V CNP 75/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku zakończenia postępowania przez zaskarżone postanowienie oraz braku wymaganych kwalifikacji prawniczych powoda.
Powód Z. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B., które oddaliło jego zażalenie na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa główne powody niedopuszczalności. Po pierwsze, postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, co jest wymogiem formalnym dla tego typu skargi. Po drugie, powód nie wykazał posiadania wymaganych kwalifikacji prawniczych do reprezentowania się przed Sądem Najwyższym.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Z. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r. Postanowienie to oddaliło zażalenie powoda na postanowienie odmawiające mu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego powództwa przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J. i Urzędowi Gminy w J. o zapłatę. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Uzasadnienie odrzucenia opiera się na dwóch przesłankach. Po pierwsze, zgodnie z art. 424¹ § 1 k.p.c., skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem można zaskarżyć jedynie orzeczenia sądu drugiej instancji, które kończą postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie spełnia tego kryterium, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące pojęcia orzeczenia kończącego postępowanie. Po drugie, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych wymaganych do prowadzenia postępowania przed Sądem Najwyższym, zgodnie z art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c., który nakazuje zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że strona posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni określoną funkcję. Ponieważ powód nie wykazał spełnienia tych wymogów, skarga została odrzucona na podstawie art. 424⁸ § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym orzeczenie kończące postępowanie musi rozstrzygać istotę sprawy jako całości. Postanowienie o kosztach nie spełnia tego kryterium.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. | instytucja | pozwany |
| Urząd Gminy w J. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 424¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem można zaskarżyć tylko orzeczenia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 87¹ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 424⁸ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 392
Kodeks postępowania cywilnego
Pojęcie orzeczenia kończącego postępowanie w kontekście kasacji.
k.p.c. art. 394 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie kończące postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia istoty sprawy, jako całości poddanej osądowi specjalnych kwalifikacji prawniczych wymaganych według art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 424¹ § 1 k.p.c. w zakresie orzeczeń kończących postępowanie oraz wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju skargi i konkretnego typu postanowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy można skarżyć orzeczenie sądu o niezgodność z prawem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CNP 75/05 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Strus w sprawie ze skargi Z. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r., w sprawie z powództwa Z. K. przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J. i Urzędowi Gminy w J. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 3 sierpnia 2005 r. oddalił zażalenie powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia. Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną z następujących przyczyn: 1. W art. 4241 § 1 k.p.c. ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących postępowanie w sprawie. Pojęcie to funkcjonujące w kodeksie postępowania cywilnego m.in. przy kasacji (art. 392 k.p.c.) było przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego (np. postanowienie z 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 1997 r., nr 9, poz. 130), w których wyjaśniono, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie. Ogólniejsze rozważania dotyczące tej problematyki zawarte są w uzasadnieniu uchwały z 6 października 2000 r., III CZP 31/00 (OSNC 2001, nr 2, poz. 22) i przede wszystkim w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 24 listopada 1998 r. III CZP 44/98 (OSNC 1999 nr 5, poz. 87) wyjaśniającym doniosłość kryterium przedmiotowego, tj. rozstrzygnięcia istoty sprawy, jako całości poddanej osądowi. Identyczność sformułowania przyjętego w powołanym wyżej przepisie określającym przedmiot skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia ze sformułowaniami zawartymi w nieobowiązującym już art. 392 k.p.c. i art. 394 § 1 k.p.c. pozwala uznać aktualność wskazanych wyżej orzeczeń, co prowadzi do wniosku, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie może być zaskarżone skargą przewidzianą w art. 4241 § 1 k.p.c. 3 Drugą negatywną przesłanką dopuszczalności skargi przedstawionej do rozpoznania stanowi brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych. Powód nie twierdził, że posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni jedną z funkcji wymienionych w art. 87 § 2 k.p.c. Dlatego należało skargę odrzucić zgodnie z wymaganiem art. 4248 § 1 k.p.c. db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI