V Ca 4363/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. K. wniosła pozew o ustalenie, że jej były mąż, D. K. (1), od dnia 15 stycznia 2009 r. nie jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. (...) w W., stanowiącego zasób Gminy M. W. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd pierwszej instancji wskazał, że stan niepewności prawnej, który uzasadniałby powództwo o ustalenie, nie istnieje, ponieważ pozwany od 1 lipca 2013 r. nie jest już najemcą, co potwierdził właściciel lokalu, a nadto pozwany został wymeldowany. Kwestia prawa najmu mogła być rozstrzygnięta w toczącym się postępowaniu o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację powódki, w pełni podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy uznał, że apelacja jest bezzasadna, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 189 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 365 § 1 k.p.c.) i materialnych (art. 25 k.c. w zw. z art. 688¹ § 1 k.c., ustawa o ochronie praw lokatorów) nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka nie wykazała interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku najmu, gdyż mogła dochodzić swoich praw w postępowaniu o podział majątku, a właściciel lokalu potwierdził, że pozwany nie jest już najemcą. Sąd oddalił apelację, zasądzając od powódki na rzecz pozwanych zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją inne drogi dochodzenia praw (np. postępowanie o podział majątku). Interpretacja przepisów dotyczących najmu lokalu przez małżonków i skutków jego opuszczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozpadu małżeństwa i sporu o lokal komunalny, z uwzględnieniem toczącego się postępowania o podział majątku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka ma interes prawny w ustaleniu, że pozwany nie jest najemcą lokalu mieszkalnego, skoro kwestia ta może być rozstrzygnięta w postępowaniu o podział majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu, że pozwany nie jest najemcą lokalu, ponieważ stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze innego postępowania, w tym sprawy o podział majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną i występuje, gdy stan niepewności prawnej nie może być usunięty w inny sposób. W sytuacji, gdy toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego, w którym można ustalić prawo najmu, lub gdy właściciel lokalu (Miasto) wypowiedział umowę najmu, powódka nie wykazała braku możliwości ochrony swoich praw w inny sposób.
Czy pozwany utracił status najemcy lokalu mieszkalnego w związku z jego opuszczeniem i brakiem zamieszkiwania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo opuszczenie lokalu przez jednego z małżonków nie skutkuje automatycznym wygaśnięciem stosunku najmu, zwłaszcza gdy istnieją okoliczności wskazujące na zamiar władania lokalem (np. płacenie czynszu) lub gdy opuszczenie wynika z samowoli drugiego małżonka.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 680¹ k.c., zgodnie z którym małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w czasie trwania małżeństwa w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Prawo najmu jest składnikiem majątku wspólnego. Utrata statusu współnajemcy następuje dopiero po ustaniu wspólnego zamieszkiwania, gdy opuszczenie lokalu ma cechy trwałości, co nie wyłącza traktowania lokalu jako wspólnie zajmowanego, gdy jedno z małżonków jest pozbawione możliwości wspólnego zamieszkiwania wskutek samowoli drugiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Miasto Stołeczne Warszawa | organ_państwowy | pozwany |
| D. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki powództwa o ustalenie, w tym konieczność wykazania interesu prawnego.
k.c. art. 680¹
Kodeks cywilny
Określa status małżonków jako najemców lokalu mieszkalnego.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony naruszonego posiadania.
k.c. art. 688¹ § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność najemcy za naruszenie stosunku najmu.
u.o.p.l. art. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy
Dotyczy zasad korzystania z lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy
Definiuje cel, dla którego lokale służą.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu nieistnienia stosunku najmu, gdyż kwestię tę można rozstrzygnąć w postępowaniu o podział majątku wspólnego. • Właściciel lokalu (Miasto Stołeczne Warszawa) wypowiedział umowę najmu pozwanemu, co oznacza, że pozwany nie jest już najemcą. • Powódka nie wykazała, że pozwany definitywnie opuścił lokal z zamiarem stałego jego opuszczenia, a jego działania (np. płacenie czynszu) wskazywały na zamiar władania lokalem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 189 k.p.c. przez przyjęcie braku interesu prawnego powódki. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów i zeznań powódki oraz świadków. • Naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie prawomocnych wyroków w poprzednich postępowaniach. • Naruszenie art. 25 k.c. w zw. z art. 688¹ § 1 k.c. przez przyjęcie, że pozwany czuł się najemcą mimo opuszczenia lokalu. • Niezastosowanie art. 4 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów.
Godne uwagi sformułowania
stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie • nie ma interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego ten, kto może skorzystać równocześnie z innej formy ochrony swych praw • nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych między tymi samymi stronami • nie sposób jednakże przyjąć za apelującą, że sam fakt niezamieszkiwania wspólnie w przedmiotowym lokalu, co jest bezsporne, skutkuje automatycznie wygaśnięciem stosunku prawnego najmu lokalu • nie wyłącza jednak traktowania lokalu jako zajmowanego wspólnie okoliczność, że jedno z małżonków jest pozbawione możności wspólnego zamieszkiwania wskutek samowoli drugiego z nich
Skład orzekający
Joanna Wiśniewska-Sadomska
przewodniczący
Bożena Miśkowiec
sędzia
Dorota Walczyk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją inne drogi dochodzenia praw (np. postępowanie o podział majątku). Interpretacja przepisów dotyczących najmu lokalu przez małżonków i skutków jego opuszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozpadu małżeństwa i sporu o lokal komunalny, z uwzględnieniem toczącego się postępowania o podział majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy codziennych problemów związanych z rozpadem związku małżeńskiego i prawem do lokalu, co jest bliskie wielu osobom. Pokazuje, jak ważne jest właściwe ukierunkowanie roszczeń i wybór odpowiedniego trybu postępowania.
“Rozwód i walka o mieszkanie: czy można ustalić, kto jest najemcą, gdy toczy się sprawa o podział majątku?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.