V CK 350/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia banku o zapłatę kwoty wynikającej z umowy o roboty budowlane, której wierzytelność została mu scedowana przez pierwotnego wykonawcę. Pozwany zamawiający kwestionował zasadność roszczenia, argumentując, że umowa utraciła byt prawny na skutek jego odstąpienia od niej, a cesja nie obejmowała wierzytelności z tytułu rozliczenia stron ani wierzytelności przyszłych. Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny, uznały powództwo za zasadne. Ustalono, że umowa cesji była skuteczna, obejmowała wierzytelności przyszłe, a pozwany wyraził na nią zgodę. Odstąpienie od umowy przez pozwanego zostało uznane za skuteczne, ale miało charakter częściowy – dotyczyło jedynie tych robót, które nie zostały jeszcze wykonane. Sądy podkreśliły, że pozwany akceptował częściowe wykonanie umowy i nie kwestionował wysokości wynagrodzenia za wykonane prace. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację pozwanego, która opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego, w szczególności dotyczących podzielności świadczenia w umowie o roboty budowlane i możliwości częściowego odstąpienia od umowy. Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalne jest zastrzeżenie w umowie o roboty budowlane uprawnienia inwestora do częściowego odstąpienia od umowy, co wynikało z treści umowy stron w tej sprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że zakres odstąpienia od umowy nie mógł być skutecznie kwestionowany w postępowaniu kasacyjnym z uwagi na brak odpowiedniego zarzutu kasacyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności częściowego odstąpienia od umowy o roboty budowlane na podstawie klauzuli umownej oraz interpretacja woli stron w zakresie zakresu odstąpienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o roboty budowlane i postanowień umownych. Interpretacja woli stron może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest częściowe odstąpienie od umowy o roboty budowlane na podstawie postanowień umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zastrzeżenie w umowie o roboty budowlane dla inwestora uprawnienia do częściowego odstąpienia od umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że taka klauzula umowna nie jest sprzeczna z naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego. W analizowanej umowie przewidziano możliwość odstąpienia częściowego, a pozwany skorzystał z tego uprawnienia.
Czy odstąpienie od umowy o roboty budowlane może dotyczyć jedynie części jeszcze niewykonanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli taka była wola stron, co może wynikać z ich zachowania po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji uznały, że odstąpienie pozwanego miało ograniczony zakres, obejmując jedynie niewykonaną część umowy, co potwierdziły późniejsze zachowania pozwanego. Sąd Najwyższy uznał, że zakres odstąpienia nie mógł być skutecznie kwestionowany w kasacji.
Czy wierzytelność z tytułu rozliczenia stron na podstawie art. 494 k.c. może być przedmiotem cesji?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to rozstrzygnięte wprost, ale Sąd uznał, że cesja obejmowała wierzytelności z umowy inwestycyjnej, a pozwany kwestionował zasadność roszczenia z tego tytułu.
Uzasadnienie
Pozwany twierdził, że cesja nie obejmowała wierzytelności z tytułu rozliczenia stron na podstawie art. 494 k.c. Sąd uznał jednak, że cesja obejmowała wierzytelności wynikające z umowy inwestycyjnej, a pozwany nie wykazał, aby wierzytelność ta przestała istnieć.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (…) Bank S.A. w W. - Oddział Regionalny w W. | spółka | powód |
| "E.(…)" S.A. w likwidacji w W. | spółka | pozwany |
| Spółka T.(…) | spółka | cedent |
| P.(…) Bank S.A. Oddział w W. | spółka | cesjonariusz |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane.
Pomocnicze
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków odstąpienia od umowy wzajemnej, w tym obowiązku zwrotu świadczeń.
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje skutki odstąpienia od umowy w części niewykonanej.
k.c. art. 379 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy podzielności świadczenia.
k.c. art. 654
Kodeks cywilny
Dotyczy rozliczeń przy umowie o roboty budowlane.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy o dzieło.
k.c. art. 636
Kodeks cywilny
Dotyczy wad dzieła.
k.c. art. 656
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie kasacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność cesji wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych. • Dopuszczalność częściowego odstąpienia od umowy o roboty budowlane na podstawie klauzuli umownej. • Ograniczony zakres odstąpienia od umowy, wynikający z woli stron i ich późniejszego zachowania.
Odrzucone argumenty
Brak istnienia wierzytelności na skutek odstąpienia od umowy. • Cesja nie obejmowała wierzytelności z tytułu rozliczenia stron na podstawie art. 494 k.c. • Odstąpienie od umowy miało charakter całkowity, obejmujący całą umowę inwestycyjną.
Godne uwagi sformułowania
Niezależnie od tego wypadnie jeszcze zaznaczyć, że oba Sądy miały dostateczne podstawy do tego, aby stwierdzić ograniczony przedmiotowo zakres oświadczenia woli pozwanego odstępującego od umowy o roboty budowlane... • Istnieje bowiem prawna możliwość odpowiedniego zmodyfikowania złożonego już wcześniej oświadczenia o odstąpieniu od umowy, jeżeli taki stan rzeczy akceptuje kontrahent odstępującego. • Należało zatem stwierdzić, że dopuszczalne jest de lege lata zastrzeżenie w umowie o roboty budowlane (art. 647 k.c.) dla inwestora uprawnienia do częściowego odstąpienia od umowy.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności częściowego odstąpienia od umowy o roboty budowlane na podstawie klauzuli umownej oraz interpretacja woli stron w zakresie zakresu odstąpienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o roboty budowlane i postanowień umownych. Interpretacja woli stron może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii praktycznej w umowach budowlanych – możliwości częściowego odstąpienia od umowy, co ma istotne znaczenie dla wykonawców i inwestorów.
“Czy można częściowo odstąpić od umowy o roboty budowlane? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 250 074,89 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.