V CK 433/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Andrzej K. zawarł umowę o doradztwo z poprzedniczką prawną pozwanej, spółką Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne „C.-B.” S.A. Umowa była zawarta na czas nieokreślony i przewidywała możliwość jej wypowiedzenia przez obie strony. Spółce przysługiwało prawo wypowiedzenia umowy z powodu naruszenia zakazu konkurencji i poufności przez doradcę, z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Doradcy przysługiwało prawo rozwiązania umowy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, gdyby z przyczyn od niego niezależnych nie mógł realizować umowy, oraz prawo natychmiastowego rozwiązania w przypadku rażącego naruszenia umowy przez spółkę. Pozwana spółka wypowiedziała umowę powodowi, powołując się na ważne powody związane z zaangażowaniem żony powoda w konkurencyjną działalność. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały wypowiedzenie za skuteczne, zasądzając na rzecz powoda wynagrodzenie za okres wypowiedzenia. Sąd Najwyższy w kasacji pozwanej rozpatrywał kwestię, czy strony mogą określić termin wypowiedzenia umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, także z ważnych powodów. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące wypowiedzenia umowy zlecenia (art. 746 k.c.) mają charakter dyspozytywny, z wyjątkiem zakazu zrzeczenia się uprawnienia do wypowiedzenia z ważnych powodów (§ 3). Oznacza to, że strony mogą ograniczyć prawo do wypowiedzenia przez określenie terminu wypowiedzenia, nawet jeśli wypowiedzenie następuje z ważnych powodów. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność określenia przez strony terminu wypowiedzenia umowy o świadczenie usług (stosującej przepisy o zleceniu) z ważnych powodów, interpretacja dyspozytywnego charakteru art. 746 k.c.
Dotyczy umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Nie dotyczy sytuacji, gdy strony próbują całkowicie wyłączyć możliwość wypowiedzenia z ważnych powodów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w umowie o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o wypowiedzeniu zlecenia (art. 746 k.c.), strony mogą określić termin jej wypowiedzenia także z ważnych powodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strony mogą określić termin wypowiedzenia umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o wypowiedzeniu zlecenia, także z ważnych powodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy art. 746 k.c. mają charakter dyspozytywny, z wyjątkiem zakazu zrzeczenia się uprawnienia do wypowiedzenia z ważnych powodów (§ 3). Oznacza to, że strony mogą ograniczyć prawo do wypowiedzenia przez określenie terminu wypowiedzenia, nawet jeśli wypowiedzenie następuje z ważnych powodów. Wprowadzenie terminu wypowiedzenia nie niweczy chroniącego dającego zlecenie skutku normy z § 3, gdyż istnieje istotna różnica między niemożnością wypowiedzenia a dopuszczalnością wypowiedzenia z zachowaniem umownego terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej K. | osoba_fizyczna | powód |
| Polska Grupa Farmaceutyczna S.A. w Ł. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 746 § § 1
Kodeks cywilny
Dający zlecenie może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Jeżeli zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, dający zlecenie jest obowiązany do naprawienia szkody.
k.c. art. 746 § § 3
Kodeks cywilny
Nie można zrzec się uprawnienia do wypowiedzenia z ważnych powodów.
Pomocnicze
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.p.c. art. 47918 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji jest związany zakresem apelacji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności.»
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone w chwili, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 3651
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązań bezterminowych o charakterze ciągłym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strony mogą określić termin wypowiedzenia umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, także z ważnych powodów. • Przepisy art. 746 k.c. mają charakter dyspozytywny, z wyjątkiem zakazu zrzeczenia się uprawnienia do wypowiedzenia z ważnych powodów (§ 3). • Wprowadzenie terminu wypowiedzenia nie niweczy chroniącego dającego zlecenie skutku normy z § 3.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 746 § 1 zdanie pierwsze k.c. wyraża normę o charakterze bezwzględnie obowiązującym. • Wyłączenie możliwości wypowiedzenia z ważnych powodów jest równoznaczne z niemożnością modyfikacji przez strony przepisu art. 746 § 1 k.c., polegającej na wprowadzeniu terminu wypowiedzenia umowy.
Godne uwagi sformułowania
W umowie o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o wypowiedzeniu zlecenia, dopuszczalne jest określenie przez strony terminu jej wypowiedzenia także z ważnych powodów. • Swoistość umowy zlecenia, jako stosunku opartego na wzajemnym zaufaniu, sama przez się nie przemawia za przyznaniem wszystkim przepisom art. 746 k.c. charakteru norm bezwzględnie obowiązujących. • Kwalifikacji takiej sprzeciwia się sam przepis art. 746 § 3 k.c., który – przy wykładni przyjmowanej przez pozwaną – byłby zbędny. • Normy bezwzględnie obowiązujące (iuris cogentis) znamionuje to, że ich zastosowanie nie może być wolą stron wyłączone lub ograniczone, natomiast względnie obowiązujące (iuris dispositivi) znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy same strony nie uregulowały swych stosunków w sposób odmienny od dyspozycji zawartej w takiej normie.
Skład orzekający
Bronisław Czech
przewodniczący
Barbara Myszka
sprawozdawca
Elżbieta Skowrońska-Bocian
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność określenia przez strony terminu wypowiedzenia umowy o świadczenie usług (stosującej przepisy o zleceniu) z ważnych powodów, interpretacja dyspozytywnego charakteru art. 746 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Nie dotyczy sytuacji, gdy strony próbują całkowicie wyłączyć możliwość wypowiedzenia z ważnych powodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących wypowiadania umów o świadczenie usług, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czy można wypowiedzieć umowę o doradztwo z ważnych powodów, jeśli umowa przewiduje termin wypowiedzenia?”
Dane finansowe
WPS: 43 962,7 PLN
wynagrodzenie: 43 962,7 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.