V CNP 42/11

Sygn. akt V CNP 42/11 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 25 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
 
w sprawie ze skargi M. J. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia 
Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 stycznia 2010 r.,  
w sprawie z wniosku wierzyciela M. J. 
przy uczestnictwie dłużnika J. Ż. 
w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2012 r., 
 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Wnioskodawca M. J. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z  prawem 
postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 stycznia 2010  r. zmieniającego 
poprzez uchylenie postanowienie Sądu Rejonowego w  T. z dnia 11 lutego 2009 r., 
wydanego w sprawie przeciwko dłużnikowi J. Ż. w przedmiocie nadania klauzuli 
wykonalności. Sąd Okręgowy wskazał, iż wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008 r. Sąd 
Rejonowy w T. zasądził od pozwanych PZU S.A. oraz J. Ż. na rzecz powoda M. J. 
kwotę 2 959 zł z ustawowymi odsetkami ustalając, że spełnienie świadczenia przez 
jednego z nich zwalnia drugiego. Od powyższego wyroku apelację wniósł tylko 
pozwany PZU SA w Warszawie. W dniu 6 lutego 2009 r. powód wystąpił o nadanie 
klauzuli 
wykonalności 
wyrokowi 
w 
części 
dotyczącej 
pozwanego 
J. 
Ż. 
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Sąd Rejonowych w T.h uwzględnił 
wniosek. Sąd Okręgowy, który rozpatrywał zażalenie pozwanego na to 
postanowienie, stwierdził, że wobec wspólności obowiązków po stronie pozwanych, 
art. 378 § 2 k.p.c. sprzeciwiał się wnioskowi, że niewniesienie przez pozwanego 
J. Ż. apelacji od wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. spowodowało uprawomocnienie 
się w stosunku do niego tego wyroku, mimo że został zaskarżony przez 
współpozwanego. Nieprawomocne orzeczenie nie stanowiło tytułu egzekucyjnego i 
nie mogło zostać opatrzone klauzulą wykonalności. W związku z  tym, zdaniem 
Sądu Okręgowego, należało uchylić zaskarżone postanowienie o  nadaniu klauzuli 
wykonalności. Postanowienie Sądu Okręgowego zapadło w tym samym dniu, w 
którym rozpoznana i oddalona została apelacja drugiego pozwanego od wyroku 
Sądu Rejonowego. 
Skarżący oparł swoją skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
postanowienia Sądu Okręgowego w K. na zarzucie naruszenia przepisu art. 316 § 
1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie stanu wynikającego z faktu wydania wyroku 
oddalającego apelację. Przytoczony przepis wskazał również jako ten, z  którym 
zaskarżone orzeczenie jest jego zdaniem niezgodne. 
Wyrządzenie 
szkody 
przez 
wydanie 
kwestionowanego 
orzeczenia 
uprawdopodobnił wskazując, iż w zaskarżonym postanowieniu został zobowiązany 
do uiszczenia na rzecz dłużnika kosztów postępowania. Wyjaśnił także, że wartość 

 
3 
przedmiotu sporu nie pozwalała mu złożyć skargi kasacyjnej, a nie zachodziły 
przesłanki uzasadniające wystąpienie o wznowienie postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. 
o  zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037, dalej powoływana jako 
ustawa nowelizująca), która zmieniła stan prawny w zakresie dotyczącym skargi na 
niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia. Według znowelizowanego 
stanu prawnego przeprowadzenie odrębnego postępowania przewidzianego 
w  art. 4241 i nast. k.p.c. w celu uzyskania prejudykatu stwierdzającego, że 
prawomocne orzeczenie, które wyrządziło szkodę, jest niezgodne z prawem, 
stanowi niezbędny etap umożliwiający dochodzenie odszkodowania od Skarbu 
Państwa tylko w wypadku niektórych orzeczeń sądowych, skonkretyzowanych 
w  przepisach. Są nimi wyroki (art. 4241 k.p.c.), postanowienia w postępowaniu 
nieprocesowym, orzekające co do istoty sprawy i kończące postępowanie 
w  sprawie (art. 5192 k.p.c.) oraz inne orzeczenia, co do których taką możliwość 
przewidziano np. w art. 11481 § 3 k.p.c., w art. 11511 § 3 k.p.c. czy w art. 1215 
k.p.c. W wypadku pozostałych prawomocnych orzeczeń skarga o stwierdzenie ich 
niezgodności z prawem jest niedopuszczalna, a poszkodowany może – po myśli 
art. art. 4241b k.p.c. – dochodzić bezpośrednio odszkodowania od Skarbu Państwa. 
Wyłączenie 
możliwości 
wszczęcia 
postępowania 
o 
stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia objęło także postanowienia 
wydawane w postępowaniu klauzulowym. Postępowanie to stanowi łącznik 
pomiędzy postępowaniem rozpoznawczym i egzekucyjnym, jednak przepisy je 
normujące umieszczone zostały w części trzeciej kodeksu postępowania cywilnego, 
poświęconej postępowaniu egzekucyjnemu. Uzasadnia to wniosek, że także do 
orzeczeń wydawanych w postępowaniu klauzulowym stosuje się art. 7674 § 3 k.p.c., 
wprost wyłączający w sprawach egzekucyjnych skargę o stwierdzenie niezgodności 
z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z  dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 76/10, Lex nr 707862). Z uwagi na procesowy 
charakter tego uregulowania, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się 

 
4 
jednolicie, że ma ono zastosowanie również w przypadku orzeczeń wydanych 
przed jego wejściem w życie, tj. dniem 25 września 2010 r. (por. postanowienia 
Sadu Najwyższego: z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt IV CNP 79/11, nie publ.; 
z  dnia 27 października 2010 r., sygn. akt IV CNP 61/10, nie publ.; z dnia 
22  listopada 2010 r. sygn. akt IV CNP 73/10, nie publ.; z dnia 25 lutego 2011 r., 
sygn. akt IV CNP 8/11, nie publ.; z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt IV CNP 108/10, 
nie publ.; z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt IV CZ 127/10, nie publ.). W aktualnym 
stanie prawnym, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia, wniesiona od orzeczenia, od którego od dnia 25 września 2010 r. 
skarga taka nie przysługuje, podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., 
jako niedopuszczalna. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md