V Ca 3320/12

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2013-02-04
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
umowa przedwstępnazaliczkazwrot świadczeniabezpodstawne wzbogacenieprzedawnienieroszczeniakodeks cywilnysąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot zaliczki w kwocie 10 000 zł z odsetkami, uznając, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia przedawnia się według ogólnych zasad, a nie rocznego terminu z umowy przedwstępnej.

Powód domagał się zwrotu zaliczki w kwocie 10 000 zł wpłaconej na poczet umowy przedwstępnej sprzedaży samochodu, do której nie doszło. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione w rocznym terminie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając zwrot zaliczki. Sąd uznał, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie wynika bezpośrednio z umowy przedwstępnej, lecz z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a zatem przedawnia się według ogólnych zasad (10 lat).

Sprawa dotyczyła roszczenia o zwrot zaliczki w kwocie 10 000 zł, wpłaconej przez powoda A. S. na poczet ceny samochodu w ramach umowy przedwstępnej zawartej z pozwanym J. J. Do sprzedaży samochodu nie doszło. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, opierając się na zarzucie przedawnienia, uznając, że roszczenie o zwrot zaliczki przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta, zgodnie z art. 390 § 3 Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jednakże uznał, że błędnie zastosowano przepisy prawa materialnego. Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 3/2007), zgodnie z którą roszczenia z umowy przedwstępnej obejmują roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej i o naprawienie szkody. Natomiast roszczenie o zwrot świadczenia, które stało się nienależne z powodu niezawarcia umowy przyrzeczonej, nie jest roszczeniem z umowy przedwstępnej, lecz wynika z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. kc). W związku z tym, roszczenie o zwrot zaliczki przedawnia się na zasadach ogólnych, określonych w art. 118 kc, czyli z upływem dziesięciu lat. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 kwietnia 2010 r. oraz zasądził zwrot kosztów postępowania przed obiema instancjami.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Roszczenie o zwrot zaliczki jako nienależnego świadczenia przedawnia się według ogólnych zasad (10 lat), a nie rocznego terminu przewidzianego dla roszczeń z umowy przedwstępnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie o zwrot zaliczki nie jest roszczeniem wynikającym bezpośrednio z umowy przedwstępnej, lecz z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, ponieważ podstawa świadczenia odpadła w związku z niedojściem do skutku umowy przyrzeczonej. Dlatego stosuje się ogólny termin przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowód
J. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

kc art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna dla roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

kc art. 118

Kodeks cywilny

Dziesięcioletni termin przedawnienia dla roszczeń nieobjętych krótszym terminem.

Pomocnicze

kc art. 390 § § 3

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że roczny termin przedawnienia z tego przepisu nie dotyczy roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

kc art. 481

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.

kpc art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

kpc art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

kpc art. 505 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zwrot zaliczki jako nienależnego świadczenia przedawnia się według ogólnych zasad (10 lat), a nie rocznego terminu z umowy przedwstępnej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zwrot zaliczki przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3 kc).

Godne uwagi sformułowania

roszczenie o zwrot, mającej charakter nienależnego świadczenia, kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z niezawartej umowy przyrzeczonej nie wchodzi w zakres stosunku wynikającego z umowy przedwstępnej, lecz jest elementem stosunku zobowiązaniowego, u podstaw którego leży zdarzenie przewidziane w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu

Skład orzekający

Oskar Rudziński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń w kontekście umów przedwstępnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa przyrzeczona nie została zawarta, a świadczenie zostało spełnione na jej poczet.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia istotną różnicę między roszczeniami z umowy przedwstępnej a roszczeniami o zwrot nienależnego świadczenia, co ma praktyczne znaczenie dla wielu umów, nie tylko sprzedaży samochodów.

Czy roszczenie o zwrot zaliczki zawsze przedawnia się po roku? Sąd Okręgowy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zwrot zaliczki: 10 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 1517 PLN

zwrot postępowania odwoławczego: 900 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt V Ca 3320/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Oskar Rudziński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2013 r. w Warszawie w trybie art. 505 10 § 1 kpc sprawy z powództwa A. S. przeciwko J. J. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt II C 368/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu treść: 1) zasądza od J. J. na rzecz A. S. kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty, 2) zasądza od J. J. na rzecz A. S. kwotę 1.517 zł (tysiąc pięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; II. zasądza od J. J. na rzecz A. S. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu postępowania odwoławczego. Sygnatura akt V Ca 3320/12 UZASADNIENIE Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy co prawda trafnie ustalił stan faktyczny sprawy jednakże nie prawidło zastosował przepisy prawa materialnego w zakresie oceny zasadności zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego. W sprawie bezsporne jest, że strony zawarły umowę przedwstępną sprzedaży samochodu w związku z którą A. S. zapłacił J. J. kwotę 10.000 zł tytułem zaliczki na poczet ceny samochodu, do którego sprzedaży jednak nie doszło. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy bezzasadnie uznał, roszczenie o zwrot zaliczki jest roszczeniem wynikającym z umowy przedwstępnej przedawniającym się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta ( art. 390 § 3 kc ). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 marca 2007 r. w sprawie III CZP 3/2007 przez roszczenia z umowy przedwstępnej należy rozumieć roszczenia objęte treścią stosunku wynikającego z umowy przedwstępnej, a zatem roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej i roszczenie o naprawienie szkody poniesionej przez stronę umowy przedwstępnej przez to, że liczyła ona na zawarcie umowy przyrzeczonej. Natomiast roszczenie o zwrot, mającej charakter nienależnego świadczenia, kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z niezawartej umowy przyrzeczonej nie wchodzi w zakres stosunku wynikającego z umowy przedwstępnej, lecz jest elementem stosunku zobowiązaniowego, u podstaw którego leży zdarzenie przewidziane w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu ( art. 405 i nast. kc ). Umowa przedwstępna pozostaje w związku z tym zdarzeniem o tyle tylko, o ile niedojście do skutku umowy przyrzeczonej przesądza o nienależnym charakterze świadczenia spełnionego na poczet wykonania umowy przyrzeczonej. Skoro tak to roszczenie o zwrot zaliczki, jako świadczenia na poczet umowy przyrzeczonej sprzedaży samochodu, przedawnia się na zasadach ogólnych wynikających z art. 118 kc , a więc z upływem dziesięciu lat (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie V CK 24/02). W tych okolicznościach Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.000 zł tytułem nienależnego świadczenia, którego podstawa prawna odpadła w związku z niedojściem do skutku umowy przyrzeczonej. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc zasądzając je od pierwszego dnia opóźnienia w zawarciu umowy przyrzeczonej tj. 2 kwietnia 2010 r.. Rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania pozwu implikuje rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, o których Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 kpc .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę