V CKN 1107/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 2002 r. rozstrzygnął kwestię prawną dotyczącą nabycia weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego. Sprawa dotyczyła powództwa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. przeciwko Kredyt Bankowi S.A. i Katarzynie S. o zapłatę. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił apelację powodowego Zakładu od wyroku Sądu Rejonowego, który uchylił nakaz zapłaty w stosunku do Banku i oddalił powództwo. Bank udzielił Katarzynie S. kredytu zabezpieczonego wekslem in blanco, a spłata była ubezpieczona przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń. Po zaprzestaniu spłaty przez kredytobiorcę, ubezpieczyciel wypłacił Bankowi należność, a Bank przeniósł wierzytelność i nie wypełniony weksel in blanco na stronę powodową. Sąd Okręgowy uznał, że powodowy Zakład nie może dochodzić kwoty od Banku na podstawie weksla, gdyż nabył jedynie zabezpieczenie wekslowe długu. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, podkreślił, że nabycie weksla in blanco z indosem, ale nie wypełnionego, następuje na zasadach Prawa wekslowego, chroniąc dobrą wiarę nabywcy co do treści upoważnienia do uzupełnienia. Jednakże, takie nabycie nie stwarza ułatwień w dochodzeniu praw ani ochrony przewidzianej w art. 16 i 17 Prawa wekslowego, które dotyczą weksli wypełnionych. Sąd uznał, że stanowisko zaprezentowane w kasacji, które zrównywałoby pozycję prawną nabywcy weksla in blanco niewypełnionego z nabywcą weksla wypełnionego, jest nieuprawnione. W związku z tym, kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wekslowego dotyczących obrotu wekslem in blanco z indosem, w szczególności różnic między wekslem wypełnionym a niewypełnionym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia weksla in blanco z indosem, ale nie wypełnionego, w kontekście zabezpieczenia wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego, stwarza indosatariuszowi ułatwienia w dochodzeniu praw z weksla i ochronę przewidzianą w art. 16 i 17 Prawa wekslowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego, nie stwarza indosatariuszowi ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianych w art. 16 i 17 Prawa wekslowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabycie weksla in blanco z indosem, ale nie wypełnionego, następuje na zasadach Prawa wekslowego, chroniąc dobrą wiarę nabywcy co do treści upoważnienia do uzupełnienia. Jednakże, takie nabycie nie daje ułatwień ani ochrony przewidzianej w art. 16 i 17 Prawa wekslowego, które dotyczą weksli wypełnionych. Zrównanie pozycji prawnej nabywcy weksla in blanco niewypełnionego z nabywcą weksla wypełnionego byłoby nieuprawnione.
Czy sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodów nie wskazanych przez stronę na podstawie art. 232 zd. 2 k.p.c. w kontekście naruszenia tego przepisu w kasacji?
Odpowiedź sądu
Nie, uprawnienie sądu do dopuszczenia dowodu nie wskazanego przez stronę nie jest obowiązkiem i nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutu naruszenia art. 232 k.p.c., chyba że w wyjątkowych przypadkach (np. nieporadność strony).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 232 zd. 2 k.p.c. przyznaje sądowi uprawnienie, a nie obowiązek, do dopuszczenia dowodu nie wskazanego przez stronę. Tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy strona jest nieporadna, uprawnienie to może przerodzić się w obowiązek. Ponadto, sąd nie musi badać okoliczności nieistotnych dla sprawy, nawet jeśli wnioski dowodowe zostałyby zgłoszone przez stronę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., II Inspektorat w W. | spółka | powód |
| Kredyt Bank, Spółka Akcyjna, III Oddział w W. | spółka | pozwany |
| Katarzyna S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
Pr.weksl. art. 16
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Nabycie weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego, nie stwarza indosatariuszowi ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianych w tym przepisie.
Pr.weksl. art. 17
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Nabycie weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego, nie stwarza indosatariuszowi ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianych w tym przepisie.
Pomocnicze
Pr.weksl. art. 10
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Reguluje obrót wekslem in blanco, wskazując, że nabycie jest możliwe także na zasadach Prawa wekslowego, z zastosowaniem art. 10, chroniąc dobrą wiarę nabywcy co do treści upoważnienia do uzupełnienia.
Pr.weksl. art. 14
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Dotyczy przeniesienia weksla in blanco, w tym przez indos lub w sposób określony w art. 14 zd. 2 pkt 3.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przedstawiania dowodów przez strony oraz uprawnienia sądu do dopuszczenia dowodów z urzędu.
k.c. art. 517
Kodeks cywilny
k.c. art. 921
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie weksla in blanco z indosem, ale nie wypełnionego, nie stwarza indosatariuszowi ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianej w art. 16 i 17 Prawa wekslowego.
Odrzucone argumenty
Zrównanie pozycji prawnej indosatariusza, który nabył weksel in blanco niewypełniony, z sytuacją prawną indosatariusza, który nabył weksel in blanco wypełniony. • Naruszenie art. 232 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie weksla in blanco zaopatrzonego w indos, ale nie wypełnionego, nie stwarza indosatariuszowi ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianych w art. 16 i 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe. • Celem tych czynności było tylko przydanie wierzytelności dodatkowej podstawy w postaci zobowiązania wekslowego. • Nabycie niewypełnionego weksla in blanco z indosem nie stwarza natomiast ułatwień w dochodzeniu praw z weksla i ochrony przewidzianych w art.16 i 17 Pr.weksl.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Henryk Pietrzkowski
sprawozdawca
Mirosława Wysocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wekslowego dotyczących obrotu wekslem in blanco z indosem, w szczególności różnic między wekslem wypełnionym a niewypełnionym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia weksla in blanco z indosem, ale nie wypełnionego, w kontekście zabezpieczenia wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne niuanse w prawie wekslowym, które mogą być kluczowe dla praktyków obrotu gospodarczego i prawników specjalizujących się w prawie handlowym.
“Weksel in blanco z indosem – czy to zawsze bezpieczne zabezpieczenie?”
Dane finansowe
WPS: 14 555 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.