V CNP 74/12

Sygn. akt V CNP 74/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 lipca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Anna Owczarek 
 
 
w sprawie ze skargi T. Z. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia  
Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r.,  
w sprawie z wniosku T. Z. 
przy uczestnictwie D. Z. i in.,  
 
o ustanowienie służebności drogi koniecznej, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2013 r., 
 
 
1) odrzuca skargę 
2) zasądza od T. Z. na rzecz M.K.-W. i M. W. kwotę 120,- (sto 
dwadzieścia) zł oraz na rzecz D. Z. kwotę 120,- (sto 
dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Wnioskodawca T. Z. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r., 
oddalającego apelacje wnioskodawcy oraz uczestników […] od postanowienia 
Sądu Rejonowego w R. z dnia 14 października 2011 r., którym ustanowiona została 
bliżej określona służebność drogi koniecznej.  
Jako podstawę skargi wnioskodawca przyjął naruszenie art. 145 § 2 k.c., art. 
287 k.c. i 288 k.c. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki 
Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody 
zaskarżonym postanowieniem wnioskodawca wskazał, że zmuszony jest urządzić 
na nowo dojazd do nieruchomości i zapłacić za ustanowienie służebności 
wynagrodzenie, wyższe jak w wypadku ustanowienia drogi o innym przebiegu. 
Z kolei wykazując, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych 
środków prawnych nie było i nie jest możliwe, podał m.in. iż nie mógł wnieść skargi 
kasacyjnej 
od 
zaskarżonego 
postanowienia, 
bowiem 
wartość 
przedmiotu 
zaskarżenia nie przekraczała pięćdziesięciu tysięcy złotych. W konkluzji 
wnioskodawca wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego 
postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm 
przepisanych. 
W odpowiedzi na skargę uczestnicy D. Z. oraz M. K.-W. i M. W. wnieśli o jej 
oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. 
Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności 
z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji 
kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została 
wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze 
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. 
Wbrew twierdzeniom skarżącego od zaskarżonego postanowienia Sądu 
Okręgowego przysługiwała skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, bowiem 
w postępowaniu nieprocesowym w sprawach z zakresu prawa rzeczowego na 
podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. skarga taka przysługuje od wydanego przez sąd 
drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy. W sprawach z zakresu prawa 

 
3 
rzeczowego, do jakich należy ustanowienie służebności drogi koniecznej, 
dopuszczalność skargi kasacyjnej nie została uzależniona od dodatkowego 
kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia (ratio valoris). 
Niezależnie od powyższej podstawy odrzucenia skargi wskazać należy, że 
wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia szkody wyrządzonej wydaniem 
zaskarżonego postanowienia. Powołane przez skarżącego istnienie obowiązku 
urządzenia służebności i zapłaty wynagrodzenia za jej ustanowienie, stwierdzonych 
zaskarżonym postanowieniem, samo w sobie stanowi jedynie szkodę hipotetyczną, 
przyszłą, która powstanie dopiero wtedy, gdy zaskarżone postanowienie zostanie 
wykonane. Uprawdopodobnienie wyrządzonej szkody, wymagane przez art. 4245 
§ 1 pkt 4 k.p.c., dotyczyć musi natomiast szkody, która już powstała 
(por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 
2006/6/110; wyrok SN z 6 sierpnia 2008 r., II BP 68/07, OSNP 2010/1-2/6; 
postanowienie SN z dnia 4 grudnia 2009 r., I CNP 93/09, niepubl.; postanowienie 
SN z dnia 10 grudnia 2010 r., III CNP 48/10, niepubl.; postanowienie SN z dnia 
11 października 2012 r., I CNP 21/12, niepubl.). Wymaganie takie wynika wprost 
z treści 5192 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. 
W myśl art. 4248 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca na 
posiedzeniu niejawnym skargę niedopuszczalną oraz skargę niespełniającą 
wymagań określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Ponadto zgodnie z art. 4248 § 2 w zw. 
z art. 13 § 2 k.p.c. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego 
postanowienia w drodze innych środków prawnych była możliwa. Z tych względów 
Sąd Najwyższy postanowił jak w postanowieniu. 
O kosztach postępowania ze skargi orzeczono, przyjmując sprzeczność 
interesów uczestników postępowania,  na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. art. 
391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c., oraz § 13 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 3 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie… (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). 
 
 
 
 

 
4 
 
 
 
 
 
db