Orzeczenie · 2002-06-21

V CKN 1070/00

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-06-21
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
rękojmiawady fizycznesprzedaż komisowapodstępzatajenie wadyterminykodeks cywilnysamochód

Powód Marcin S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Piotra K. (komisanta) kwoty 13 265 zł tytułem zwrotu ceny samochodu, po odstąpieniu od umowy komisowej z powodu ujawnionej wady fizycznej pojazdu. Samochód, sprowadzony z zagranicy jako składak, został sprzedany powodowi przez komisanta, mimo że jego rzeczywista data produkcji (1982 r.) była inna niż podana w dokumentach (1986 r.). Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że uprawnienia powoda z tytułu rękojmi wygasły z powodu upływu rocznego terminu (art. 568 § 1 k.c.), a sprzedawcy nie można przypisać podstępnego zatajenia wady (art. 568 § 2 k.c.), ponieważ fabryczny numer identyfikacyjny umożliwiał ustalenie rzeczywistej daty produkcji. Sąd Okręgowy w Legnicy podzielił to stanowisko, wskazując, że odpowiedzialność komisanta kształtuje art. 770 k.c., ale nie dopatrzył się podstępnego działania sprzedawcy. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, stwierdzając, że podstępne zatajenie wady wymaga umyślnego działania sprzedawcy ukierunkowanego na celowe ukrycie wady, przy czym kluczowa jest wiedza sprzedawcy o istnieniu wady. W tej sprawie ustalono, że pozwany komisant nie wiedział o rzeczywistej dacie produkcji samochodu, gdyż zaufał informacjom z dokumentów celnych i nie odkodował numerów identyfikacyjnych. Wobec braku wiedzy o wadzie i braku działań zmierzających do jej ukrycia, nie można było przypisać mu podstępnego zachowania w rozumieniu art. 568 § 2 k.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 770 k.c. kształtuje odpowiedzialność komisanta w sposób bardziej liberalny, ale w tym przypadku powód nie dochował terminu z art. 568 § 1 k.c., a kwestia podstępu nie została udowodniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia podstępnego zatajenia wady w kontekście sprzedaży komisowej i odpowiedzialności sprzedawcy, który nie posiadał wiedzy o wadzie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży komisowej i braku wiedzy sprzedawcy o wadzie. Wymaga ustalenia stanu faktycznego dotyczącego wiedzy sprzedawcy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umyślne ukrycie wady fizycznej rzeczy sprzedanej stanowi podstępne zatajenie wady w rozumieniu art. 568 § 2 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umyślne ukrycie wady fizycznej rzeczy sprzedanej stanowi podstępne zatajenie wady.

Uzasadnienie

Podstęp jest definiowany jako umyślne działanie sprawcy mające na celu skłonienie adresata do określonego zachowania poprzez przedstawienie mu fałszywego obrazu rzeczywistości. Podstępne zatajenie wady wymaga umyślnego działania sprzedawcy ukierunkowanego na celowe ukrycie wady, przy czym przesłanką musi być wiedza sprzedawcy o istnieniu wady.

Czy sprzedawca komisowy ponosi odpowiedzialność za wadę fizyczną rzeczy sprzedanej, jeśli nie wiedział o jej istnieniu i nie podejmował działań zmierzających do jej ukrycia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedawca komisowy nie ponosi odpowiedzialności za wadę fizyczną, jeśli nie wiedział o jej istnieniu i nie podejmował działań zmierzających do jej ukrycia.

Uzasadnienie

Ustalono, że pozwany komisant nie wiedział o rzeczywistej dacie produkcji samochodu, gdyż zaufał informacjom z dokumentów celnych i nie odkodował numerów identyfikacyjnych. Wobec braku wiedzy o wadzie i braku działań zmierzających do jej ukrycia, nie można mu przypisać podstępnego zachowania w rozumieniu art. 568 § 2 k.c.

Czy upływ rocznego terminu przewidzianego w art. 568 § 1 k.c. wyłącza uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upływ rocznego terminu wyłącza uprawnienia kupującego, chyba że wada została podstępnie zatajona.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że uprawnienia powoda z tytułu wady fizycznej rzeczy sprzedanej wygasły z racji upływu rocznego terminu przewidzianego w art. 568 § 1 k.c. Kwestia podstępnego zatajenia wady była kluczowa dla możliwości obejścia tego terminu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił kasację
Strona wygrywająca
Piotr K.

Strony

NazwaTypRola
Marcin S.osoba_fizycznapowód
Piotr K.osoba_fizycznapozwany
Mirosław M.osoba_fizycznawezwany do udziału w sprawie w charakterze pozwanego

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 568 § § 2

Kodeks cywilny

Podstępne zatajenie wady wymaga umyślnego działania sprzedawcy ukierunkowanego na celowe ukrycie wady, przy czym przesłanką musi być wiedza sprzedawcy o istnieniu wady.

k.c. art. 568 § § 1

Kodeks cywilny

Uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej wygasają z upływem roku od wydania rzeczy, chyba że podstępnie zatajono wadę.

Pomocnicze

k.c. art. 770

Kodeks cywilny

Kształtuje odpowiedzialność komisanta za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, w sposób bardziej liberalny niż ogólne zasady odpowiedzialności sprzedawcy.

k.c. art. 556 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 564

Kodeks cywilny

Nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy sytuacji wymienionych w art. 563 k.c.

k.c. art. 355 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany komisant nie wiedział o wadzie fizycznej samochodu (nieprawidłowej dacie produkcji). • Pozwany komisant nie podejmował działań zmierzających do ukrycia wady. • Powód nie dochował rocznego terminu przewidzianego w art. 568 § 1 k.c.

Odrzucone argumenty

Postępowanie pozwanego sprzedawcy komisowego daje się zakwalifikować jako działanie naganne, zrównane z działaniem podstępnym. • Zapewnienie sprzedawcy komisowego o późniejszej o cztery lata dacie produkcji pojazdu uzasadnia odpowiedzialność z tytułu wady fizycznej rzeczy sprzedanej.

Godne uwagi sformułowania

Umyślne ukrycie wady fizycznej stanowi podstępne zatajenie wady fizycznej rzeczy sprzedanej (art. 568 § 2 k.c.). • Podstęp jest definiowany jako umyślne działanie sprawcy w postaci dolus directus lub dolus eventualis, mające na celu skłonienie adresata do określonego zachowania (złożenia oświadczenia woli), w następstwa przedstawienia mu fałszywego wycinka rzeczywistości. • Jeżeli więc pozwany sprzedawca komisowy nie wiedział o istnieniu wady i nie podejmował jakichkolwiek działań zmierzających do jej ukrycia, nie można mu przypisać podstępnego zachowania w rozumieniu art. 568 § 2 k.c.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia podstępnego zatajenia wady w kontekście sprzedaży komisowej i odpowiedzialności sprzedawcy, który nie posiadał wiedzy o wadzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży komisowej i braku wiedzy sprzedawcy o wadzie. Wymaga ustalenia stanu faktycznego dotyczącego wiedzy sprzedawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zakupu używanych samochodów i odpowiedzialności sprzedawcy za wady. Interpretacja pojęcia 'podstępu' jest kluczowa dla praktyki prawniczej.

Czy komisant zawsze odpowiada za ukryte wady? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy brak wiedzy chroni sprzedawcę.

Dane finansowe

WPS: 13 265 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst