V Ca 2376/16

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2017-06-19
SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniaokręgowy
ubezpieczenie na życieabuzywnośćogólne warunki ubezpieczeniaopłata dystrybucyjnaochrona konsumentarównowaga kontraktowasąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, potwierdzając zasadność zasądzenia odszkodowania na rzecz powoda z uwagi na abuzywność klauzul dotyczących opłaty dystrybucyjnej w umowie ubezpieczenia na życie.

Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powoda kwotę 24.750 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, kwestionując m.in. uznanie klauzuli opłaty dystrybucyjnej za abuzywną. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i potwierdzając, że opłata dystrybucyjna była niejasna, stanowiła świadczenie uboczne i naruszała równowagę kontraktową stron.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa M. K. przeciwko (...) S.A. o zapłatę, dotyczącą kwestionowania przez pozwanego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda 24.750 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i zasądzając koszty postępowania. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (m.in. art. 385¹ § 1, art. 385²), Ustawy o działalności ubezpieczeniowej (art. 18) oraz przepisów proceduralnych (art. 455, 227, 217, 245, 233 k.p.c.). Głównym zarzutem było uznanie przez Sąd Rejonowy klauzuli opłaty dystrybucyjnej za abuzywną. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Kontrola instancyjna wykazała, że Sąd Rejonowy prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne są trafne. Sąd Okręgowy podkreślił, że opłata dystrybucyjna, mająca charakter świadczenia ubocznego i powstająca w przypadku rozwiązania umowy, była niejasna i skomplikowana, co wskazuje na jej abuzywność. Sąd uznał, że postanowienia te naruszały równowagę kontraktową stron i nie mogły być uznane za świadczenie główne. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, które wpływałyby na prawidłowość rozstrzygnięcia, podkreślając, że ubezpieczyciel musi działać zgodnie z przepisami prawa i nie naruszać praw konsumentów. Argumentacja pozwanego dotycząca rentowności przedsiębiorstwa została odrzucona jako nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te mogą być uznane za abuzywne, jeśli są niejasne, skomplikowane i naruszają równowagę kontraktową stron.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata dystrybucyjna, mająca charakter świadczenia ubocznego i powstająca w przypadku rozwiązania umowy, była sformułowana w sposób niejasny i skomplikowany, co wskazuje na jej abuzywność. Narusza ona równowagę kontraktową stron, przerzucając całość ryzyka na konsumenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami. Sąd uznał, że opłata dystrybucyjna była niejasna i naruszała równowagę kontraktową.

Pomocnicze

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone. Sąd ocenił, że opłata dystrybucyjna naruszała równowagę kontraktową.

u.dz.ubezp. art. 18

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

Przepis dotyczący zasad prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Sąd podkreślił, że ubezpieczyciel musi działać zgodnie z przepisami prawa i nie naruszać praw konsumentów.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący miejsca spełnienia świadczenia. Nie miał bezpośredniego zastosowania w kontekście abuzywności klauzuli.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ten przepis.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy tego przepisu.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania. Sąd oparł rozstrzygnięcie o kosztach na tym przepisie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzuli opłaty dystrybucyjnej ze względu na jej niejasność i naruszenie równowagi kontraktowej. Naruszenie praw konsumenta przez ubezpieczyciela poprzez stosowanie nieuczciwych warunków umowy. Prawidłowość ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego i Ustawy o działalności ubezpieczeniowej przez sąd pierwszej instancji. Argumentacja pozwanego dotycząca rentowności przedsiębiorstwa jako podstawa do obciążenia konsumenta kosztami. Kwestionowanie uznania opłaty dystrybucyjnej za świadczenie uboczne i abuzywne.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu I instancji w niniejszej sprawie była kwestia bezzasadności zatrzymania większości środków powoda w związku z abuzywnością postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia stosowanych przez pozwanego zawartej z powodem umowie ubezpieczenia na życie. Opłata ta, która ma charakter świadczenia ubocznego jest podobna do opłaty likwidacyjnej, co ujął Sąd I instancji a co potwierdza Sąd Okręgowy i powstaje w przypadku rozwiązania umowy, co przecież nie musi nastąpić. Świadczenie takie przewidziane na wypadek rozwiązania umowy w określonym okresie nie może zostać uznane za główny przedmiot w stosunku umowy stron. Określenie zasad, które zostały wskazane w ogólnych warunkach ubezpieczenia w sposób krzywdzący dla konsumenta i przerzucający całość ryzyka na drugą stronę stosunku umownego, będące w istocie naruszeniem równowagi kontraktowej stron musi być oceniane negatywnie to jest przez pryzmat abuzywności tak określonych zasad ustalenia wartości oraz wartości wykupu.

Skład orzekający

Magdalena Majewska

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Machoń

sędzia

Dorota Bassa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny abuzywności klauzul dotyczących opłat dystrybucyjnych w umowach ubezpieczenia na życie oraz znaczenia jasności i zrozumiałości warunków umowy dla konsumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej klauzuli opłaty dystrybucyjnej i może wymagać analizy kontekstu konkretnej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul w umowach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla wielu konsumentów. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy chroniące konsumentów.

Ubezpieczyciel przegrywa w sądzie: klauzula opłaty dystrybucyjnej uznana za abuzywną!

Dane finansowe

WPS: 24 750 PLN

zapłata: 24 750 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 2400 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 2376/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Majewska (spr.) Sędziowie: SO Joanna Machoń SR del. Dorota Bassa Protokolant: st. sekr. sąd. Urszula Widulińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt I C 4196/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. K. kwotę 2 400 (dwa tysiące czterysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 2376/16 TRANSKRYPCJA UZASADNIENIA USTNEGO Wyrokiem z dnia 8 marca 2016 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie zasądził od (...) S.A. na rzecz M. K. kwotę 24.750 złotych z ustawowymi odsetkami od 17 października 2013 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powództwo oddalił oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.655 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona pozwana wywodząc apelację zaskarżając wyrok w części, co do punktu 1. oraz co do punktu 3. zarzucając wyrokowi naruszenie artykułu 385 (prim) paragraf 1 Kodeksu cywilnego , 385(2) Kodeksu cywilnego , artykułu 18 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, artykuł 455 Kodeksu cywilnego , artykuł 227 w związku 217 Kodeksu postępowania cywilnego , artykułu 227 k.p.c w związku z 245 k.p.c. w związku z 233 paragraf 1 k.p.c. , artykułu 233 paragraf 1 w związku z artykułem 227 k.p.c. , artykułu 233 k.p.c. , 233 paragraf 1 k.p.c. I wskazując na powyższe zarzuty apelujący wnosi o oddalenie powództwa, także zaskarżonej części zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów postępowania za instancję I oraz za instancję odwoławczą. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna i jako taka nie mogłaby prowadzić do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Kontrola instancyjna wskazała, że Sąd Rejonowy zgromadził materiał dowodowy w sposób prawidłowy i właściwie dokonał jego weryfikacji pod kątem wiarygodności i mocy dowodowej, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonych treścią artykułu 233 paragraf 1 k.c. i na tej podstawie poczynił trafne ustalenia faktyczne. Argumentacja strony pozwanej sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, zaś Sąd Okręgowy w ramach dokonanej kontroli nie stwierdził naruszenia reguł swobodnej oceny dowodów wypracowanych przez judykaturę na gruncie artykułu 203 paragraf 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, że z ustalenia stanu faktycznego Sądu I instancji są prawidłowe, nie wymagają uzupełnienia i przyjął, i przyjmuje je za swoje własne. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu I instancji w niniejszej sprawie była kwestia bezzasadności zatrzymania większości środków powoda w związku z abuzywnością postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia stosowanych przez pozwanego zawartej z powodem umowie ubezpieczenia na życie. Zadaniem Sądu I instancji było, więc ustalenie czy postanowienia zawarte w ogólnych warunkach ubezpieczenia wiązały konsumenta w zakresie, jakim przewidywały naliczenia i potrącenia świadczenia określonego w ogólnych warunkach umowy, jako opłata dystrybucyjna. W tym kontekście wskazać należy w pierwszej kolejności, że opłata ta przewidziana przedmiotową umową w przypadku jej rozwiązania nie stanowi świadczenia głównego. Opłata ta, która ma charakter świadczenia ubocznego jest podobna do opłaty likwidacyjnej, co ujął Sąd I instancji a co potwierdza Sąd Okręgowy i powstaje w przypadku rozwiązania umowy, co przecież nie musi nastąpić. Celem tej opłaty w zamyśle jest zabezpieczenie interesów ubezpieczyciela gdyby doszło do przedwczesnego z jego punktu widzenia zakończenia stosunku prawnego. Świadczenie takie przewidziane na wypadek rozwiązania umowy w określonym okresie nie może zostać uznane za główny przedmiot w stosunku umowy stron. Słusznie przy tym zauważył Sąd I instancji, że postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące tej opłaty były w istocie niezrozumiałe i niejasne. Przedmiotowe postanowienia są bowiem bez wątpienia sformułowane specyficznym, skomplikowanym językiem opartym na wzajemnych odesłaniach i potrzebie przypisania stanu faktycznego do poszczególnych jednostek redakcyjnych, co przecież nie musiało, co wskazuje na zapisy, że te zapisy są niejasne. Odnosząc się zaś do dalszych zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego wskazać należy, że Sąd odwoławczy nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń, które wpływałyby bezpośrednio na prawidłowość rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Sąd nie neguje, że pozwany, jako Zakład Ubezpieczeń zobligowany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z przepisami Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ale jednocześnie i zgodnie z przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie naruszając praw konsumentów. Skoro zaś pozwany wprowadza do obrotu umowy niezgodne z tymi przepisami ponosi za to odpowiedzialność i brak jest podstaw do przerzucania tej odpowiedzialności na stronę powodową poprzez wykorzystanie argumentu wywodzącego się z zasady rentownego prowadzenia przedsiębiorstwa. Określenie zasad, które zostały wskazane w ogólnych warunkach ubezpieczenia w sposób krzywdzący dla konsumenta i przerzucający całość ryzyka na drugą stronę stosunku umownego, będące w istocie naruszeniem równowagi kontraktowej stron musi być oceniane negatywnie to jest przez pryzmat abuzywności tak określonych zasad ustalenia wartości oraz wartości wykupu. Należy tutaj wspomnieć, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy nie wziął pod uwagę przedstawionych przez stronę pozwaną dokumentów dotyczących wysokości wynagrodzenia osoby agenta, który prowadził negocjacje ze stroną powodową odnośnie zawarcia tej umowy oraz poświadczeń innych pracowników, co do wysokości tego, jakie koszty związane były z prowadzeniem przedmiotowej umowy. Nie mają one, bowiem znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy i nie mogły wpłynąć na to żeby to rozstrzygnięcie było inne. Tym samym Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacyjne za bezzasadne i na mocy artykułu 385 k.p.c. oddalił apelację, rozstrzygnięcie o kosztach opierając o treść artykułu 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI