V CNP 71/14

Sąd Najwyższy2015-06-30
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokanajwyższy
klauzula wykonalnościskarga o stwierdzenie niezgodności z prawempostępowanie egzekucyjneSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ nie kończy ono postępowania w sprawie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, które oddaliło zażalenie wierzyciela na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, powołując się na art. 424¹ § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga przysługuje od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Sąd uznał, że postanowienie o nadaniu lub odmowie nadania klauzuli wykonalności nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a jedynie w postępowaniu pomocniczym.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę Z. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II Cz 1017/12. Sprawa dotyczyła wniosku wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika. Wniosek ten został pierwotnie oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w Oleśnicy, a następnie zażalenie wierzyciela zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 424¹ § 1 k.p.c.), stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Sąd podkreślił, że pojęcie 'postanowienie kończące postępowanie w sprawie' należy interpretować wąsko, wyłączając orzeczenia incydentalne lub pomocnicze. W ocenie Sądu Najwyższego, postanowienie o nadaniu lub odmowie nadania klauzuli wykonalności nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, lecz stanowi element postępowania pomocniczego. W związku z tym, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem od takiego postanowienia jest niedopuszczalna, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 424⁸ § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o nadaniu lub odmowie nadania klauzuli wykonalności nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o nadaniu lub odmowie nadania klauzuli wykonalności zapada w postępowaniu pomocniczym, które toczy się poza ramami sprawy głównej i służy jedynie jej uzupełnieniu. Nie jest to zatem orzeczenie kończące postępowanie jako całość poddane pod osąd, lecz orzeczenie dotyczące kwestii incydentalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
Z. M.osoba_fizycznawierzyciel
B. K.osoba_fizycznamałżonka dłużnika
S. K.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach także od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 424⁸ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odrzucenie skargi, jeżeli jest niedopuszczalna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątki, w których skarga przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o nadaniu lub odmowie nadania klauzuli wykonalności nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "postanowienie kończące postępowanie w sprawie", używane niejednokrotnie w kodeksie postępowania cywilnego, odnoszone jest w doktrynie i w judykaturze do takich postanowień, które przez uprawomocnienie się trwale zamykają drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji pojęcie "postanowienie kończące postępowanie", z uwagi na użycie w art. 424¹ k.p.c. dopełnienia „w sprawie” świadczy wyraźnie o zamiarze ustawodawcy zawężenia go tylko do orzeczeń kończących postępowanie jako całość poddaną pod osąd, z wyłączeniem orzeczeń incydentalnych, ubocznych Nadanie klauzuli wykonalności następuje w postępowaniu pomocniczym, toczącym się poza ramami sprawy głównej i tylko w celu jej uzupełnienia, należy zatem przyjąć, iż postanowienie w tym przedmiocie - nadające klauzulę lub odmawiające jej nadania - nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia 'orzeczenie kończące postępowanie w sprawie' w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, zwłaszcza w odniesieniu do postanowień o klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju skargi i konkretnego typu postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego i procesowego.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CNP 71/14
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie ze skargi Z. M.
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2012 r.,
sygn. akt II Cz 1017/12
‎
w sprawie z wniosku wierzyciela Z. M.
‎
przeciwko małżonce dłużnika B. K.
‎
o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika
S. K.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2015 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 18 kwietnia 2012 r. oddalony został wniosek wierzyciela  o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu stanowiącemu wyrok zaoczny wydany w dniu 30 listopada 2011 r. przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu przeciwko małżonce dłużnika B. K..
Zażalenie wierzyciela oddalone zostało postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2012 r., które zaskarżył on skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 424
1
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach, określonych w art. 424
1
§ 2, także od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej  instancji. W obu zatem wypadkach przedmiotem zaskarżenia może być prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
Jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądowym, że do orzeczeń kończących postępowanie w sprawie należy wyrok oraz postanowienie co do istoty wydane w postępowaniu nieprocesowym. Pojęcie "postanowienie kończące postępowanie w sprawie", używane niejednokrotnie w kodeksie postępowania cywilnego, odnoszone jest w doktrynie i w judykaturze do takich postanowień, które przez uprawomocnienie się trwale zamykają drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji (por. np. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 i z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22).
Należy jednak podkreślić, że pojęcie "postanowienie kończące postępowanie", z uwagi na użycie w art. 424
1
k.p.c. dopełnienia                        „w sprawie” świadczy wyraźnie o zamiarze ustawodawcy zawężenia go tylko do orzeczeń kończących postępowanie jako całość poddaną pod osąd, z wyłączeniem orzeczeń incydentalnych, ubocznych. Z tych przyczyn nie mogą być zaliczone do tej kategorii orzeczenia, które zamykają tylko jakiś fragment sprawy lub jej boczny nurt, rozstrzygając kwestię wpadkową albo kończąc postępowanie pomocnicze, bądź czynności przygotowawcze.
Nadanie klauzuli wykonalności następuje w postępowaniu pomocniczym, toczącym się poza ramami sprawy głównej i tylko w celu jej uzupełnienia, należy zatem przyjąć, iż postanowienie w tym przedmiocie - nadające klauzulę lub odmawiające jej nadania - nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Takie stanowisko, akceptowane w niniejszej sprawie, wyrażone zostało także w innych orzeczeniach  Sądu Najwyższego (por. postanowienia; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16; z dnia12 października 2006 r., I BU 5/06, niepubl.; z dnia 19 grudnia 2006 r., II CNP 112/06, niepubl).
Z tych względów skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od takiego postanowienia jest niedopuszczalna, co uzasadnia jej odrzucenie (art. 424
8
§ 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI