V CKN 1364/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę rozwodową Haliny K. przeciwko Henrykowi K., w której sądy niższych instancji (Okręgowy i Apelacyjny) orzekły rozwód z wyłącznej winy pozwanego, zasądziły alimenty na rzecz małoletniej córki, orzekły eksmisję pozwanego ze wspólnego mieszkania i rozstrzygnęły o kosztach. Pozwany wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących winy w rozkładzie pożycia oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o eksmisji, a także naruszenie przepisów postępowania cywilnego dotyczących oceny dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że ocena dowodów przez sądy niższych instancji była prawidłowa i nie nosiła znamion rażącego błędu. Podkreślono, że powódce nie można przypisać współwiny za rozkład pożycia, a zachowanie pozwanego uzasadniało orzeczenie jego wyłącznej winy oraz eksmisji. Kluczowym zagadnieniem prawnym było rozgraniczenie jurysdykcji sądów kościelnych i państwowych w sprawach małżeńskich. Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że orzeczenie sądu kościelnego o ważności lub ustaniu małżeństwa kanonicznego nie ma prejudycjalnego wpływu na orzeczenie sądu państwowego dotyczące cywilnego związku małżeńskiego, choć może mieć znaczenie dowodowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku prejudycjalnego wpływu orzeczeń sądów kościelnych na postępowanie cywilne w sprawach małżeńskich.
Dotyczy specyficznej relacji między prawem państwowym a kanonicznym w kontekście małżeństwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy orzeczenie sądu kościelnego o ważności lub ustaniu małżeństwa kanonicznego ma prejudycjalny wpływ na orzeczenie sądu państwowego o ważności lub ustaniu świeckiego związku małżeńskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie sądu kościelnego nie ma prejudycjalnego wpływu na orzeczenie sądu państwowego.
Uzasadnienie
Sądy państwowe orzekają o losie związku małżeńskiego (świeckiego) niezależnie od sądów kościelnych. Wynika to z zasadniczych różnic między prawem polskim a kanonicznym w zakresie przyczyn ważności i ustania małżeństwa. Orzeczenia sądów kościelnych mogą mieć jedynie znaczenie dowodowe w postępowaniu cywilnym.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił dowody w sprawie rozwodowej, w szczególności w zakresie przypisania winy za rozkład pożycia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena dowodów przez sąd drugiej instancji była prawidłowa.
Uzasadnienie
Kontrola oceny dowodów w instancji kasacyjnej jest ograniczona. Sąd Najwyższy może ją podważyć jedynie w przypadku rażącego błędu. W tej sprawie ustalenia faktyczne, w tym opinia RODK, potwierdzały nienaganne zachowanie powódki i wyłączną winę pozwanego.
Czy zachowanie pozwanego uzasadnia orzeczenie jego eksmisji ze wspólnego mieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, drastyczne postępowanie pozwanego zagrażające zdrowiu i życiu rodziny uzasadnia eksmisję.
Uzasadnienie
Drastyczny sposób postępowania pozwanego wobec członków rodziny, zagrażający ich zdrowiu i życiu, stanowił podstawę do orzeczenia eksmisji na podstawie art. 58 § 2 k.r.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Halina K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Henryk K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.r.o. art. 56 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Uzasadnia orzeczenie rozwodu w przypadku trwałego i zupełnego rozkładu pożycia.
k.r.o. art. 57 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zasady orzekania o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego.
k.r.o. art. 58 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Umożliwia orzeczenie eksmisji małżonka, gdy jego postępowanie zagraża zdrowiu lub życiu innych domowników.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia kasacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach.
Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską art. 10
Reguluje kwestie jurysdykcji w sprawach małżeńskich.
k.r.o. art. 1 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy możliwości powstania związku świeckiego z małżeństwa kanonicznego.
Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie ustaw – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja przepisów dotyczących małżeństwa i stosunku państwa do Kościoła.
Dz.U. Nr 36, poz. 180 ze zm. art. 55
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego
Określa przyczyny ustania małżeństwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena dowodów przez sądy niższych instancji. • Wyłączna wina pozwanego w rozkładzie pożycia małżeńskiego. • Uzasadnienie eksmisji pozwanego ze względu na jego zachowanie. • Brak wpływu orzeczenia sądu kościelnego na postępowanie cywilne.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnej wykładni art. 57 k.r.o. i art. 23 k.r.o. • Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 58 § 2 k.r.o. • Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. (ocena dowodów). • Twierdzenie o współwinie powódki za rozkład pożycia.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie sądu kościelnego o ważności bądź o ustaniu małżeństwa kanonicznego nie może mieć prejudycjalnego wpływu na orzeczenie sądu państwowego o ważności lub o ustaniu świeckiego związku małżeńskiego. • Ocena dowodów może być wyjątkowo przedmiotem kontroli kasacyjnej w ramach drugiej podstawy zaskarżenia (...), tym bardziej w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. • Kontrola oceny dowodów w instancji kasacyjnej jest bardzo ograniczona; Sąd Najwyższy władny jest ją podważyć jedynie wówczas, gdyby okazała się rażąco wadliwa albo w sposób oczywisty błędna.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku prejudycjalnego wpływu orzeczeń sądów kościelnych na postępowanie cywilne w sprawach małżeńskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej relacji między prawem państwowym a kanonicznym w kontekście małżeństwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważną kwestię rozgraniczenia jurysdykcji sądów państwowych i kościelnych w sprawach małżeńskich, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy wyrok kościelny unieważni Twój ślub cywilny? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
alimenty: 150 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.