V CNP 82/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę Pracowni Projektowej "A.(...)" Spółki Jawnej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. Wyrok ten, wydany na skutek apelacji pozwanych, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. i oddalił powództwo o ustalenie, że autorskie prawa majątkowe do projektów architektonicznych domów jednorodzinnych należą do strony powodowej na określonych polach eksploatacji. Sąd Okręgowy uznał, że umowy o współpracę i o dzieło, zawarte między stronami, skutkowały trwałym przeniesieniem autorskich praw majątkowych na powoda, nawet w zakresie pól eksploatacji niewymienionych wprost w umowach, kierując się zamiarem stron i celem zawieranych umów. Sąd Apelacyjny zakwestionował tę interpretację, powołując się na art. 65 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa uważa się, że twórca udzielił licencji. Sąd Apelacyjny uznał również, że umowy miały charakter czasowy, a nie definitywny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 65, 64, 52 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 2 pr.aut.p.p. oraz art. 65 i art. 3531 w zw. z art. 1 k.c., wskazując na poniesioną szkodę w postaci utraconych korzyści. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym, który może być uwzględniony tylko w przypadku kwalifikowanego, elementarnego naruszenia prawa, a nie każdego wadliwego wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że wykładnia umów przez Sąd Apelacyjny, choć mogła nasuwać zastrzeżenia, nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia skargi. Sąd podkreślił, że ocena prawidłowości wykładni umów i przepisów prawa materialnego nie jest domeną postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jedynie skargi kasacyjnej. Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd Najwyższy oddalił ją na podstawie art. 42411 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie przesłanek uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, zwłaszcza w kontekście wykładni umów i przepisów prawa autorskiego.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i nie stanowi bezpośredniego rozstrzygnięcia sporu o prawa autorskie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędna wykładnia umów przez sąd niższej instancji, w szczególności w zakresie przeniesienia autorskich praw majątkowych i pól eksploatacji, może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędna wykładnia umów przez sąd niższej instancji, nawet jeśli jest wadliwa, nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem, chyba że naruszenie ma charakter kwalifikowany, elementarny i jest oczywiste.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa. Wykładnia umów i przepisów prawa jest domeną sądu orzekającego i może być kwestionowana tylko w przypadku oczywistych błędów, a nie zwykłej wadliwości interpretacji.
Jak należy interpretować umowy dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych, zwłaszcza w kontekście braku wyraźnego wskazania wszystkich pól eksploatacji?
Odpowiedź sądu
W przypadku wątpliwości co do charakteru umowy (przeniesienie praw czy licencja) oraz zakresu pól eksploatacji, należy stosować reguły wykładni z Kodeksu cywilnego, mając na uwadze wskazówkę interpretacyjną z art. 41 ust. 2 pr.aut.p.p., która nakazuje rozstrzygać wątpliwości na korzyść twórcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wykładnia art. 41 ust. 2 pr.aut.p.p. nie jest jednoznaczna i może nasuwać wątpliwości. Podkreślono, że należy odwołać się do reguł wykładni z Kodeksu cywilnego, ale z uwzględnieniem celu ustawy o prawie autorskim, co może prowadzić do zawężenia zakresu praw uzyskiwanych przez kontrahenta twórcy.
Czy umowy o dzieło przewidujące możliwość wypowiedzenia lub oparte na wynagrodzeniu prowizyjnym mogą być traktowane jako definitywne przeniesienie autorskich praw majątkowych?
Odpowiedź sądu
Choć nie jest to jednoznaczne, takie cechy umów mogą, w kontekście innych okoliczności i reguł wykładni, przemawiać przeciwko uznaniu ich za definitywne przeniesienie praw, a raczej za udzieleniem licencji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że możliwość wypowiedzenia umów o dzieło oraz wynagrodzenie prowizyjne mogą świadczyć o czasowym charakterze współpracy, a nie definitywnym przeniesieniu praw. Sąd Najwyższy nie uznał tej interpretacji za rażące naruszenie prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pracownia Projektowa "A.(...)" Spółka Jawna w W. | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
pr.aut.p.p. art. 65
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
W braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa uważa się, że twórca udzielił licencji.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Reguły wykładni umów.
k.p.c. art. 42411 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Pomocnicze
pr.aut.p.p. art. 52 § 1 i 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Dla uzyskania przez zamawiającego autorskich praw majątkowych do dzieła konieczne jest ich odrębne przeniesienie, podlegające ocenie wg przepisów o prawie autorskim.
pr.aut.p.p. art. 41 § 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Umowa licencyjna lub umowa o przeniesienie praw autorskich dotyczy pól eksploatacji, które zostały wyraźnie w niej wymienione. Wątpliwości rozstrzyga się na korzyść twórcy.
pr.aut.p.p. art. 50
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Wymienia podstawowe pola eksploatacji, ale katalog ten jest otwarty.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 1
Kodeks cywilny
Podstawowe zasady prawa cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak kwalifikowanego, elementarnego naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny. • Wykładnia umów i przepisów prawa jest domeną sądu orzekającego i nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem, jeśli nie jest rażąco błędna. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter nadzwyczajny i wymaga spełnienia surowych przesłanek.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa materialnego (art. 65, 64, 52 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 2 pr.aut.p.p., art. 65 i art. 3531 w zw. z art. 1 k.c.). • Orzeczenie Sądu Apelacyjnego jest niezgodne z prawem i spowodowało szkodę w postaci utraconych korzyści.
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, mający na celu uzyskanie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem działania władzy publicznej, może być uwzględniona tylko wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter kwalifikowany, elementarny. • nie można stwierdzić niezgodności z prawem orzeczenia opartego na przepisie prawa, którego treść dopuszcza możliwość różnych interpretacji i gdy za każdą z nich przemawiają uzasadnione argumenty. • nie jest rzeczą Sądu Najwyższego, przy rozpoznawaniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ocena, czy dokonana wykładnia umowy, jak również wykładnia przepisów prawa materialnego, jest prawidłowa. • nie oznacza jeszcze, że orzeczenie jest niezgodne z prawem.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, zwłaszcza w kontekście wykładni umów i przepisów prawa autorskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i nie stanowi bezpośredniego rozstrzygnięcia sporu o prawa autorskie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji umów w prawie autorskim i procedury nadzwyczajnej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Kiedy błędna wykładnia prawa staje się podstawą do odszkodowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.