IV CNP 71/10

Sąd Najwyższy2010-11-16
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
klauzula wykonalnościskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemkoszty egzekucyjneprawo bankowek.p.c.nowelizacjaprawo międzyczasowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego w sprawie nadania klauzuli wykonalności, wskazując na niedopuszczalność skargi na postanowienie nie kończące postępowania w sprawie oraz brak bezpośredniego związku przyczynowego między wydaniem postanowienia a poniesioną szkodą.

Dłużnik złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie sądu rejonowego o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Dłużnik zarzucił naruszenie przepisów prawa bankowego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że nie przysługuje ona na postanowienie nie kończące postępowania w sprawie, a ponadto nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego między wydaniem postanowienia a poniesioną szkodą w postaci kosztów egzekucyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 7 sierpnia 2009 r., które oddaliło zażalenie dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 kwietnia 2009 r. o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Dłużnik zarzucił naruszenie przepisów prawa bankowego, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, wziął pod uwagę nowelizację przepisów k.p.c. z dnia 22 lipca 2010 r. Stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje na orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, a postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności takim orzeczeniem nie jest. Ponadto, nawet w świetle nowych przepisów, odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Sąd wskazał, że 'stracone' koszty egzekucyjne nie wynikają bezpośrednio z wydania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a na postanowienia komornika w przedmiocie kosztów skarga nie przysługuje. Z tych względów skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje na orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na treść art. 4241b k.p.c. (w brzmieniu po nowelizacji z dnia 22 lipca 2010 r.), który stanowi, że skarga przysługuje na prawomocny wyrok sądu drugiej instancji kończący postępowanie w sprawie. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec odrzucenia skargi)

Strony

NazwaTypRola
dłużnikinneskarżący
Bank (...) w W. Spółki Akcyjnejspółkawierzyciel
Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowo - Handlowe K.(...) Spółki Jawnejspółkadłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 4241b

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący możliwość dochodzenia odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi.

k.p.c. art. 4241 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymóg bezpośredniego związku przyczynowego między szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 4248 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 786 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

pr. bank. art. 96 § 2

Prawo bankowe

pr. bank. art. 97 § 1

Prawo bankowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, gdyż nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego między wydaniem postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności a szkodą w postaci kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne wynikają z innych orzeczeń, a na postanowienia komornika w przedmiocie kosztów skarga nie przysługuje.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa bankowego przez wierzyciela przy oznaczaniu czynności bankowej. Szkoda w postaci poniesionych kosztów egzekucyjnych wynikła z wydania zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

nie zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej). Skarga tymczasem dotyczy postanowienia nie do istoty sprawy. między szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia musi zachodzić normalny, bezpośredni związek przyczynowy.

Skład orzekający

Jan Górowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem na postanowienia nie kończące postępowania w sprawie, w tym postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności. Wymóg bezpośredniego związku przyczynowego między szkodą a wydaniem orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z dnia 22 lipca 2010 r. oraz specyfiki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest ważne dla praktyków prawa egzekucyjnego i cywilnego.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 71/10 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt II Cz (…), w sprawie z wniosku wierzyciela Banku (...) w W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przy uczestnictwie dłużnika Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego K.(...) Spółki Jawnej z siedzibą w S. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 listopada 2010 r., odrzuca skargę i odstępuje od obciążenia dłużnika kosztami postępowania skargowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w B. nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (…)/2009 z dnia 20 marca 2009 r. wystawionemu przez Bank (...) w W. S.A. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno Usługowo Handlowemu „K.(...)” spółce jawnej w S. z ograniczeniem odpowiedzialności dłużnika do kwoty 800 000 zł. Zażalenie dłużnika na to postanowienie Sąd Okręgowy w B. oddalił postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie art. 7862 k.p.c. w zw. z art. 96 ust. 2 i 97 ust. 1 prawa bankowego przez zastosowanie i 2 przyjęcie, że wierzyciel dokonał w sposób prawidłowy oznaczenia czynności bankowej, której dotyczy dochodzone roszczenie, w tym także, że może ono wynikać z powołanej umowy ramowej. Dłużnik powołał się między innymi na wykładnię wskazanych przepisów prawa bankowego zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r., III CZP 6/10 (OSNC 2010, nr 9. poz. 120). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2010 r. Nr 155, poz. 1037). Nie zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej). Według obecnego stanu prawnego można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga tymczasem dotyczy postanowienia nie do istoty sprawy. Dodany przez art. 2 pkt 5 powołanej noweli art. 4241b k.p.c. stanowi, że w wypadkach prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Obecnie zatem uzyskanie takiego orzeczenia w wypadku orzeczenia dotyczącego klauzuli wykonalności jest zbędne. Pomijając, że kwestia dopuszczalności skargi w sprawach egzekucyjnych była wątpliwa także w poprzednim stanie prawnym, należy podnieść, że według stanowiska dłużnika szkoda miałaby powstać w wyniku zbędnego poniesienia kosztów egzekucyjnych. Zawarte w art. 4241 § 1 k.p.c. sformułowanie „przez wydanie zaskarżonego postanowienia” oznacza, że pomiędzy szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia musi zachodzić normalny, bezpośredni związek przyczynowy. „Stracone” koszty egzekucyjne bezpośrednio wynikały z innych orzeczeń – a na postanowienia komornika w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych skarga nie przysługuje (por. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., III CZP 90/04, OSNC 2006, nr 2, poz. 20). W judykaturze przyjmowano także że skarga jest 3 niedopuszczalna na orzeczenie sądu w przedmiocie kosztów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz.34). Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI