V CNP 35/18

Sąd Najwyższy2018-12-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższyskarga nadzwyczajnakoszty postępowaniaprawomocność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wskazując na możliwość wniesienia skargi nadzwyczajnej.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, domagając się odszkodowania. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, argumentując, że wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako nowego środka prawnego uniemożliwia stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli skarga nadzwyczajna mogła zostać wniesiona. Strona musi wykazać, że nie uwzględniono wniosku o wniesienie skargi nadzwyczajnej, aby móc dochodzić odszkodowania.

Powódka, Spółdzielnia Mieszkaniowa w R., wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., domagając się odszkodowania za poniesioną szkodę, która obejmowała kwoty zasądzone tytułem kosztów procesu. Skarżąca wskazała, że nie było możliwości wniesienia skargi kasacyjnej ani nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, zważył, że orzeczenie stwierdzające niezgodność wyroku z prawem nie eliminuje go z obrotu prawnego, lecz stanowi podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody. Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest możliwa tylko wtedy, gdy wzruszenie wyroku nie było możliwe, a strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności. W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa o Sądzie Najwyższym, wprowadzająca skargę nadzwyczajną. Celem skargi nadzwyczajnej jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela albo rażąco naruszających prawo. Uwzględnienie skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli skarga nadzwyczajna mogła zostać wniesiona. Strona musi wykazać, że złożyła wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony. Z tych przyczyn skarga została odrzucona, a skarżącej zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarga nadzwyczajna mogła zostać wniesiona.

Uzasadnienie

Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako środka prawnego, który może prowadzić do uchylenia prawomocnego orzeczenia, wyłącza możliwość stwierdzenia niezgodności z prawem, jeśli strona mogła skorzystać ze skargi nadzwyczajnej. Strona musi wykazać, że wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej nie został uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa w R.spółkaskarżąca
B. M.osoba_fizycznapozwany
K. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 424 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

u.SN art. 89 § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej.

Pomocnicze

u.SN art. 95

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konsekwencje uwzględnienia skargi nadzwyczajnej.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

Konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 122

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość wniesienia skargi nadzwyczajnej wyłącza możliwość stwierdzenia niezgodności z prawem. Strona musi wykazać, że wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej nie został uwzględniony.

Odrzucone argumenty

Skarżąca domagała się odszkodowania za szkodę wynikłą z prawomocnego wyroku, wskazując na brak możliwości wniesienia skargi kasacyjnej lub wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia - o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w kontekście wprowadzenia skargi nadzwyczajnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skarga nadzwyczajna mogła być wniesiona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, i jego relacji do nowszej skargi nadzwyczajnej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Skarga nadzwyczajna zmienia zasady gry: co z Twoją skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem?

Dane finansowe

WPS: 2959,06 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 35/18
POSTANOWIENIE
Dnia 27 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie ze skargi
[…]
Spółdzielni Mieszkaniowej w R.
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II Ca
[…]
‎
w sprawie z powództwa
[…]
Spółdzielni Mieszkaniowej w R.
‎
przeciwko B. M. i K. M.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 grudnia 2018 r.,
1) odrzuca skargę,
2) zasądza od skarżącej na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
UZASADNIENIE
Powódka […] Spółdzielnia Mieszkaniowa w R. wniosła w dniu 14 maja 2018 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., III Ca […]. W  skardze przytoczono jej podstawy i wskazano przepisy, z którymi wyrok jest niezgodny. Wskazała skarżąca, że poniosła szkodę w kwocie równej sumie kwot 1742,76 zł, 769,30 zł oraz 647 zł tytułem kosztów procesu. Podniosła również, że nie jest możliwe wniesienie skargi kasacyjnej oraz nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku. Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile wystąpiły podstawy do ich podjęcia. Brak takich przyczyn należało wykazać.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018, poz. 5 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 tej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi bowiem do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 398
15
oraz art. 398
16
k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia – o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa.
Oznacza to, że, wnosząc skargę określoną w art. 424
1
k.p.c., strona musi  wykazać, iż złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 122 k.p.c., zasądzając na rzecz pozwanych koszty należne ustanowionemu dla nich pełnomocnikowi z urzędu.
aj

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę