V CO 120/18

Sąd Najwyższy2018-06-14

SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy

wyłączenie sędziegozażaleniesąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowypostępowanie dowodoweprocedura cywilna

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego, uznając go za niedopuszczalny z powodu błędnego skierowania sprawy do tej instancji.

Pozwana złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie to powinno być rozpoznane przez równoległy skład Sądu Okręgowego, a nie przez Sąd Apelacyjny. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego został odrzucony jako niedopuszczalny.

Pozwana D. G. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016 r., które oddaliło jej wcześniejszy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego powinno być rozpoznane przez równoległy skład tego samego Sądu Okręgowego, zgodnie z art. 394^2 § 1 k.p.c. Skierowanie sprawy do Sądu Apelacyjnego było zatem błędne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił wniosek pozwanej o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego jako niedopuszczalny, wskazując na niewłaściwość tej instancji do rozpoznania zażalenia. Orzeczono również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o wyłączenie sędziego powinno być rozpoznane przez równoległy skład Sądu Okręgowego, a nie przez Sąd Apelacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. G.	osoba_fizyczna	pozwana
Skarb Państwa	instytucja	odpowiedzialny za koszty
A. S.	inne	adwokat z urzędu

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 394^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje prawo do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 52 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, gdy sąd nie może wydać postanowienia z powodu braku sędziów lub gdy wniosek jest niedopuszczalny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o wyłączenie sędziego podlega rozpoznaniu przez równoległy skład Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie wyłączenia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie poziome zapewnienie stronie weryfikacji pewnej kategorii orzeczeń wydanych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, przez Sąd tego samego szczebla, ale w innym składzie osobowym wniosek [...] należało odrzucić, jako niedopuszczalny

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Monika Koba

sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego oraz procedury składania wniosków o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie o wyłączeniu sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

“Kiedy zażalenie na wyłączenie sędziego trafia nie tam, gdzie trzeba? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

wyłączenie sędziego zażalenie sąd najwyższy sąd apelacyjny sąd okręgowy postępowanie dowodowe procedura cywilna

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

Sygn. akt V CO 120/18
POSTANOWIENIE
Dnia 14 czerwca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz (przewodniczący)
‎
SSN Monika Koba (sprawozdawca)
‎
SSN Anna Kozłowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2018 r.,
‎
wniosku pozwanej D. G.
o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […]:
[…]
od rozpoznania zażalenia pozwanej D. G.
na postanowienie Sądu Okręgowego w B.
z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II Cz […]
1) odrzuca wniosek,
2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adwokata A. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. oddalił wniosek pozwanej D. G. wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w B.:
[…]
od rozpoznania zażaleń pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 grudnia 2015 r. oraz na zarządzenie Sędziego Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 lutego 2016 r. w sprawie I Co
[…]
. Od powyższego postanowienia zażalenie z dnia 5 sierpnia 2016 r. do równoległego składu Sądu Okręgowego w B. wniosła pozwana, domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku.
Zażalenie to zostało przedstawione do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
, a pozwana wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
[…]
, wymieniając ich imiennie, od rozpoznania tego zażalenia. Sąd Apelacyjny w
[…]
przedstawił akta Sądowi Najwyższemu z wnioskiem pozwanej o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w
[…]
od rozpoznania zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016r. wraz ze stosownymi oświadczeniami sędziów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
2
§ 1 k.p.c. na postanowienie sądu drugiej instancji, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (tzw. zażalenie poziome). Wprowadzenie tej regulacji miało na celu zapewnienie stronie weryfikacji pewnej kategorii orzeczeń wydanych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, przez Sąd tego samego szczebla, ale w innym składzie osobowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., SK 38/09, Dz.U. Nr 109, poz. 724).
Z akt sprawy wynika, że pozwana jest stroną w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w B. o wydanie nieruchomości. Do Sądu Okręgowego w B., jako Sądu drugiej instancji, wpłynęły zażalenia pozwanej z dnia 4 lutego 2016 r. na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 grudnia 2015 r. oraz z dnia 7 marca 2016 r. na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 lutego 2016 r. Pozwana domagała się wyłączenia od rozpoznania tych zażaleń Sędziów Sądu Okręgowego w B.:
[…]
oraz Sędziego Sądu Rejonowego delegowanego do orzekania w Sądzie Okręgowym w B. P. Ł. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w B. działając, jako Sąd drugiej instancji wniosek pozwanej oddalił. Pozwana w dniu 5 sierpnia 2016 r. wniosła zażalenie na to postanowienie do innego składu Sądu Okręgowego w B.
Zażalenie to zostało jednak przedstawione Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
, który nie jest Sądem właściwym do jego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w
[…]
mógłby być jedynie, jako sąd przełożony, właściwy do rozpoznania wniosku strony o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w B., gdyby Sąd ten nie mógł wydać postanowienia w tym przedmiocie z powodu braku dostatecznej liczby sędziów (art. 52 § 1 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy przedstawienie akt przez Sąd Okręgowy w B. Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
, celem rozpoznania zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w B. było bezprzedmiotowe. Zażalenie to podlega bowiem rozpoznaniu przez równoległy skład Sądu Okręgowego w B., a nie przez Sąd Apelacyjny w
[…]
. W konsekwencji, wniosek pozwanej z dnia 12 lutego 2018 r. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
[…]
od rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016 r. należało odrzucić, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 52 § 1 i § 2 k.p.c.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu przez Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016, poz. 1714).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI