V Ca 2103/16

Sąd Okręgowy w W.Warszawa2017-04-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
najem lokalulokal służbowyfunkcjonariusz policjiumowa najmuinteres prawnydecyzja administracyjnakoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając istnienie stosunku najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony pomiędzy powodem a pozwanym, mimo decyzji o obowiązku opuszczenia lokalu.

Powód M. M. domagał się ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego, który otrzymał jako policjant. Sąd Rejonowy ustalił istnienie najmu na czas nieoznaczony, oddalając argumenty pozwanego o braku interesu prawnego i funkcyjnym charakterze lokalu. Pozwany (...) W. złożył apelację, kwestionując podstawę prawną umowy najmu i jej charakter. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i podzielając jego argumentację.

Sprawa dotyczyła powództwa M. M. o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego, który pierwotnie otrzymał jako policjant na podstawie decyzji i następnie zawarł umowę najmu z właścicielem. Pomimo wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu, powód twierdził, że nadal istnieje między nim a pozwanym (...) W. stosunek najmu na czas nieoznaczony. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że powód ma interes prawny w ustaleniu stosunku najmu, a umowa najmu stanowi samoistny tytuł prawny do lokalu, niezależny od jego statusu funkcjonariusza. Sąd Rejonowy odrzucił argumenty pozwanego i interwenienta ubocznego (Skarbu Państwa - KGP) dotyczące braku interesu prawnego i funkcyjnego charakteru lokalu. W apelacji pozwany (...) W. zarzucił naruszenie przepisów dotyczących ustawy o Policji oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, twierdząc, że umowa nie stanowi najmu, a jedynie tytuł do zajmowania lokalu służbowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Rejonowy trafnie nie stosował ustawy o Policji, a umowa najmu, zawarta na czas nieoznaczony i skonstruowana przez profesjonalistę (gminę), stanowiła podstawę prawną do zajmowania lokalu, niezależnie od utraty przez powoda statusu funkcjonariusza. Sąd Okręgowy przyjął, że umowa ta, zgodnie z jej treścią i wolą stron, podlega przepisom kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów, a nie przepisom dotyczącym lokali służbowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku najmu, ponieważ wydana decyzja nakazująca opróżnienie lokalu rodzi obawę co do przysługiwania mu prawa do lokalu i powoduje niepewność.

Uzasadnienie

Interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc istnieje, gdy istnieje niepewność co do stosunku prawnego, która może być usunięta przez orzeczenie sądu. Wydanie decyzji nakazującej opróżnienie lokalu rodzi taką niepewność po stronie powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód (M. M.)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowód
(...) W.innepozwany
Skarb Państwa - K. G. P. w W.organ_państwowyinterwenient uboczny

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalenie istnienia stosunku prawnego jest dopuszczalne, gdy powód ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasądzenia kosztów postępowania.

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 5

Niezastosowanie przepisu, który mógłby sugerować inny charakter stosunku prawnego niż najem.

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 1 § ust. 2

Niezastosowanie przepisu w kontekście dyspozycji lokalem przez KGP.

k.c.

Kodeks cywilny

Ogólne przepisy dotyczące umów, w tym najmu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku najmu. Umowa najmu lokalu mieszkalnego stanowi samoistny tytuł prawny do lokalu, niezależny od statusu funkcjonariusza. Utrata statusu funkcjonariusza nie powoduje automatycznego wygaśnięcia umowy najmu. Umowa najmu, zawarta na czas nieoznaczony i skonstruowana przez profesjonalistę, podlega przepisom kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów.

Odrzucone argumenty

Brak interesu prawnego po stronie powoda. Lokal ma charakter funkcyjny i jest w dyspozycji KGP. Powód nie jest już funkcjonariuszem i utracił prawo do zajmowania lokalu służbowego. Umowa najmu jest wynikiem decyzji o przydziale lokalu, a nie samoistnym tytułem prawnym. Naruszenie przepisów ustawy o Policji. Naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy nie miał najmniejszych wątpliwości, że powód jest najemcą lokalu, gdyż nawet zwolnienie ze służby w P. nie powoduje z automatu wygaśnięcia umowy najmu. Trafnie zatem Sad nie rozważał tego przepisu jako podstawy prawnej do orzekania. Skoro same strony wskazały na jakich podstawach należy oceniać zawartą między nimi umowę, nie ma obecnie możliwości, aby zmodyfikować treść § 10 umowy i wprowadzić do stosunku prawnego jeszcze jakieś zasady, wynikające z innych aktów prawnych. Próba wywodzenia obecnie, że umowa stanowi jakiś inny stosunek prawny, po traktowaniu powoda przez 14 lat jako najemcy, jest oczywiście nieuzasadniona. Podstawą dla uznania, że powód jest najemcą lokalu i to na podstawie umowy zawartej na czas nieoznaczony, niezależnej od jakiegokolwiek innego podmiotu, jest tylko i wyłącznie umowa najmu.

Skład orzekający

Oskar Rudziński

przewodniczący

Aleksandra Łączyńska-Mendakiewicz

sędzia

Anna Strączyńska

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta przez funkcjonariusza z gminą na czas nieoznaczony stanowi samoistny tytuł prawny, niezależny od jego statusu służbowego i decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie umowa została zawarta na czas nieoznaczony i skonstruowana przez profesjonalistę. Interpretacja może być odmienna w przypadku umów zawierających klauzule uzależniające najem od statusu funkcjonariusza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest precyzyjna treść umowy najmu i jak sądy interpretują ją w kontekście przepisów prawa, nawet gdy pojawiają się decyzje administracyjne sprzeczne z umową.

Czy decyzja o eksmisji unieważnia umowę najmu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty procesu: 75 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 2103/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Oskar Rudziński Sędziowie: SO Aleksandra Łączyńska-Mendakiewicz SO Anna Strączyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Aneta Obcowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. w W. na rozprawie sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) W. z udziałem interwenienta ubocznego Skarbu Państwa - K. G. P. w W. o ustalenie na skutek apelacji pozwanego (...) W. od wyroku Sądu Rejonowego dla W. M. w W. z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I C 2378/15 oddala apelację. V Ca 2103/16 UZASADNIENIE W dniu 02 lipca 2015 r. M. M. wniósł przeciwko (...) W. pozew o ustalenie istnienia stosunku najmu dotyczącego lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) oznaczonego (...) . Powód wskazał, że mieszkanie otrzymał jako policjant na podstawie decyzji K. P. , a następnie zawarł na czas nieokreślony umowę najmu z właścicielem. Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu oraz wezwanie do udziału w sprawie K. G. P. . Do sprawy przystąpił w charakterze interwenienta ubocznego Skarb Państwa - K. G. P. , który wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc, ze wydana już została decyzja o opróżnieniu lokalu. Pozwani wskazywali także na brak interesu prawnego po stronie powoda, okoliczność, ze lokal jest w dyspozycji (...) i ma charakter funkcyjny, a powód nie jest już funkcjonariuszem. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy dla W. M. w W. ustalił, że pomiędzy powodem a stroną pozwaną istnieje stosunek najmu na czas nieoznaczony, dotyczący lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w (...) przy ul. (...) i zasądził od (...) W. na rzecz powoda kwotę 75 zł jako koszty procesu. Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny: M. M. jako funkcjonariusz P. w dniu 13 listopada 2003 roku na mocy decyzji K. G. P. Nr (...) otrzymał kwaterę tymczasową przy ul. (...) oznaczonego (...) . W dniu 28 listopada 2003 roku powód zawarł z (...) W. - Zarządem (...) z siedzibą w W. , umowę najmu w/w lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony. Powód wywiązywał się z zobowiązań jakie ciążyły na nim z tytułu zawartej umowy, tj. płacił regularnie czynsz, a także ponosił inne opłaty związane z zamieszkiwaniem i przestrzegał regulaminu oraz porządku. Na mocy decyzji nr (...) z dnia 16 marca 2015 roku M. M. został obowiązany do opuszczenia zajmowanego lokalu. Decyzja nie odnosiła się do umowy najmu zawartej w dniu 28 listopada 2003 roku. Umowa najmu nie została wypowiedziana ani rozwiązana przez żadną ze stron. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, które zostały uznane za autentyczne, a także nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Przy takich ustaleniach Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Sąd wskazał, że M. M. posiada interes prawny w rozumieniu przepisu art. 189 kpc w ustaleniu, że istnieje stosunek najmu mieszkalnego przy ul. (...) oznaczonego (...) w W. . Wynika to z faktu wydania przez K. G. P. w dniu 16 marca 2015 roku decyzji Nr (...) , w której powód został obowiązany do opróżnienia lokalu mieszkalnego. W związku z tym w ocenie Sądu po stronie powoda zaszła obawa, dotycząca kwestii przysługiwania mu prawa do lokalu mieszkalnego, co powoduje niepewność co do przysługiwania mu prawa. W tym miejscu Sąd przypomniał także teorię i orzecznictwo odnośnie interesu prawnego. Sąd wskazał także, że strona pozwana podnosiła, że umowa najmu jest wynikiem decyzji o przydziale lokalu, a zatem nie jest samoistnym tytułem prawnym do lokalu, a jedynie dokumentem stwierdzającym warunek zajmowania tego lokalu. Miasto powoływało też okoliczność, że powód został zwolniony ze służby w P. , co oznacza, że utracił on prawo do zajmowania lokalu służbowego. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony pozwanej i interwenienta, podkreślając, ze błędne jest założenie, że uprawnienie powoda wynika z decyzji administracyjnej, a nie z umowy najmu lokalu. Zdaniem Sądu źródłem prawa jest dla powoda umowa najmu i nie zmienia tego fakt, że decyzja o przydziale została zmieniona decyzją o nakazie opuszczenia mieszkania. Sąd Rejonowy nie miał najmniejszych wątpliwości, że powód jest najemcą lokalu, gdyż nawet zwolnienie ze służby w P. nie powoduje z automatu wygaśnięcia umowy najmu – na tę okoliczność przytoczono orzecznictwo Sadu Najwyższego. Na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. , Sąd I instancji orzekł o kosztach postępowania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja strony pozwanej jest bezzasadna. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, a podjęte rozstrzygnięcie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach oraz w wywiedzionych na ich podstawie niewadliwych rozważaniach prawnych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne. Należy podkreślić, iż Sąd Rejonowy przeprowadził ocenę dowodów w sposób prawidłowy z punktu widzenia ich wiarygodności i mocy. Sąd Rejonowy uzasadnił, którym dowodom dał, a którym odmówił przymiotu wiarygodności, przestrzegając przy tym zasad logicznego rozumowania, a z zebranego materiału dowodowego wyciągnął uzasadnione wnioski. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów nie nosi znamion dowolności, jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a uzasadnienie sporządzone zostało zgodnie z przepisem art. 328 § 2 kpc i poddaje się kontroli instancyjnej. Zarzuty apelacji są nietrafne w odniesieniu do każdego z przepisów prawa materialnego wymienionych w środku zaskarżenia. Przede wszystkim nie ma mowy o naruszeniu przepisu art. 90 ustawy o P. przez jego błędną wykładnię. Tego przepisu Sad Rejonowy w ogóle nie stosował i miał rację. Po pierwsze na obecnym etapie żadna ze stron nie jest zobligowana do stosowania tej ustawy. Powód nie ma statusu funkcjonariusza P. , zaś nie wynika z jakiegokolwiek dokumentu (czy to prawa powszechnie obowiązującego czy umowy zawartej choćby pomiędzy gminą a Komendantem P. ), że zastosowanie znajdują w sprawach mieszkań byłych funkcjonariuszy przepisy ustawy o P. . Trafnie zatem Sad nie rozważał tego przepisu jako podstawy prawnej do orzekania. Co więcej z zapisu § 10 umowy łączącej powoda z miastem wynika, ze w sprawach nieuregulowanych niniejszą umową zastosowanie znajdują przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz właśnie kodeks cywilny . Skoro same strony wskazały na jakich podstawach należy oceniać zawartą między nimi umowę, nie ma obecnie możliwości, aby zmodyfikować treść § 10 umowy i wprowadzić do stosunku prawnego jeszcze jakieś dodatkowe zasady, wynikające z innych aktów prawnych. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego i jego niezastosowanie przez przyjęcie, ze stosunek prawny łączący strony to umowa najmu, podczas, gdy jest to inny tytuł do lokalu, to również jest on nietrafny. Same strony nazwały umowę „umową najmu lokalu mieszkalnego”, strony Wynajmującym i Najemcą, świadczenie okresowe, uiszczane przez powoda czynszem i określiły prawa i obowiązki w taki sposób, że nie da się stwierdzić iż kontrakt może dotyczyć czegokolwiek innego niż tylko najmu. Należy mieć też na uwadze, że treść umowy skonstruowana została przez gminę, a zatem profesjonalistę w obrocie. Próba wywodzenia obecnie, że umowa stanowi jakiś inny stosunek prawny, po traktowaniu powoda przez 14 lat jako najemcy, jest oczywiście nieuzasadniona. Wreszcie, w odniesieniu do trzeciego zarzutu apelacji, dotyczącego naruszenia przepisu art. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego , należy wskazać, że z umowy nie wynika, że lokal jest w dyspozycji K. P. , choć oczywiście nikt tego nie kwestionuje. Ponieważ jednak umowa nie zawiera żadnego zastrzeżenia w tej kwestii, np. podstawy do jej rozwiązania w razie utraty statusu funkcjonariusza, pozostawanie mieszkania do dyspozycji K. pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy powoda. Powód zrealizował w sposób prawidłowy decyzję z dnia 13 listopada 2003 r. nr (...) , na mocy której był zobowiązany do zawarcia umowy najmu tymczasowej kwatery. To gmina nie dopełniła obowiązku zaznaczenia w umowie, że jest to stosunek tymczasowy, zależny od trwania służby w P. , stosunek , który miałby trwać jakiś określony czas czy umowa, do której oprócz kodeksu cywilnego stosuje się jeszcze inne przepisy – np. ustawę o P. . Możliwe, że zbyt szeroko, bo bez wzięcia pod uwagę ograniczeń wynikających choćby z decyzji nr (...) , miasto określiło uprawnienia powoda. Jednak na dzień dzisiejszy, podstawą dla uznania, że powód jest najemcą lokalu i to na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, niezależnej od jakiegokolwiek innego podmiotu, jest tylko i wyłącznie umowa najmu, a ta czytana literalnie, nie pozwala na wyciągnięcie takich wniosków, na jakie wskazuje (...) W. i K. G. P. . Mając na uwadze powyższe, Sad Okręgowy, działając w oparciu o art. 385 kpc , oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI