V Ca 4116/15

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2015-12-08
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
przedawnienieumowa na odległośćochrona konsumentówubezpieczenie OCocena dowodówapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia, niezastosowania przepisów o umowach zawieranych na odległość oraz naruszenia zasad oceny dowodów.

Pozwany w apelacji zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia roszczenia, niezastosowanie ustawy o ochronie praw konsumentów przy umowach zawieranych na odległość oraz naruszenie zasad oceny dowodów. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że wniesienie pozwu przerwało bieg przedawnienia, umowa ubezpieczenia nie była zawarta na odległość, a pozwany nie wykazał naruszenia zasad oceny dowodów ani skutecznego wypowiedzenia umowy.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę. Pozwany zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, art. 16 c ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów poprzez jego niezastosowanie (błędne ustalenie, że umowa nie była zawarta na odległość) oraz naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za niezasadne. W kwestii przedawnienia, sąd wskazał, że wniesienie pozwu w poprzednim postępowaniu (choć umorzonym) przerwało bieg przedawnienia, a przepisy nie przewidują utraty skutków materialnoprawnych wniesienia pozwu w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 505^37^ k.p.c. Sąd podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do braku podstaw do zastosowania ustawy o ochronie praw konsumentów, gdyż umowa ubezpieczenia nie została zawarta na odległość. Ponadto, pozwany nie wykazał naruszenia art. 233 k.p.c., gdyż nie przedstawił dowodów podważających ustalenia sądu pierwszej instancji, a także nie wykazał skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w ustawowym terminie, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie pozwu w postępowaniu upominawczym, nawet jeśli postępowanie zostało następnie umorzone na podstawie art. 505^37^ k.p.c., przerywa bieg przedawnienia roszczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 505^37^ k.p.c. nie zawiera zastrzeżenia o braku skutków prawnych wniesienia pozwu, w przeciwieństwie do innych przepisów dotyczących umorzenia lub zwrotu pozwu. Stosując wykładnię językową i systemową, a także odwołując się do dominującego poglądu w piśmiennictwie i orzecznictwie (w tym uchwały SN III CZP 66/13), sąd stwierdził, że umorzenie postępowania nie unicestwia materialnych skutków wniesienia pozwu, a postępowanie przed sądem właściwości ogólnej jest kontynuacją postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
P. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia, a umorzenie postępowania na podstawie art. 505^37^ k.p.c. nie unicestwia materialnych skutków jego wniesienia.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie tego przepisu wymaga wykazania, że sąd przekroczył granice swobody oceny dowodów wyznaczone logiką, doświadczeniem życiowym, zasadami nauki lub nie dokonał wszechstronnego rozważenia sprawy.

k.p.c. art. 505 § 37

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa umorzenia postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym po przekazaniu sprawy do sądu właściwości ogólnej.

u.u.o. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa termin do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC najpóźniej na dzień przed zakończeniem umowy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny art. 16 c

Nie zastosowano, gdyż umowa ubezpieczenia nie została zawarta na odległość.

k.p.c. art. 130 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany dla porównania z art. 505^37^ k.p.c. w kontekście skutków prawnych wniesienia pozwu.

k.p.c. art. 182 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany dla porównania z art. 505^37^ k.p.c. w kontekście skutków prawnych wniesienia pozwu.

k.p.c. art. 203 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany dla porównania z art. 505^37^ k.p.c. w kontekście skutków prawnych wniesienia pozwu.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w kontekście umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 505 § 33

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w kontekście nadania biegu pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

k.p.c. art. 505 § 34

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w kontekście uchylenia nakazu zapłaty.

k.p.c. art. 505 § 36

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w kontekście utraty mocy nakazu zapłaty po wniesieniu sprzeciwu.

u.u.o. art. 28 a

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r., umożliwiający wypowiedzenie umowy OC po jej przedłużeniu z uwagi na zawarcie analogicznej umowy z innym ubezpieczycielem. Nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie pozwu w postępowaniu upominawczym przerywa bieg przedawnienia, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone. Umowa ubezpieczenia OC nie była zawarta na odległość, co wyklucza zastosowanie przepisów o ochronie konsumentów. Pozwany nie wykazał naruszenia zasad oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji. Pozwany nie wykazał skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC w ustawowym terminie. Przepisy obowiązujące w czasie wypowiedzenia nie przewidywały możliwości wypowiedzenia umowy OC po jej przedłużeniu z uwagi na zawarcie analogicznej umowy z innym ubezpieczycielem.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia. Niezastosowanie ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów z uwagi na błędne ustalenie, że umowa nie była zawarta na odległość. Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego. Skuteczne wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC w ustawowym terminie.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać za zasadny zarzutu pozwanego naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia roszczenia, albowiem w istocie poprzez wniesienie pozwu w dniu 13 stycznia 2014r. istotnie doszło do przerwania biegu przedawnienia. zasadą jest, iż jakakolwiek czynność podjęta przed sądem, w tym z całą pewnością wniesienie pozwu, przerywa bieg przedawnienia. Niewątpliwie poprzednie postępowanie zostało umorzone w oparciu o art. 505 /37 / k.p.c. skoro pozew został złożony w postępowaniu upominawczym, sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego, który na skutek nieuzupełnienia braków pozwu postępowanie umorzył. Jednakże w/w przepis nie zawiera zastrzeżenia, że w przypadku takiego umorzenia pozew nie wywiera skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa... Tym samym a contrario należy przyjąć, stosując wykładnię językową i systemową, że umorzenie postępowania nie unicestwia materialnych skutków jego wniesienia. Bezspornie bowiem w postępowaniu nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących, że umowa ubezpieczenia OC obowiązująca w okresie od dnia 21 stycznia 2010r. do dnia 20 stycznia 2011r. została zawarta w formie na odległość, natomiast zobowiązanie stron za następny okres wynikało z jej kontynuacji, a nie powstało na drodze zawarcia kolejnej umowy. Naruszenie tego przepisu nie może bowiem sprowadzać się do przedstawienia przez apelującą stanu faktycznego przyjętego na podstawie własnej oceny dowodów.

Skład orzekający

Adrianna Szewczyk-Kubat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wniesienia pozwu w postępowaniu upominawczym, które następnie zostało umorzone, w kontekście przerwania biegu przedawnienia. Interpretacja przepisów dotyczących umów zawieranych na odległość w kontekście ubezpieczeń. Zasady oceny dowodów i terminy wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego oraz przepisów o ubezpieczeniach obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów o umowach na odległość może być odmienna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza istotne kwestie proceduralne dotyczące przedawnienia i skutków umorzenia postępowania, a także praktyczne aspekty ochrony konsumentów w umowach ubezpieczeniowych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa ubezpieczeniowego.

Czy umorzenie pozwu kasuje przedawnienie? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady procesowe.

0

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 4116/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Adrianna Szewczyk-Kubat po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko P. M. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia 13 lipca 2015 r., w sprawie o sygn. akt XVI C 505/15 oddala apelację. Sygn. akt. V Ca 4116/15 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, jak również przeprowadził właściwą ocenę prawną zgromadzonego materiału dowodowego. W apelacji pozwany zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, art. 16 c ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnego ustalenia, że umowa łącząca strony nie była umową zawieraną na odległość oraz naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznanie, że umowa została zawarta i nie została wypowiedziana w ustawowym terminie. Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności zważył, że nie można uznać za zasadny zarzutu pozwanego naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia roszczenia, albowiem w istocie poprzez wniesienie pozwu w dniu 13 stycznia 2014r. istotnie doszło do przerwania biegu przedawnienia. W tym miejscu należy bowiem wskazać, że zasadą jest, iż jakakolwiek czynność podjęta przed sądem, w tym z całą pewnością wniesienie pozwu, przerywa bieg przedawnienia. Dlatego też, jeżeli skutek prawny ma być odmienny, przepis prawa musi zawierać stosowne zastrzeżenie. Niewątpliwie poprzednie postępowanie zostało umorzone w oparciu o art. 505 /37 / k.p.c. skoro pozew został złożony w postępowaniu upominawczym, sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego, który na skutek nieuzupełnienia braków pozwu postępowanie umorzył. Jednakże w/w przepis nie zawiera zastrzeżenia, że w przypadku takiego umorzenia pozew nie wywiera skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, w przeciwieństwie chociażby do uregulowania dotyczącego zwrotu nieuzupełnionego pozwu ( art. 130 § 2 k.p.c. ), umorzenia postępowania zawieszonego ( art. 182 § 2 k.p.c. ) i cofnięcia pozwu ( art. 203 § 2 k.p.c. ). Tym samym a contrario należy przyjąć, stosując wykładnię językową i systemową, że umorzenie postępowania nie unicestwia materialnych skutków jego wniesienia. Trzeba też zwrócić uwagę, że umorzenie postępowania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. następuje na skutek cofnięcia przez powoda powództwa, natomiast do umorzenia postępowania w wypadku określonym w art. 505 /37 / k.p.c. dochodzi bez oświadczenia powoda o niepopieraniu żądania pozwu, któremu został co najmniej nadany bieg ( art. 505 /33 / § 1 k.p.c. ), albo roszczenie było już uwzględnione nakazem zapłaty, który został z urzędu uchylony ( art. 505 /34 / k.p.c. ), lub utracił on moc na skutek prawidłowo wniesionego przez pozwanego sprzeciwu ( art. 505 /36 / k.p.c. ). Wobec odmienności tych przyczyn nie można do rozpoznawanego wypadku stosować w drodze analogii unormowania zawartego w art. 203 § 2 k.p.c. Poza tym w piśmiennictwie i orzecznictwie dominuje pogląd, że postępowanie przed sądem właściwości ogólnej jest kontynuacją postępowania w sprawie, skoro więc elektroniczny pozew otrzymał bieg, to można przyjąć, że czynność ta jako zmierzająca bezpośrednio do dochodzenia roszczenia zachowała swą skuteczność. Przekonuje także wyrażony w literaturze pogląd, że umorzenie postępowania ze względu na niewykonanie przez powoda wezwania do uzupełnienia pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym dokonane po przekazaniu sprawy sądowi właściwości ogólnej nie powoduje ustania materialnoprawnych skutków związanych z jego wniesieniem (tak np. SN w uchwale z dnia 21 listopada 2013r. III CZP 66/13). Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. był nieuzasadniony. Sąd Okręgowy podzielił również stanowisko i argumentację Sądu Rejonowego co do braku podstaw stosowania w niniejszej sprawie regulacji ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny . Bezspornie bowiem w postępowaniu nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących, że umowa ubezpieczenia OC obowiązująca w okresie od dnia 21 stycznia 2010r. do dnia 20 stycznia 2011r. została zawarta w formie na odległość, natomiast zobowiązanie stron za następny okres wynikało z jej kontynuacji, a nie powstało na drodze zawarcia kolejnej umowy. Z całą pewnością przytoczenie numeru umowy w dokumentach złożonych do Sądu nie stanowiło wiarygodnego dowodu na okoliczność, że umowa została zawarta na odległość. Każda bowiem umowa, zarówno zawarta w takim systemie, jak i tradycyjna jest opatrzona numerem, natomiast ani Sąd I instancji ani powód nie kwestionował, że była zawarta umowa między stronami, skoro w niniejszym postępowaniu przedmiotem badania była okoliczność, czy doszło do jej kontynuacji. Sąd Okręgowy zważył też, że pozwany nie przedstawił żadnych dowodów czy argumentów potwierdzających jego twierdzenia co do nie zawarcia umowy lub wypowiedzenia jej we właściwym terminie, które mogłyby podważać wnioskowanie Sądu I instancji. Tym samym pozwany skutecznie nie wykazał naruszenia art. 233 k.p.c. Naruszenie tego przepisu nie może bowiem sprowadzać się do przedstawienia przez apelującą stanu faktycznego przyjętego na podstawie własnej oceny dowodów. Natomiast pozwany nie wykazał, posługując się argumentami wyłącznie jurydycznymi, że Sąd Rejonowy naruszył ustanowione w art. 233 k.p.c. zasady oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, tj. przekroczył granice swobody wyznaczone logiką, doświadczeniem życiowym, zasadami nauki bądź nie dokonał wszechstronnego rozważenia sprawy pomijając część materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (tak też postanowienia SN z dnia 10 stycznia 2002r. II CKN 572/99 i z dnia 14 stycznia 2000 r. I CKN 1169/99, wyrok SN z dnia 9 grudnia 2009r. IV CSK 290/09, wyrok SA we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2013r. I ACa 698/13, wyrok SA w Łodzi z dnia 24 stycznia 2013r. I ACa 1075/12, wyroki SA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013r. I ACa 1342/12 i z dnia 28 maja 2013r. VI ACa 1466/. Co do zachowania terminu do dokonania wypowiedzenia dotychczasowej umowy słusznie wskazał Sąd Rejonowy, iż pozwany w toku postępowania dysponował dowodem, iż oświadczenie o wypowiedzeniu umowy dotarło do powoda w dniu 20 stycznia 2011r. Tymczasem był to ostatni dzień obowiązywania umowy, a art. 28 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w brzmieniu wówczas obowiązującym zakreślał termin do wypowiedzenia umowy najpóźniej na dzień przed zakończeniem umowy. Tak więc rację miał Sąd I instancji, że pozwany nie wykazał zachowania tego terminu. Sąd Okręgowy uznał także za prawidłowe w świetle wówczas obowiązujących przepisów stanowisko Sądu Rejonowego co do niemożności wypowiedzenia umowy odpowiedzialności cywilnej po jej przedłużeniu z uwagi na zawarcie analogicznej umowy z innym ubezpieczycielem. Podstawa prawna dla tego rodzaju wypowiedzenia zawarta w art. 28 a w/w ustawy została bowiem wprowadzona dopiero ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r. zmieniającą ustawę z 2003r. ze skutkiem od dnia 11 lutego 2012r. Z tych względów wypowiedzenia dokonanego przez pozwanego nie można było uznać za skuteczne, jako że przepisy w owym okresie nie przewidywały możności wypowiedzenia znajdującej się w toku umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej OC. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI