V Ca 2589/15

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2015-09-21
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
prawo przewozoweumowa przewozuopłata dodatkowabiletregulamin przewoźnikaciężar dowoduapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając zasadność zasądzenia opłaty dodatkowej za przejazd bez ważnego biletu, zgodnie z prawem przewozowym.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od niego opłatę dodatkową za przejazd bez odpowiedniego biletu. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia sądu niższej instancji, uznając, że doszło do zawarcia odpłatnej umowy przewozu, a pozwany, zajmując miejsce w pociągu, zaakceptował regulamin przewoźnika. Argumenty pozwanego dotyczące braku świadomości, nieprawidłowego oznaczenia pociągu czy niewykazania przez powoda działania kontrolera, zostały uznane za chybione, zwłaszcza w kontekście ciężaru dowodu spoczywającego na pozwanym zgodnie z art. 6 k.c.

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację pozwanego M. B. od wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. w sprawie o zapłatę, oddalił apelację. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że między stronami doszło do zawarcia odpłatnej umowy przewozu osoby na podstawie art. 1 ustawy Prawo przewozowe, co potwierdził sam pozwany przyznając korzystanie z usług powoda oraz protokół z kontroli. Umowa została zawarta przez zajęcie miejsca w środku transportowym, co zgodnie z art. 16 ust. 1 Prawa przewozowego, oznaczało akceptację regulaminu przewoźnika. Pozwany, mimo posiadania biletu, nie posiadał biletu uprawniającego do przejazdu danym środkiem transportu. Sąd uznał za niezasadne argumenty pozwanego dotyczące omyłkowego skorzystania z pociągu, braku świadomości czy niepodpisania protokołu, wskazując, że pozwany ponosi odpowiedzialność z tytułu niewykonania umowy. Zarzut naruszenia art. 6 k.c. przez Sąd Rejonowy uznano za chybiony, gdyż to na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść, takich jak brak oznaczeń pociągu czy nieważność biletów, czego nie uczynił. Podobnie, zarzut niewykazania przez powoda działania kontrolera w jego imieniu został uznany za niezasadny, gdyż dowód ten również obciążał pozwanego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 207 § 6 k.p.c. przez Sąd Rejonowy, wskazując na prawo powoda do przytaczania dowodów do zamknięcia rozprawy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał pozwanego za zobowiązanego do zapłaty opłaty dodatkowej na podstawie art. 33a ust. 3 Prawa przewozowego, której wysokość wynikała z rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie miejsca w środku transportowym bez ważnego biletu stanowi zawarcie odpłatnej umowy przewozu, a pasażer godząc się na warunki przewoźnika, jest zobowiązany do zapłaty opłaty dodatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawarcie umowy przewozu następuje przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym, co wiąże się z akceptacją regulaminu przewoźnika i obowiązkiem posiadania ważnego biletu. Brak ważnego biletu skutkuje obowiązkiem zapłaty opłaty dodatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o. w W.spółkapowód
M. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

p. przew. art. 1

Ustawa Prawo przewozowe

Potwierdza zawarcie odpłatnej umowy przewozu osoby.

p. przew. art. 16 § 1

Ustawa Prawo przewozowe

Określa sposób zawarcia umowy przewozu przez nabycie biletu lub spełnienie innych warunków, bądź przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym.

p. przew. art. 33a § 3

Ustawa Prawo przewozowe

Nakłada obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej w przypadku braku odpowiedniego dokumentu przewozu.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguluje ciężar dowodu, zgodnie z którym osoba wywodząca z danej okoliczności skutki prawne jest zobowiązana ją udowodnić.

k.p.c. art. 217 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa prawo stron do przytaczania okoliczności faktycznych i dowodów do zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 207 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kwestii zwłoki w postępowaniu w kontekście przytaczania nowych dowodów.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. § 2 pkt 2

Określa wysokość opłaty dodatkowej jako 50-krotność ceny najtańszego biletu jednorazowego normalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawarcie umowy przewozu przez zajęcie miejsca w pociągu. Akceptacja regulaminu przewoźnika przez pasażera. Obowiązek posiadania ważnego biletu. Ciężar dowodu spoczywający na pozwanym w zakresie kwestionowania oznaczeń pociągu i ważności biletów. Prawo powoda do przytaczania dowodów do zamknięcia rozprawy.

Odrzucone argumenty

Omyłkowe skorzystanie z innego środka komunikacji. Nieświadomość pozwanego co do ważności biletu. Brak oznaczeń pociągu uniemożliwiających identyfikację. Niewykazanie przez powoda, że kontroler działał w jego imieniu. Naruszenie art. 207 § 6 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

sam pozwany przyznał w sprzeciwie od nakazu zapłaty, iż w dniu 23 kwietnia 2013 r. korzystał z usług przewozowych oferowanych przez powoda W związku z tym między stronami zastosowanie znalazł art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe tj. doszło do zawarcia odpłatnej umowy przewozu osoby. Zważyć przy tym należało, że szczegółowo sposób zawarcia tego rodzaju umowy określa art. 16 ust. 1 w/w ustawy stanowiący, iż umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika, czy organizatora publicznego transportu zbiorowego, warunków dostępu do środka transportowego, a w przypadku ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Pozwany zajmując miejsce w pociągu (...) (...) , zaakceptował więc tym samym Regulamin odprawy oraz przewozu osób i zwierząt przez (...) (...) będący załącznikiem do uchwały nr (...) / (...) Zarządu (...) Sp. z o. o. w W. z dnia 28 grudnia 2011 r. Co więcej, twierdzenia pozwanego nie były logiczne i nie uzasadniały przyjętej przez niego linii obrony. Sąd Okręgowy nie uznał za słuszny zarzutu, iż powód nie wykazał w trakcie postępowania, że kontroler działał w imieniu powoda i znajdował się w pociągu. Udowodnienie tego faktu należało do pozwanego

Skład orzekający

Adrianna Szewczyk-Kubat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad zawierania umowy przewozu, odpowiedzialności pasażera za brak ważnego biletu i ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę opłat dodatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umowy przewozu osób i regulaminów przewoźników, w szczególności w transporcie kolejowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje powszechny problem braku ważnego biletu i konsekwencje prawne z tym związane, a także zasady ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym.

Przejechałeś się bez biletu? Nawet nieświadomość może kosztować fortunę!

Dane finansowe

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 2589/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Adrianna Szewczyk-Kubat po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w W. przeciwko M. B. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia 18 listopada 2014 r., w sprawie o sygn. I C 1698/14 upr. oddala apelację. Sygn. akt. V Ca 2589/15 Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W szczególności Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, że między stronami przedmiotowego procesu doszło do zawarcia umowy przewozu, albowiem sam pozwany przyznał w sprzeciwie od nakazu zapłaty, iż w dniu 23 kwietnia 2013 r. korzystał z usług przewozowych oferowanych przez powoda, a ponadto do akt złożono protokół zawierający szczegółowe dane dotyczące osoby pozwanego, jak również określające termin i rodzaj środka transportu. W związku z tym między stronami zastosowanie znalazł art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe tj. doszło do zawarcia odpłatnej umowy przewozu osoby. Zważyć przy tym należało, że szczegółowo sposób zawarcia tego rodzaju umowy określa art. 16 ust. 1 w/w ustawy stanowiący, iż umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika, czy organizatora publicznego transportu zbiorowego, warunków dostępu do środka transportowego, a w przypadku ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. W niniejszej sprawie w wyniku zajęcia miejsca przez pozwanego w pociągu i przystąpienia przewoźnika do wykonania umowy doszło więc do zawarcia umowy przewozu. Z kolei pasażer przystępując do takiej umowy, jak to było wyżej wskazane, co do zasady godzi się z warunkami umowy narzuconymi przez przewoźnika. Pozwany zajmując miejsce w pociągu (...) (...) , zaakceptował więc tym samym Regulamin odprawy oraz przewozu osób i zwierząt przez (...) (...) będący załącznikiem do uchwały nr (...) / (...) Zarządu (...) Sp. z o. o. w W. z dnia 28 grudnia 2011 r., który to regulamin szczegółowo określał m.in. rodzaje biletów, jakimi powinien posłużyć się pasażer w tego typu środku komunikacji. W świetle tych uregulowań niezaprzeczalnym faktem było posiadanie biletu przez pozwanego, który jednak nie obowiązywał w tego typu komunikacji. Zdaniem Sądu Okręgowego okoliczności podnoszone przez pozwanego, w szczególności twierdzenia, iż omyłkowo skorzystał z innego środka komunikacji niż zamierzał i był tego nieświadomy do momentu przeprowadzonej kontroli przez pracownika powoda, jak również nie podpisał protokołu nie zwalniały go z odpowiedzialności, ponieważ pozwany ponosił odpowiedzialności z tytułu niewykonania umowy zawartej poprzez samo korzystanie z przewozu określonym środkiem transportu. W tym kontekście należało odnieść się ponadto do zarzutu pozwanego naruszenia art. 6 k.c. przez Sąd Rejonowy, który Sąd Okręgowy uznał za chybiony. Zgodnie bowiem z zasadą dowodową statuowaną przez wskazany artykuł, ciężar udowodnienia danej okoliczności spoczywa na osobie wywodzącej z niej dla siebie korzystne skutki prawne. Wobec tego to pozwany twierdząc, iż pociąg nie posiadał stosownych oznaczeń, które umożliwiłyby pozwanemu prawidłową identyfikację i doprowadziły go do pomyłki, ani nie posiadał informacji odnośnie ważności biletów (...) w tego rodzaju środku komunikacji, powinien te okoliczności udowodnić, a same twierdzenia pozwanego okazały się w tym zakresie niewystarczające. Co więcej, twierdzenia pozwanego nie były logiczne i nie uzasadniały przyjętej przez niego linii obrony. Skoro bowiem, jak twierdził pozwany, pociąg nie był oznaczony, pozwany decydując się wsiąść do takiego pociągu, przy zachowaniu minimum staranności, powinien podjąć działania mające na celu ustalenie, w jakim pociągu się znajduje i jakie bilety są w nim ważne, czego niewątpliwie nie uczynił. Z uwagi na tę samą regułę wynikającą z art. 6 k.c. Sąd Okręgowy nie uznał za słuszny zarzutu, iż powód nie wykazał w trakcie postępowania, że kontroler działał w imieniu powoda i znajdował się w pociągu. Udowodnienie tego faktu należało do pozwanego, który ponownie pozostał bierny, nie zażądał przeprowadzenia dowodu na okoliczność zaprzeczającą faktowi, iż kontroler był pracownikiem (...) (...) przez chociażby zobowiązanie przez Sąd powoda do dostarczenia dokumentu np. w postaci upoważnienia do kontroli biletów. Natomiast okoliczności sprawy świadczyły o czymś przeciwnym niż twierdzenia pozwanego. Przede wszystkim sam fakt, iż pozwany skorzystał z usługi przewozu i został skontrolowany nie był faktem spornym. Został sporządzony protokół na drukach używanych przez powoda, a powód wytaczając niniejsze powództwo niejako potwierdził samą czynnością, iż kontroler działał w jego imieniu. Powyższe uwagi mają jednak znaczenie drugorzędne wobec niezastosowania się pozwanego do wymogu art. 6 k.c. Apelujący, z uwagi na treść art. 217 § 1 k.p.c. , niesłusznie upatrywał też naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 207 § 6 k.p.c. zarzucając temu Sądowi, iż przyjął dowody zawarte w piśmie procesowym powoda stanowiącym odpowiedź na sprzeciw pozwanego. Powód, jak już zasadnie argumentował Sąd I instancji w uzasadnieniu, miał prawo, aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków oraz twierdzeń strony przeciwnej. Ponadto zgłoszone w tym piśmie wnioski dowodowe oraz twierdzenia nie spowodowały zwłoki w rozpoznaniu niniejszej sprawy, którą to okoliczność zresztą podniósł w piśmie. Nadto twierdzenia i wnioski powoda związane były z zarzutami pozwanego zawartymi w sprzeciwie, ich wskazywanie było zasadne dopiero w odpowiedzi na argumentację pozwanego, a nie jest też tak, że kwestionowanie oznaczenia pociągu itp. stanowi typowy argument obrony powodując powinność odniesienia się do tej kwestii już w samym pozwie. Wobec tego w ocenie Sądu Okręgowego pozwany był zobowiązany, jak słusznie ustalił Sąd Rejonowy, do zapłaty opłaty dodatkowego, wynikającej z art. 33 a ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe , a wysokości opłaty dodatkowej wynikała wprost z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 stycznia 2005 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 117) w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej, zgodnie z którym wysokość opłaty dodatkowej za przejazd bez odpowiedniego dokumentu przewozu ustala się jako 50-krotność ceny najtańszego biletu jednorazowego normalnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI