V Ca 2086/17

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2018-01-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
ubezpieczeniabonuszasady współżycia społecznegolojalność kontraktowaabuzywnośćapelacjakoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, potwierdzając prawo powoda do otrzymania zasądzonej kwoty wraz z przyznanym bonusem, uznając go za bezzwrotny.

Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powoda kwotę 15.600 zł z odsetkami, oddalając powództwo jedynie w części dotyczącej zwrotu opłaty za wykup. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego oraz przepisów Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, kwestionując zasadność uwzględnienia kwoty 1.800 zł bonusu przyznanego powodowi przy zawarciu umowy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając bonus za bezzwrotny, ponieważ nie został obwarowany żadnym warunkiem zwrotu w umowie, a jego przyznanie traktowano jako darowiznę.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanego (...) S.A. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda W. Z. kwotę 15.600 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo jedynie w części dotyczącej zwrotu opłaty za wykup. Pozwany nie zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego w zakresie kwoty 1.800 zł uwzględnionej w wyroku, zarzucając naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego oraz art. 151 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 155 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Apelacja kwestionowała zasadność wyroku w części, w jakiej Sąd Rejonowy uznał, że nie ma podstaw do obniżenia dochodzonej kwoty o bonus przyznany powodowi przy zawarciu umowy. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, w pełni podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego, stwierdzając, że bonus przyznany przy zawarciu umowy nie był obwarowany żadnym warunkiem zwrotu, a jego przyznanie należy ocenić jako darowiznę. Brak było dowodów na poinformowanie powoda o obowiązku zwrotu bonusu w przypadku rozwiązania umowy. Sąd uznał, że pozwany, przyznając bezwarunkowy bonus i jednocześnie konstruując umowę w sposób umożliwiający zwrot bonusu w razie rozwiązania umowy, naraził się na zarzut nielojalności kontraktowej. Twierdzenie o sprzeczności zachowania powoda z zasadami współżycia społecznego zostało uznane za nieprzekonujące. Sąd odrzucił również argument o konieczności pomniejszenia zasądzonej kwoty o bonus z powodu zmiany okoliczności, wskazując, że okoliczności z 2011 roku nie uległy zmianie w następstwie orzeczenia z 2017 roku, a jedynie mogła ulec zmianie ich ocena. Obciążanie konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy jest nieuzasadnione. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy art. 385 kpc i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 kpc.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bonus przyznany przy zawarciu umowy, który nie został obwarowany żadnym warunkiem zwrotu, nie podlega zwrotowi przez ubezpieczonego w przypadku rozwiązania umowy. Jego przyznanie należy traktować jako bezzwrotne przysporzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro bonus został przyznany bezwarunkowo przy zawarciu umowy, a umowa nie zawierała postanowień o jego zwrocie, to nie można kreować takiego obowiązku dla potrzeb sporu. Brak dowodów na poinformowanie powoda o obowiązku zwrotu bonusu. Przyznanie bonusu bezwarunkowo, przy jednoczesnym istnieniu opłaty likwidacyjnej, może świadczyć o nielojalności kontraktowej pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
W. Z.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Niezastosowanie art. 5 k.c. nie skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem powoda, gdyż bonus był bezzwrotny.

u.dz.ubezp. art. 151 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

u.dz.ubezp. art. 155

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bonus przyznany przy zawarciu umowy ubezpieczeniowej jest bezzwrotny, jeśli umowa nie przewiduje warunku jego zwrotu. Przyznanie bonusu bezwarunkowo, przy jednoczesnym istnieniu opłaty likwidacyjnej, może świadczyć o nielojalności kontraktowej pozwanego. Rozwiązanie umowy przez konsumenta, który skorzystał z uprawnienia przewidzianego w umowie, nie narusza zasad współżycia społecznego ani lojalności kontraktowej, zwłaszcza gdy umowa zawierała abuzywne zapisy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego przez niezastosowanie, skutkujące bezpodstawnym wzbogaceniem po stronie powoda. Konieczność obniżenia zasądzonej kwoty o bonus z powodu zmiany okoliczności, które wpłynęły pierwotnie na jego przyznanie.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób w chwili obecnej kreować taki warunek wyłącznie dla potrzeb niniejszego sporu Przyznanie dodatkowych jednostek inwestycyjnych powodowi w chwili zawarcia umowy ocenić należy jako swoistego rodzaju darowiznę na jego rzecz uczynioną przez profesjonalnego przedsiębiorcę bez żadnych warunków i zastrzeżeń pozwany naraża się na zarzut nielojalnego kontrahenta, który przyznał stronie bezwarunkowy bonus z jednoczesnym skonstruowanie wzorca umowy w taki sposób, że bez wiedzy i zgody konsumenta zapewnił sobie zwrot bonusu, jeśli dojdzie do rozwiązania umowy Nie sposób jednak w chwili obecnej obciążać powoda konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy.

Skład orzekający

Oskar Rudziński

przewodniczący

Zbigniew Podedworny

sędzia

Maria Dudziuk

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących bonusów i opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczeniowych, ochrona konsumenta przed nielojalnością kontraktową profesjonalnego przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności przyznania bonusu i konstrukcji umowy ubezpieczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują klauzule umowne dotyczące bonusów w ubezpieczeniach i chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców, co jest istotne dla wielu osób posiadających polisy.

Czy bonus w ubezpieczeniu jest zawsze bezzwrotny? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 600 PLN

kwota główna: 15 600 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V Ca 2086/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Oskar Rudziński Sędziowie: SSO Zbigniew Podedworny SSO Maria Dudziuk (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Przemysław Sulich po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa W. Z. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I C 518/17 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) S.A. w W. na rzecz W. Z. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 2086/17 TRANSKRYPCJA UZASADNIENIA USTNEGO Wyrokiem z 4 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.600 złotych z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo tylko i wyłącznie w części, w której powód dochodził zwrotu opłaty za wykup. Z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego nie zgodziła się strona pozwana, jedynie co do kwoty 1.800 złotych uwzględnionej w wyroku, zarzucając w tym zakresie wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego , jak i również art. 151 ustęp 2 pkt 6 w związku z art. 155 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Zarzuty apelacji zmierzały do podważenia zasadności wyroku w zakresie w jakim Sąd Rejonowy uznał, iż nie ma podstaw do obniżenia dochodzonej kwoty o kwotę 1.800 złotych bonusu jaki został przyznany powodowi przy zawarciu umowy. Oceniając zasadność apelacji Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie mogą skutkować zmianą bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne dokonane ustalenia przez Sąd I instancji, jak i również prawną ocenę tych ustaleń wskazaną w pisemnych motywach orzeczenia, w zakresie w jakim stawiane są zarzuty apelacji. Z tych też względów nie sposób uznać za zasadny zarzut apelacji naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego przez jego niezastosowanie, co zdaniem skarżącego skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem po stronie powoda, który rozwiązując umowę długoterminową podważył lojalność kontraktową stron w stosunku zobowiązaniowego i z tego powodu naraził pozwaną na znaczne straty. Sąd Okręgowy w pełni zgadza się ze stanowiskiem, iż w sytuacji, gdy w chwili przyznania bonusu powodowi przy zawarciu umowy nie obwarowano tego przysporzenia żadnym warunkiem determinującym jego zwrot, to nie sposób w chwili obecnej kreować taki warunek wyłącznie dla potrzeb niniejszego sporu. Brak w sprawie również jakichkolwiek dowodów, że powód przed skorzystaniem z uprawnienia jakie przewidywała umowa do jej rozwiązania w każdym czasie, został co najmniej uprzedzony, że w takiej sytuacji będzie zobligowany do zwrotu bonusu. Abstrahując już od znaczenia takiego uprzedzenia, w sytuacji gdy warunek ten nie został zawarty w umowie, to nie sposób uznać zachowanie pozwanego za noszące cechy lojalności kontraktowej. Przyznanie dodatkowych jednostek inwestycyjnych powodowi w chwili zawarcia umowy ocenić należy jako swoistego rodzaju darowiznę na jego rzecz uczynioną przez profesjonalnego przedsiębiorcę bez żadnych warunków i zastrzeżeń przy jednoczesnym uzgodnieniu z powodem w treści umowy, że może być ona rozwiązana w każdym czasie. Nie sposób w tej sytuacji doszukiwać się w zachowaniu powoda naruszenia zasad współżycia społecznego, gdy w istocie zmuszony został do zainicjowania sporu sądowego, w którego wyniku zapisy łączącej strony umowy w części okazały się nosić cechy abuzywnych. Niezrozumiałe jest w ocenie Sądu twierdzenie apelacji, że nie było potrzeby wprowadzenia do umowy mechanizmu zwrotu bonusu, skoro w umowie zgodnie przewidziano opłatę likwidacyjną. Pozwany tym twierdzeniem niejako zaprzecza innym tezom prezentowanym w toku sporu. A mianowicie, że opłata likwidacyjna przeznaczona była na pokrycie kosztów związanych z obsługą umowy. Skoro jej wprowadzenie miało zapewnić pozwanemu zwrot bonusu przyznanego stronie w razie rozwiązania umowy przed upływem 10 lat, to znaczy to, iż cel opłaty likwidacyjnej był inny niż prezentowany w procesie. I tu ponownie pozwany naraża się na zarzut nielojalnego kontrahenta, który przyznał stronie bezwarunkowy bonus z jednoczesnym skonstruowanie wzorca umowy w taki sposób, że bez wiedzy i zgody konsumenta zapewnił sobie zwrot bonusu, jeśli dojdzie do rozwiązania umowy. Z tych też względów powoływanie się przez apelującego na sprzeczność zachowania powoda z zasadami współżycia społecznego nie jest przekonujące. Podobnie nieprzekonujące jest twierdzenie, że zasądzona na rzecz powoda kwota winna zostać pomniejszona o kwotę bonusu z tego względu, że orzeczenie o obowiązku zwrotu opłaty likwidacyjnej jest ważną zmianą okoliczności, które wpłynęły pierwotnie na przyznanie klientom bonusu. Bez wątpienia pozwany podejmując decyzję o przyznaniu klientowi bonusu kierował się okolicznościami, które miały miejsce w chwili zawarcia umowy. Nie sposób uznać, że okoliczności jakie miały miejsce w 2011 roku uległy zmianie w następstwie wydanego w 2017 roku orzeczenia. Zmianie co najwyżej mogła ulec ocena tych okoliczności, która wywołała określone skutki. Nie sposób jednak w chwili obecnej obciążać powoda konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy. I z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie znajduje podstaw do uwzględnienia apelacji. Dlatego na mocy art. 385 kpc orzeczono o jej oddaleniu, a o kosztach postępowania w instancji odwoławczej rozstrzygnięto na podstawie art. 98 kpc .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę