V CNP 26/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o podziale majątku, uznając brak przesłanek do jej dopuszczalności.
J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział majątku wspólnego, zarzucając naruszenie art. 214 § 1 k.p.c. Skarżący nie wykazał jednak wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego dopuszczalność skargi w sytuacji, gdy nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na niedopuszczalność skargi w przypadku, gdy strona miała możliwość skorzystania z instancji odwoławczej, a z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie.
Skarżący J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r., które dotyczyło podziału majątku wspólnego małżonków L. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 214 § 1 k.p.c., co miało skutkować nieważnością postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do art. 519^2 § 2 k.p.c., który uzależnia dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od istnienia wyjątkowego wypadku, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Za taki wypadek można uznać sytuacje nadzwyczajne, jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa, czego skarżący nie wykazał. Sąd wskazał, że skarżący, wykonując zawód marynarza, często przebywał poza miejscem zamieszkania, co skutkowało doręczeniem zastępczym wezwania na rozprawę. Uczestnik nie podjął próby ustanowienia pełnomocnika ani nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji, która została prawomocnie oddalona na wniosek o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał żadnego wyjątkowego wypadku, a skarga była niedopuszczalna, ponieważ strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. W konsekwencji, na podstawie art. 424^8 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Skarga jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem ma kwalifikowany charakter, wynikający z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych jest uzależniona od wystąpienia wyjątkowego wypadku o kwalifikowanym charakterze. Skarżący nie wykazał takiego wypadku, a jedynie brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji, co zostało prawomocnie oddalone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| W. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 519^2 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
k.p.c. art. 424^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 214 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzucane naruszenie przepisu, które miało powodować nieważność postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania jako skutek naruszenia przepisów prawa.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Strona miała możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. Prawomocne oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 214 § 1 k.p.c. powodujący nieważność postępowania.
Godne uwagi sformułowania
niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela za wypadek wyjątkowy można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych, a także kwestie prawidłowości doręczeń w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych i braku wykazania wyjątkowych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, szczególnie gdy strona sama zaniedbała swoje prawa procesowe.
“Kiedy skarga o niezgodność z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CNP 26/11 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi J. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r., w sprawie z wniosku W. L. przy uczestnictwie J. L. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2011 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział majątku wspólnego. Kwestionowane orzeczenie zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 214 § 1 k.p.c., co powodowałoby nieważność postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5192 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżący nie wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w jego sprawie. Zaskarżonym prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy ustalił skład majątku małżonków L., oraz dokonał podziału tego majątku. Skarżący J. L. z racji wykonywania zawodu marynarza często i długotrwale przebywał poza miejscem zamieszkania. Z tego powodu uczestnik nie stawił się na rozprawę poprzedzającą wydanie kwestionowanego postanowienia, czyniąc zarzut Sądowi Rejonowemu, że nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Wezwanie na rozprawę wraz z opinią biegłego zostało wysłane uczestnikowi na dwa wskazane przez niego adresy ze skutkiem doręczenia zastępczego. W sprawie ustalono, że uczestnik nie 3 podjął próby ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu, bądź też pełnomocnika dla doręczeń. Nie potwierdził się zatem zarzut naruszenia prawa powodujący nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie - jak sam skarżący podaje - była możliwość zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego, istniała więc możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżący nie złożył w terminie apelacji, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia został prawomocnie oddalony. Sąd orzekający w sprawie niewadliwie uznał, że uczestnik nie wykazał braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji od skarżonego postanowienia. Analizując treść wniesionej skargi należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w sprawie (art. 5192 § 2 k.p.c.). Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna. Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI