V CNP 4/16

Sąd Najwyższy2016-06-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemprawomocny wyrokpostępowanie egzekucyjnezabezpieczenieSąd Najwyższyskargak.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając taki środek za niedopuszczalny w tym trybie postępowania.

Skarżący w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku wnieśli o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy odrzucił ten wniosek, wskazując, że w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ celem tego postępowania nie jest uchylenie wyroku, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem i otwarcie drogi do dochodzenia odszkodowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skarżących M. M. i M. M. o zabezpieczenie roszczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. Sąd Najwyższy odrzucił przedmiotowy wniosek. Uzasadnienie opiera się na fundamentalnej różnicy między postępowaniem o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku a postępowaniem kasacyjnym. W postępowaniu kasacyjnym możliwe jest zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż istnieje szansa na uchylenie wyroku sądu drugiej instancji. Natomiast w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wyrok nigdy nie może zostać uchylony. Sąd Najwyższy jedynie stwierdza jego niezgodność z prawem, co otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa. Z uwagi na odmienne cele i skutki obu postępowań, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o zabezpieczenie poprzez wstrzymanie wykonania wyroku, którego dotyczy skarga, nie jest dopuszczalny w tym trybie. Tym bardziej niedopuszczalny jest wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie prawomocnego wyroku, gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalny w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ma inny cel i skutki niż postępowanie kasacyjne. W tym pierwszym nigdy nie dochodzi do uchylenia wyroku, a jedynie do stwierdzenia jego niezgodności z prawem, co otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania. Z tego względu przepisy dotyczące zabezpieczenia w postępowaniu kasacyjnym nie mają zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaskarżący
M. M.osoba_fizycznaskarżący
Gmina G.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.p.c. art. 388 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uwzględnienie wniosku o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w razie wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa w przypadku stwierdzenia niezgodności wyroku z prawem.

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Odesłanie przepisów regulujących postępowanie kasacyjne do postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność wniosku o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ze względu na odmienny charakter tego postępowania w stosunku do postępowania kasacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego oznacza w istocie wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. w tym postepowaniu nigdy nie może nastąpić uchylenie wyroku, którego dotyczy skarga. nie wszystkie przepisy regulujące postępowania kasacyjne mają, poprzez odesłanie z art. 424¹² k.p.c., zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności wniosku o zabezpieczenie poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne różnice proceduralne między skargą kasacyjną a skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Czy można wstrzymać egzekucję, gdy kwestionujesz prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CNP 4/16
POSTANOWIENIE
Dnia 9 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie ze skargi M. M. i M. M.
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
‎
Sądu Okręgowego w G.
z dnia 24 czerwca 2015 r., w sprawie z powództwa M. M. i M. M.
‎
przeciwko Gminie G.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 9 czerwca 2016 r. wniosku skarżących o zabezpieczenie roszczenia przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie KM …/13 prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J.,
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. zawarty został wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek ten nie może być rozpoznany.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego oznacza w istocie wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. W postępowaniu dotyczącym prawomocnego wyroku tego rodzaju zabezpieczenie może nastapić wyjątkowo, gdy wniosek dotyczy prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, a na skutek wykonania orzeczenia stronie mogła być wyrządzona niepowetowana szkoda, przy tym wniosek powinien być skierowany do sądu drugiej instancji.
Zgodnie z przepisem art. 388 § 1 k.p.c., uwzględnienie takiego wniosku może nastąpić w razie wniesienia skargi kasacyjnej. Jest tak dlatego, że w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej wyrok sądu drugiej instancji może być uchylony, a Sąd Najwyższy może, orzekając reformatoryjnie, zmienić wyrok sądu pierwszej instancji, lub, orzekając kasatoryjnie, przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej, a niekiedy nawet pierwszej instancji (art. 398
15
i 398
16
k.p.c.).
Nie jest to natomiast możliwe w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ w tym postepowaniu nigdy nie może nastąpić uchylenie wyroku, którego dotyczy skarga. Orzeczenie Sądu Najwyższego uwzględniające skargę stwierdza jedynie, że wyrok został wydany niezgodnie z prawem, co otwiera stronie możliwość dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, jeżeli przez wydanie tego wyroku została jej wyrządzona szkoda i spełnione są dalsze przesłanki określone w art. 424
1
k.p.c.
Przedmiot postępowania wszczętego na skutek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest zatem inny niż przedmiot postepowania ze skargi kasacyjnej, różne są również skutki wydanych przez Sąd Najwyższy orzeczeń. Z tej właśnie przyczyny nie wszystkie przepisy regulujące postępowania kasacyjne mają, poprzez odesłanie z art. 424
12
k.p.c., zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Należy zatem uznać, że w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku wniosek o zabezpieczenie poprzez wstrzymanie wykonania wyroku, którego dotyczy skarga, nie jest dopuszczalny.
Tym bardziej nie jest dopuszczalny wniosek o wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na skutek prawomocnego wyroku, co do którego następnie wniesiony został pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, powództwo i apelacja zostały oddalone, a obecnie nie toczy się postępowanie kasacyjne, ale postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego w tej kolejnej sprawie prawomocnego wyroku.
Z tych względów wniosek podlegał odrzuceniu.
kc
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI