Orzeczenie · 2001-01-18

V CKN 191/00

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2001-01-18
SAOSinneprawo spółdzielczeWysokanajwyższy
spółdzielniaprawo spółdzielczeuchwałanagrodydochódmająteklikwidacjawynagrodzenie

Wyrokiem z dnia 19 listopada 1997 r. Sąd Wojewódzki w Bielsku-Białej oddalił powództwo Stanisława H. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej „R.” w C. z dnia 6 czerwca 1997 r. Uchwała ta wprowadzała zmiany w statucie dotyczące przyznawania nagród okolicznościowych. Zgodnie z nią, prawo do nagród przysługiwało członkom, którzy przepracowali co najmniej 6 miesięcy w roku poprzedzającym wypłatę, w wysokości 100% kwoty bazowej, a pozostałym członkom – 20% kwoty bazowej. Ustalenie kwoty bazowej pozostawiono zarządowi. Sąd Wojewódzki uznał, że kryteria te nie naruszają Prawa spółdzielczego ani statutu. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił ten wyrok, uchylając uchwałę. Uznał, że narusza ona statut (§ 62 ust. 4) i art. 125 § 5 Prawa spółdzielczego, ponieważ na nagrody przeznaczono środki ze sprzedaży majątku trwałego, co było w rażącej dysproporcji do bieżących wynagrodzeń członków i eliminowało podział majątku spółdzielni w likwidacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanej spółdzielni, oddalił ją. Potwierdził, że zgodnie z art. 158 Prawa spółdzielczego, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych są wynagradzani przez udział w dochodzie spółdzielni. Nagrody okolicznościowe mogą być przyznawane tylko ze środków pochodzących z dochodu bieżącego lub funduszu utworzonego z tego dochodu. Przeznaczenie na nagrody środków ze sprzedaży majątku trwałego czyni uchwałę nieważną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących źródeł finansowania nagród dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz zasad podziału majątku w likwidacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich sytuacji w likwidacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała walnego zgromadzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej, przeznaczająca na nagrody dla członków środki pochodzące ze sprzedaży majątku spółdzielni, jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka uchwała jest nieważna.

Uzasadnienie

Zgodnie z Prawem spółdzielczym, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych są wynagradzani przez udział w dochodzie spółdzielni. Nagrody okolicznościowe mogą być wypłacane wyłącznie ze środków pochodzących z dochodu bieżącego lub funduszu utworzonego z tego dochodu. Przeznaczenie na nagrody środków ze sprzedaży majątku trwałego narusza bezwzględnie obowiązujący art. 158 Prawa spółdzielczego.

Czy statut spółdzielni może dopuszczać przyznawanie nagród okolicznościowych ze środków innych niż dochód spółdzielni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nawet jeśli statut dopuszcza tworzenie funduszu nagród, jego źródłem może być wyłącznie dochód spółdzielni, a nie np. sprzedaż majątku trwałego.

Uzasadnienie

Prawo spółdzielcze ustanawia ścisłe ramy wynagradzania członków, opierając je na partycypacji w wypracowanym dochodzie. Nagroda okolicznościowa, będąca formą wynagrodzenia, nie może być przyznana ze środków innych niż dochód bieżący lub fundusz z niego utworzony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Stanisław H.

Strony

NazwaTypRola
Stanisław H.osoba_fizycznapowód
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „R.” w C. w likwidacjispółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

Pr.spółdz. art. 158

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Określa system wynagradzania członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych poprzez udział w dochodzie spółdzielni. Nagrody okolicznościowe mogą być przyznawane tylko ze środków pochodzących z dochodu bieżącego lub funduszu z niego utworzonego.

Pomocnicze

Pr.spółdz. art. 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 125 § § 5

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 166

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 168

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 171

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 158 § § 3

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Pr.spółdz. art. 18

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

k.p.c. art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała narusza przepisy Prawa spółdzielczego dotyczące wynagradzania członków, ponieważ na nagrody przeznaczono środki ze sprzedaży majątku trwałego, a nie z dochodu spółdzielni. • Przeznaczenie środków ze sprzedaży majątku na nagrody jest w rażącej dysproporcji do bieżących wynagrodzeń członków i eliminuje podział majątku spółdzielni w likwidacji.

Odrzucone argumenty

Uchwała nie narusza Prawa spółdzielczego ani statutu, a ustalenie kwoty bazowej leżało w gestii zarządu.

Godne uwagi sformułowania

środki pochodzące z innych źródeł niż dochód spółdzielni, jest nieważna. • Prawo spółdzielcze nie przewiduje możliwości wynagrodzenia członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych w postaci premii i nagród. • Przepis art. 158 Pr.spółdz. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. • Nagroda okolicznościowa, będąca bez wątpienia także formą wynagrodzenia za pracę na rzecz spółdzielni, nie może zatem być przyznana ze środków innych niż dochód bieżący [...] bądź też z funduszu zgromadzonego w następstwie stosowania odpisów z tego dochodu.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących źródeł finansowania nagród dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz zasad podziału majątku w likwidacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich sytuacji w likwidacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania spółdzielni, jakim jest podział dochodów i majątku, a także zasad przyznawania nagród. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przepisów prawa materialnego, nawet w kontekście wewnętrznych regulacji spółdzielni.

Nieważna uchwała spółdzielni: nagrody z majątku, nie z dochodu!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst