V CNP 91/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia spadkowego, ponieważ skarżące nie wykazały wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej dopuszczalność po nieskorzystaniu ze środków odwoławczych.
M. B. i H. M. wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Kwestionowały część postanowienia dotyczącą spadkobierców dziedziczących z ustawy udział w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 4241 § 2 k.p.c., stwierdził, że dopuszczalność skargi w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych zależy od wyjątkowego wypadku naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego. Skarżące nie wykazały takiego wypadku, a ich skarga stanowiła próbę zastąpienia środków odwoławczych.
Uczestniczki postępowania M. B. i H. M. złożyły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I Ns (…), wydanego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Zaskarżona część postanowienia dotyczyła wskazania spadkobierców dziedziczących z ustawy udział w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do art. 4241 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest uzależniona od wystąpienia wyjątkowego wypadku, polegającego na niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Sąd Najwyższy podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż za taki wypadek można uznać np. nieskorzystanie ze środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu. Skarżące nie wykazały, aby w ich sprawie wystąpił jakikolwiek wyjątkowy wypadek. Co więcej, same wskazały, że istniała możliwość zaskarżenia orzeczenia Sądu Rejonowego, a mimo to z tej możliwości nie skorzystały. Sąd Najwyższy uznał, że skarżące próbują zastąpić skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem środki odwoławcze przysługujące od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie z art. 4248 § 2 k.p.c., jeśli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie (świadoma rezygnacja lub zawiniona niemożność skorzystania), skarga jest niedopuszczalna. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Skarga jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem ma kwalifikowany charakter, wynikający z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak skorzystania ze środków prawnych przez stronę z przyczyn leżących po jej stronie (świadoma rezygnacja lub zawiniona niemożność) skutkuje niedopuszczalnością skargi, chyba że wystąpi wyjątkowy wypadek naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| H. M. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| K. U. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 4241 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 4248 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga jest niedopuszczalna, jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżące wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Nieskorzystanie przez skarżące z przysługujących im środków odwoławczych z przyczyn leżących po ich stronie. Skarga stanowi próbę zastąpienia środków odwoławczych.
Godne uwagi sformułowania
niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego zastępują skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sytuacji braku skorzystania ze środków odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skorzystania ze środków odwoławczych i braku wykazania wyjątkowego wypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy skarga o niezgodność z prawem nie działa: Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dopuszczalności.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CNP 91/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi M. B. i H. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I Ns (…) (WSC (…) w sprawie z wniosku K. U. przy uczestnictwie A. M., M. B. i H. M. o stwierdzenie nabycia spadku po A. M., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Uczestniczki postępowania M. B. i H. M. wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r. [sygn. akt I Ns (…)] w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Kwestionowane orzeczenie zaskarżyły w części dotyczącej punktu drugiego postanowienia, w którym wymieniono spadkobierców dziedziczących z ustawy wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uzależniona jest od istnienia 2 wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy, o którym mowa w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżące nie wykazały, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w ich sprawie. W przedmiotowej sprawie - jak same skarżące wskazują - była możliwość zaskarżenia orzeczenia Sądu Rejonowego, istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżące nie skorzystały z tej możliwości. W istocie skarżące zastępują skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze przysługujące od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na zasadach ogólnych. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI