V CNP 86/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 czerwca 2002 r., sygn. akt III RNsm [...], w zakresie rozstrzygnięć dotyczących pozbawienia władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. L. oraz umieszczenia go w rodzinie zastępczej, a także zarzucając niewydanie postanowienia o ustanowieniu opieki nad małoletnim. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519^2 § 1 i 2 k.p.c. oraz przepisy przejściowe, stwierdził, że skarga w zakresie odnoszącym się do niewydanych orzeczeń jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy ona postanowień istniejących. W pozostałym zakresie, dotyczącym postanowienia z 2002 r., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu jej oczywistej bezzasadności, zgodnie z art. 424^9 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Uzasadnienie opierało się na tym, że zarzuty skargi dotyczyły głównie oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (art. 398^13 § 2 k.p.c.). Sąd podkreślił, że orzeczenie niezgodne z prawem musi być sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami lub ogólnie przyjętymi standardami, a nie wynikać z błędnej oceny dowodów. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 510 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.r.o. w związku z nieuczestniczeniem dziadków w postępowaniu, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej i umieszczenie w rodzinie zastępczej, a wybór kandydata na opiekuna zależy od jego przydatności. Sąd uznał również, że niewydanie orzeczenia o opiece nie wpływało na wadliwość orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej i umieszczeniu w rodzinie zastępczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, ograniczenia postępowania kasacyjnego, stosowanie przepisów k.r.o. w sprawach rodzinnych.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i konkretnych przepisów k.r.o. oraz k.p.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może dotyczyć orzeczeń, które nie zostały wydane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym dotyczy wyłącznie postanowień istniejących. Nie można wnieść skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, którego sąd nie wydał.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem odnoszą się do prawomocnych postanowień co do istoty sprawy. Skarga nie może dotyczyć sytuacji, w której sąd zaniechał wydania orzeczenia, nawet jeśli obowiązek jego wydania wynikał z przepisów.
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Skarga może być oparta na naruszeniach prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem.
Uzasadnienie
Postępowanie kasacyjne, w tym postępowanie wywołane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, jest postępowaniem prawnym, a nie merytorycznym. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia i nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów.
Czy w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej i umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej sąd ma obowiązek brać pod uwagę stanowisko dziadków?
Odpowiedź sądu
Przepis art. 149 § 2 k.r.o. dotyczący ustanowienia opiekuna dla małoletniego nie ma bezpośredniego zastosowania w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej i umieszczenie w rodzinie zastępczej. Nawet jeśli miałby zastosowanie, nie przewiduje priorytetów dla krewnych, a o wyborze kandydata decyduje jego przydatność do sprawowania funkcji.
Uzasadnienie
Art. 149 § 2 k.r.o. dotyczy ustanowienia opieki, a nie spraw o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Ponadto, przepis ten ma charakter względny i nie tworzy priorytetów dla krewnych, a ostateczny wybór opiekuna zależy od jego przydatności. W przypadku umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej, pierwszeństwo mają rodzice zastępczy (art. 149 § 4 k.r.o.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| X. L. | osoba_fizyczna | małoletni |
| M. L. | osoba_fizyczna | małoletni |
| M. K. | osoba_fizyczna | małoletni |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 519 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
k.p.c. art. 519 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.
k.p.c. art. 424^8 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w zakresie odnoszącym się do 'niewydania postanowienia o ustanowieniu opieki nad małoletnim i innych'.
k.p.c. art. 424^9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu jej oczywistej bezzasadności.
k.p.c. art. 424^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja orzeczenia niezgodnego z prawem – sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej.
k.p.c. art. 424 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 4 § ust. 3
Od orzeczeń, które uprawomocniły się w okresie od dnia 17 października 1997 r. do dnia 1 września 2004 r., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się odpowiednio do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 398 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów.
k.p.c. art. 424^12
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania wywołanego wniesioną skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w zakresie nieuregulowanym odrębnie, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Przesłanka odpowiedzialności państwa za szkodę wyrządzoną orzeczeniem sądowym.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrokowanie.
k.r.o. art. 149 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustanowienie opiekuna dla małoletniego.
k.r.o. art. 145 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wydania orzeczenia w przedmiocie opieki.
k.r.o. art. 94 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki opiekuna.
k.p.c. art. 570
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w sprawach rodzinnych.
k.r.o. art. 149 § § 4
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Powierzenie sprawowania opieki rodzicom zastępczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może dotyczyć orzeczeń, które nie zostały wydane. • Podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. • Przepisy dotyczące opieki nie mają bezpośredniego zastosowania w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej i umieszczenie w rodzinie zastępczej. • Wybór kandydata na opiekuna zależy od jego przydatności, a nie tylko od stopnia pokrewieństwa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 227, 233 § 1, 316 k.p.c. zmierzające do podważenia oceny dowodów i podstawy faktycznej. • Powoływanie nowych dowodów dotyczących okoliczności, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego postanowienia. • Naruszenie art. 510 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.r.o. wskutek nie wzięcia udziału w postępowaniu dziadków.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym dotyczy bowiem postanowień istniejących. • Nie można wnieść skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, którego sąd nie wydał, chociażby obowiązek jego wydania wynikał z przepisów. • Oceny, czy skarga jest „oczywiście bezzasadna” należy dokonywać w powiązaniu z pojęciem „niezgodności orzeczenia z prawem”, skoro jest ono elementem konstrukcyjnym skargi. • Orzeczenie niezgodne z prawem – w rozumieniu art. 424^1 k.p.c. w zw. z art. 417^1 § 2 k.c. – to orzeczenie, które jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • W postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, ograniczenia postępowania kasacyjnego, stosowanie przepisów k.r.o. w sprawach rodzinnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i konkretnych przepisów k.r.o. oraz k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników procesowych. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy można skarżyć sąd za to, czego nie zrobił? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.