V CK 151/05

Sąd Najwyższy2005-09-21
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynieniekrzywdaodpowiedzialność Skarbu Państwabłąd medycznyzakład karnypostępowanie kasacyjneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za błąd medyczny w zakładzie karnym, uznając wysokość zasądzonej kwoty za adekwatną do doznanej krzywdy.

Powód domagał się od Skarbu Państwa zapłaty zadośćuczynienia i renty z powodu ponownego złamania kości udowej w zakładzie karnym, które miało nastąpić wskutek braku odpowiedniej opieki medycznej. Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną przez Sąd Okręgowy kwotę, uznając, że pierwotne złamanie nastąpiło przed osadzeniem w więzieniu. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, stwierdzając, że ustalony stan faktyczny nie podlega kwestionowaniu w postępowaniu kasacyjnym, a zasądzona kwota jest adekwatna do doznanej krzywdy.

Sprawa dotyczyła roszczenia powoda R. B. o zapłatę zadośćuczynienia i renty od Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. Powód twierdził, że w wyniku braku odpowiedniej opieki medycznej w zakładzie karnym doszło do ponownego złamania trzonu kości udowej prawej. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, obniżył zasądzoną kwotę zadośćuczynienia, ustalając, że ponowne złamanie nie nastąpiło w zakładzie karnym, lecz wcześniej, a w więzieniu doszło jedynie do destabilizacji zespolenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, podkreślając, że ustalony stan faktyczny nie może być kwestionowany w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpień fizycznych i moralnych, a jego wysokość musi być proporcjonalna do intensywności tych cierpień i ich skutków. W ocenie Sądu Najwyższego, kwota 30.000 zł została ustalona z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności, a przyczynom leżącym po stronie pozwanego można przypisać jedynie cierpienia związane z ponowną destabilizacją zespolenia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest powołany do drobiazgowego badania okoliczności faktycznych, a korektura kasacyjna jest uzasadniona jedynie w przypadku oczywistego naruszenia zasad ustalania zadośćuczynienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalony stan zdrowia skarżącego stanowi element stanu faktycznego i jako taki nie może być kwestionowany z powołaniem się na zarzuty naruszenia prawa materialnego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją merytoryczną, a ustalenia faktyczne sądu niższej instancji są wiążące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Zakład Karny w K.

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Zakład Karny w K.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Ś.organ_państwowypozwany
adw. W. S.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (2)

Główne

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych i moralnych. Jego wysokość musi pozostawać w zależności od intensywności tych cierpień, czasu ich trwania, ujemnych skutków zdrowotnych, jakie osoba poszkodowana będzie zmuszona znosić w przyszłości. Kwota 30.000 zł została ustalona w uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych określających stopień krzywdy doznanej przez skarżącego i ma swoje oparcie w uznaniu sędziowskim. Uwzględniony został fakt, że przyczynom leżącym po stronie pozwanego mogą być przypisane jedynie cierpienia skarżącego związane z ponowną destabilizacją zespolenia i rozwinięciem się cech stawu rzekomego. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia nie oznacza wcale lekceważenia takich wartości, jak zdrowie czy integralność cielesna.

Pomocnicze

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalony stan zdrowia skarżącego stanowi element stanu faktycznego i nie podlega kwestionowaniu w postępowaniu kasacyjnym. Kwota 30.000 zł zadośćuczynienia została ustalona z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Sąd Najwyższy nie jest powołany do drobiazgowego badania okoliczności faktycznych i wkraczania w sferę swobodnego uznania sędziowskiego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 417 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. zmierzający do zmiany zaskarżonego wyroku przez zasądzenie dalszej kwoty 30.000 zł.

Godne uwagi sformułowania

Na wstępie trzeba zauważyć, iż ustalony przez Sąd Apelacyjny stan zdrowia skarżącego stanowi element stanu faktycznego i jako taki nie może być kwestionowany z powołaniem się na zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zadośćuczynienie, o którym stanowi art. 445 § 1 k.c., ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych i moralnych. Wystąpienie więc przed sądem kasacyjnym ze skutecznym zarzutem zaniżenia kwoty zadośćuczynienia za krzywdę można sprowadzić jedynie do spraw, w których zapadłe rozstrzygnięcie w sposób oczywisty narusza w tym względzie zasady ustalania zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest bowiem możliwie wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Gerard Bieniek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym w zakresie oceny stanu faktycznego i wysokości zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z leczeniem w zakładzie karnym i ustalaniem odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ograniczenia postępowania kasacyjnego i zasady ustalania zadośćuczynienia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Czy Sąd Najwyższy może zmienić wyrok w sprawie zadośćuczynienia za błąd medyczny w więzieniu? Kluczowe ograniczenia kasacji.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CK 151/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w K. o zapłatę i rentę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2005 r., kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 listopada 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala kasację; zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ś. na rzecz adw. W. S. kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2004 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 28 maja 2004 r. m. in. w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. na rzecz powoda R. B. kwotę 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia obniżył do kwoty 30.000 zł. U podłoża tego wyroku legło ustalenie, że ponowne złamanie trzonu kości udowej prawej powoda nie nastąpiło w Zakładzie Karnym, lecz znacznie wcześniej, przed 2 osadzeniem. W dniu rozpoczęcia odbywania kary trzon kości udowej powoda był nadal złamany, tyle że ustabilizowany. W Zakładzie Karnym wskutek braku odpowiedniej opieki medycznej nastąpiła jedynie ponowna destabilizacja zespolenia i rozwinęły się cechy stawu rzekomego trzonu kości udowej, który można w pełni wyleczyć. Kasacja pozwanego - oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. - zawierała zarzut naruszenia art. 417 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c., i zmierzała do zmiany zaskarżonego wyroku przez zasądzenie dalszej kwoty 30.000 zł Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie trzeba zauważyć, iż ustalony przez Sąd Apelacyjny stan zdrowia skarżącego stanowi element stanu faktycznego i jako taki nie może być kwestionowany z powołaniem się na zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zadośćuczynienie, o którym stanowi art. 445 § 1 k.c., ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych i moralnych. Wysokość zadośćuczynienia musi zatem pozostawać w zależności od intensywności tych cierpień, czasu ich trwania, ujemnych skutków zdrowotnych, jakie osoba poszkodowana będzie zmuszona znosić w przyszłości. Kwota 30.000 zł została ustalona w uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych określających stopień krzywdy doznanej przez skarżącego i ma swoje oparcie w uznaniu sędziowskim. Uwzględniony został fakt, że przyczynom leżącym po stronie pozwanego mogą być przypisane jedynie cierpienia skarżącego związane z ponowną destabilizacją zespolenia i rozwinięciem się cech stawu rzekomego. Wbrew zapatrywaniu skarżącego zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia nie oznacza wcale lekceważenia takich wartości, jak zdrowie czy integralność cielesna. Sąd Najwyższy dopuszcza możliwość kasacyjnej korektury jedynie w ograniczonym zakresie. Korektura taka jest tylko wówczas uzasadniona, gdy naruszone zostały ogólne zasady (kryteria) przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Natomiast Sąd Najwyższy nie jest powołany do drobiazgowego badania wszystkich okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Wystąpienie więc przed sądem kasacyjnym ze skutecznym zarzutem zaniżenia kwoty zadośćuczynienia za krzywdę można sprowadzić jedynie do spraw, w których zapadłe rozstrzygnięcie w sposób oczywisty narusza w tym względzie zasady ustalania zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest bowiem możliwie wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. 3 Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI