V CK 177/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda Jarosława M. o odszkodowanie od Rudzkiej Spółki Węglowej S.A. z tytułu niewykonania warunkowej umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości. Powód twierdził, że poniósł szkodę w związku z tym, że spółka nie złożyła oświadczenia wynikającego z umowy. Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie za zasadne co do zasady, ale oddalił powództwo z powodu braku wykazania szkody i związku przyczynowego. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację powoda, uznając, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy i jaki wpływ na bieg terminu do wykonania prawa pierwokupu przez gminę miała zmiana warunkowej umowy sprzedaży. Sąd odwoławczy stwierdził, że strony mogą zmieniać warunkową umowę sprzedaży do momentu wykonania prawa pierwokupu przez gminę, a każda merytoryczna zmiana umowy powoduje ponowne rozpoczęcie biegu dwumiesięcznego terminu dla gminy na skorzystanie z tego prawa, liczonego od dnia otrzymania zawiadomienia o nowej treści umowy. W związku z tym, wykonanie umowy zobowiązującej stało się niemożliwe, a roszczenie powoda nieuzasadnione. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając kasację powoda, oddalił ją, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 110 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana przez Sąd Apelacyjny jest prawidłowa. Podkreślono, że zasada swobody umów pozwala stronom na zmianę warunkowej umowy sprzedaży, a obowiązek zawiadomienia gminy o zmianie treści umowy jest powtarzalny i skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu do wykonania prawa pierwokupu. Pozwoliło to na uniknięcie sytuacji, w której strony mogłyby faktycznie skracać ustawowy termin dla gminy lub blokować wykonanie jej prawa pierwokupu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 110 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście wpływu zmian umowy warunkowej na bieg terminu do wykonania prawa pierwokupu przez gminę.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości przed wykonaniem prawa pierwokupu przez gminę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości przez strony, przed wykonaniem przez gminę prawa pierwokupu, powoduje ponowne rozpoczęcie biegu dwumiesięcznego terminu do wykonania tego prawa, liczonego od dnia zawiadomienia gminy o nowej treści umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości przez strony, przed wykonaniem przez gminę prawa pierwokupu, powoduje ponowne rozpoczęcie biegu dwumiesięcznego terminu do wykonania tego prawa, liczonego od dnia otrzymania przez organ wykonawczy gminy zawiadomienia o aktualnej treści warunkowej umowy sprzedaży.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasada swobody umów pozwala stronom na zmianę warunkowej umowy sprzedaży. Obowiązek notariusza zawiadomienia organu wykonawczego gminy o treści umowy sprzedaży (art. 110 ust. 3 u.g.n.) należy rozumieć jako powtarzalny po każdej zmianie treści umowy. Aktualna treść umowy jest podstawą do oceny przez uprawniony podmiot. Zmiany umowy tworzą nowy stan prawny, a termin do wykonania prawa pierwokupu (art. 110 ust. 2 u.g.n.) rozpoczyna bieg od nowa z dniem otrzymania zawiadomienia o tej zmianie. Zapobiega to sytuacji, w której strony mogłyby skracać lub blokować wykonanie prawa pierwokupu przez gminę.
Czy odsetki od kwot stanowiących cenę sprzedaży wchodzą w zakres odszkodowania należnego z tytułu niewykonania umowy sprzedaży?
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek jako wynagrodzenia za korzystanie przez pozwaną z pieniędzy powoda zostało uznane za bezzasadne z braku podstaw w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek za bezzasadne z braku podstaw zarówno w art. 359 § 1 k.c., jak i w art. 481 § 1 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jarosław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Rudzka Spółka Węglowa, S.A. w R.Ś. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 110 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Bieg dwumiesięcznego terminu do wykonania prawa pierwokupu rozpoczyna się od dnia każdorazowego otrzymania przez organ wykonawczy gminy zawiadomienia o aktualnej treści warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości bądź prawa jej wieczystego użytkowania.
Pomocnicze
u.g.n. art. 110 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek notariusza zawiadomienia organu wykonawczego gminy o treści warunkowej umowy sprzedaży należy rozumieć jako powtarzalny po każdej zmianie treści umowy.
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości powoduje ponowne rozpoczęcie biegu dwumiesięcznego terminu dla gminy na wykonanie prawa pierwokupu, liczonego od dnia otrzymania zawiadomienia o nowej treści umowy.
Odrzucone argumenty
Powiadomienie gminy o zmianie umowy ma charakter wyłącznie informacyjny i nie wpływa na bieg terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, który rozpoczął się od chwili zawiadomienia o pierwotnej treści umowy. • Odsetki od kwot stanowiących cenę sprzedaży wchodzą w zakres odszkodowania należnego z tytułu niewykonania umowy.
Godne uwagi sformułowania
Bieg dwumiesięcznego terminu do wykonania prawa pierwokupu (...) rozpoczyna się od dnia każdorazowego otrzymania przez gminę zawiadomienia o aktualnej treści warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości bądź prawa jej wieczystego użytkowania. • Merytoryczne zmiany takiej umowy tworzą nowy stan prawny. • Taki właśnie stan prawny, ostatecznie ukształtowany między stronami warunkowej umowy sprzedaży, powinien być podstawą do podjęcia merytorycznej decyzji przez uprawnioną gminę po uprzedniej ocenie celowości i zasadności skorzystania z prawa pierwokupu. • Przyjęcie odmiennego poglądu powoda musiałoby w konsekwencji prowadzić do zaaprobowania niedopuszczalnego skutku w postaci możliwości faktycznego skracania ustawowego dwumiesięcznego terminu wykonania prawa pierwokupu przez strony umowy warunkowej, dokonujące jej zmiany w ramach swobody kontraktowej.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Bronisław Czech
członek
Tadeusz Żyznowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 110 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście wpływu zmian umowy warunkowej na bieg terminu do wykonania prawa pierwokupu przez gminę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości przed wykonaniem prawa pierwokupu przez gminę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa pierwokupu i jego ograniczeń w kontekście swobody umów, co jest istotne dla obrotu nieruchomościami i praktyki samorządów.
“Zmiana umowy sprzedaży nieruchomości to nowy start dla terminu prawa pierwokupu gminy!”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.