V CK 843/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił kasację powodów z powodu braku uzasadnienia jej rozpoznania, wskazując, że interpretacja ogólnych warunków ubezpieczenia nie stanowi prawa materialnego.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2004 r. odrzucił kasację powodów K. B. i B. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie o zapłatę. Powodowie zarzucali naruszenie prawa materialnego (art. 805 k.c. i § 9 ust. 1 pkt 2 OWU autocasco) oraz prawa procesowego. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie zawierała przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w szczególności nie wykazano potrzeby wykładni przepisów prawnych ani istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Interpretacja ogólnych warunków ubezpieczenia nie została uznana za prawo materialne.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Lecha Walentynowicza, na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2004 r., postanowił odrzucić kasację powodów K. B. i B. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Apelacyjny wcześniej zmienił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 lipca 2003 r. Powodowie w swojej kasacji zarzucili naruszenie prawa materialnego, w tym art. 805 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie nieprecyzyjnego przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, a także naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone stanowisko, podkreślił, że kasacja powinna zawierać wszystkie wymagane przez art. 393³ § 1 k.p.c. elementy, w tym przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd uznał, że skarżący nie spełnili tych wymogów. Wskazali jedynie na potrzebę wykładni przepisów o apelacji i rozbieżności w orzecznictwie, ale nie uzasadnili tej tezy ani nie wskazali konkretnych rozbieżności. Podniesiono również, że „konieczność interpretacji ogólnych warunków ubezpieczenia” nie może być traktowana jako naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 393¹ pkt 1 k.p.c., ponieważ OWU nie mają charakteru normatywnego i nie stanowią prawa. W związku z tym, stwierdzając brak istotnych braków formalnych, Sąd Najwyższy odrzucił kasację na podstawie art. 393⁷ § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, interpretacja OWU nie może być traktowana jako naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 393¹ pkt 1 k.p.c., ponieważ OWU nie mają charakteru normatywnego i nie stanowią prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawem materialnym są jedynie normy prawne wynikające ze źródeł prawa (Konstytucja, ustawy, akty normatywne niższego rzędu, umowy międzynarodowe). OWU, jako czynności prawne kształtujące prawa i obowiązki stron, nie mają charakteru normatywnego i nie stają się prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie kasacji
Strona wygrywająca
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| B. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 393³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne kasacji, w tym obowiązek przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.
k.p.c. art. 393¹ § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja naruszenia prawa materialnego jako podstawy kasacji; OWU nie są prawem materialnym.
k.p.c. art. 393⁷ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia kasacji z powodu braków formalnych.
Pomocnicze
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia art. 805 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie nieprecyzyjnego przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia prawa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie zawiera przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Skarżący nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Skarżący nie wykazali potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Interpretacja ogólnych warunków ubezpieczenia nie jest naruszeniem prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 805 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie nieprecyzyjnego przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco. Naruszenie prawa procesowego - 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
kasacja powinna zawierać wszystkie składniki wymienione w art. 393³ § 1 k.p.c., a zatem także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Przedstawienie to polega m.in. na wykazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne bądź istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Prawem materialnym bowiem, zgodnie z tym przepisem, są jedynie normy prawne wypływające ze źródeł prawa (Konstytucji, ustaw, aktów normatywnych niższego rzędu, umów międzynarodowych). czynności prawne, w tym i umowy, do których zaliczane są ogólne warunki ubezpieczenia, oraz akty regulujące wewnętrzne stosunki pomiędzy stronami, choć kształtują w określonym zakresie prawa i obowiązki stron, same nie stają się z tego powodu prawem. Nie mają bowiem charakteru normatywnego.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji, w szczególności obowiązek uzasadnienia potrzeby jej rozpoznania oraz rozróżnienie między prawem materialnym a ogólnymi warunkami ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i wymogów formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na precyzyjne określenie wymogów formalnych kasacji i rozróżnienie między prawem materialnym a OWU, co jest częstym problemem w sprawach ubezpieczeniowych.
“Kluczowe wymogi kasacji: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy odrzuci Twoje pismo.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CK 843/04 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie z powództwa K. B. i B. B. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2004 r., na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., odrzuca kasację. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2004 r. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji strony pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie o zapłatę. Powodowie w kasacji zarzucili naruszenie prawa materialnego w postaci art. 805 k.c. „przez niewłaściwe zastosowanie nieprecyzyjnego przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco” oraz naruszenie prawa procesowego - 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego w całości wyroku w ten sposób, że oddala się apelację pozwanego, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, kasacja powinna zawierać wszystkie składniki wymienione w art. 3933 § 1 k.p.c., a zatem także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Przedstawienie to polega m.in. na wykazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne bądź istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., nr 10, poz. 157). W niniejszej kasacji skarżący nie wskazali okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. W kasacji, po wyliczeniu zarzutów, pełnomocnik skarżących zamieścił następującą wypowiedź: „Stosownie do art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. skarżący wskazują na potrzebę wykładni przepisów o apelacji wyznaczających zakres kognicji sądu drugiej instancji, która to kwestia wywołała niepożądaną dla jednolitości praktyki sądowej rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych”. Odnosząc się do powyższego fragmentu, należy stwierdzić, że skarżący nie uzasadnili sformułowanej przez siebie tezy i nie wskazali na rozbieżności występujące w orzecznictwie. Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź 3 niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w powołanym przez skarżącego orzecznictwie sądów. Tylko wtedy wykazany zostanie publicznoprawny charakter kasacji, której celem podstawowym jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). W dalszej części kasacji skarżący podnieśli, że „w sprawie występuje też istotne zagadnienie prawne, a mianowicie, jak należy interpretować ogólne warunki ubezpieczenia w przypadku ich niejasności czy wątpliwości co do poszczególnych postanowień tych warunków”. Należy stwierdzić, że wskazana przez skarżących „konieczność interpretacji ogólnych warunków ubezpieczenia”, nie może być traktowana jako naruszenie prawa materialnego, w rozumieniu art. 3931 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca wniesienie kasacji. Prawem materialnym bowiem, zgodnie z tym przepisem, są jedynie normy prawne wypływające ze źródeł prawa (Konstytucji, ustaw, aktów normatywnych niższego rzędu, umów międzynarodowych). Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 21 października 1998 r., II CKN 3/98 nie publ., 2 grudnia 1998 r., I CKN 907/97, nie publ. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że czynności prawne, w tym i umowy, do których zaliczane są ogólne warunki ubezpieczenia, oraz akty regulujące wewnętrzne stosunki pomiędzy stronami, choć kształtują w określonym zakresie prawa i obowiązki stron, same nie stają się z tego powodu prawem. Nie mają bowiem charakteru normatywnego. Z przedstawionych przyczyn należy uznać zatem, że wniesiona w sprawie kasacja nie zawiera przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie i dotknięta jest brakiem istotnym, powodującym jej odrzucenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 51; z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 52). W związku z tym, na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI