V Ca 2086/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanego (...) S.A. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda W. Z. kwotę 15.600 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo jedynie w części dotyczącej zwrotu opłaty za wykup. Pozwany nie zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego w zakresie kwoty 1.800 zł uwzględnionej w wyroku, zarzucając naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego oraz art. 151 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 155 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Apelacja kwestionowała zasadność wyroku w części, w jakiej Sąd Rejonowy uznał, że nie ma podstaw do obniżenia dochodzonej kwoty o bonus przyznany powodowi przy zawarciu umowy. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, w pełni podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego, stwierdzając, że bonus przyznany przy zawarciu umowy nie był obwarowany żadnym warunkiem zwrotu, a jego przyznanie należy ocenić jako darowiznę. Brak było dowodów na poinformowanie powoda o obowiązku zwrotu bonusu w przypadku rozwiązania umowy. Sąd uznał, że pozwany, przyznając bezwarunkowy bonus i jednocześnie konstruując umowę w sposób umożliwiający zwrot bonusu w razie rozwiązania umowy, naraził się na zarzut nielojalności kontraktowej. Twierdzenie o sprzeczności zachowania powoda z zasadami współżycia społecznego zostało uznane za nieprzekonujące. Sąd odrzucił również argument o konieczności pomniejszenia zasądzonej kwoty o bonus z powodu zmiany okoliczności, wskazując, że okoliczności z 2011 roku nie uległy zmianie w następstwie orzeczenia z 2017 roku, a jedynie mogła ulec zmianie ich ocena. Obciążanie konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy jest nieuzasadnione. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy art. 385 kpc i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja postanowień umownych dotyczących bonusów i opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczeniowych, ochrona konsumenta przed nielojalnością kontraktową profesjonalnego przedsiębiorcy.
Dotyczy specyficznych okoliczności przyznania bonusu i konstrukcji umowy ubezpieczeniowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przyznany przy zawarciu umowy ubezpieczeniowej bonus, który nie został obwarowany żadnym warunkiem zwrotu w umowie, podlega zwrotowi przez ubezpieczonego w przypadku rozwiązania umowy, zwłaszcza gdy umowa przewiduje opłatę likwidacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bonus przyznany przy zawarciu umowy, który nie został obwarowany żadnym warunkiem zwrotu, nie podlega zwrotowi przez ubezpieczonego w przypadku rozwiązania umowy. Jego przyznanie należy traktować jako bezzwrotne przysporzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro bonus został przyznany bezwarunkowo przy zawarciu umowy, a umowa nie zawierała postanowień o jego zwrocie, to nie można kreować takiego obowiązku dla potrzeb sporu. Brak dowodów na poinformowanie powoda o obowiązku zwrotu bonusu. Przyznanie bonusu bezwarunkowo, przy jednoczesnym istnieniu opłaty likwidacyjnej, może świadczyć o nielojalności kontraktowej pozwanego.
Czy zachowanie ubezpieczonego polegające na rozwiązaniu umowy ubezpieczeniowej, która przewiduje bonus przy zawarciu i opłatę likwidacyjną, narusza zasady współżycia społecznego lub lojalność kontraktową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie umowy przez ubezpieczonego, który skorzystał z uprawnienia przewidzianego w umowie, nie narusza zasad współżycia społecznego ani lojalności kontraktowej, zwłaszcza gdy bonus został przyznany bezwarunkowo, a umowa zawierała zapisy, które mogły być uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powód nie naruszył zasad współżycia społecznego, gdyż działał zgodnie z postanowieniami umowy, która mogła zawierać abuzywne zapisy. Pozwany, przyznając bezwarunkowy bonus i jednocześnie konstruując umowę w sposób umożliwiający zwrot bonusu w razie rozwiązania umowy, wykazał się nielojalnością kontraktową.
Czy orzeczenie o obowiązku zwrotu opłaty likwidacyjnej stanowi zmianę okoliczności wpływającą na pierwotne przyznanie bonusu klientom?
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie o obowiązku zwrotu opłaty likwidacyjnej nie stanowi zmiany okoliczności wpływających na pierwotne przyznanie bonusu, a jedynie może zmienić ocenę tych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności przyznania bonusu w 2011 roku nie uległy zmianie w następstwie orzeczenia z 2017 roku. Zmianie mogła ulec jedynie ocena tych okoliczności. Obciążanie konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy jest nieuzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niezastosowanie art. 5 k.c. nie skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem powoda, gdyż bonus był bezzwrotny.
u.dz.ubezp. art. 151 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
u.dz.ubezp. art. 155
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bonus przyznany przy zawarciu umowy ubezpieczeniowej jest bezzwrotny, jeśli umowa nie przewiduje warunku jego zwrotu. • Przyznanie bonusu bezwarunkowo, przy jednoczesnym istnieniu opłaty likwidacyjnej, może świadczyć o nielojalności kontraktowej pozwanego. • Rozwiązanie umowy przez konsumenta, który skorzystał z uprawnienia przewidzianego w umowie, nie narusza zasad współżycia społecznego ani lojalności kontraktowej, zwłaszcza gdy umowa zawierała abuzywne zapisy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego przez niezastosowanie, skutkujące bezpodstawnym wzbogaceniem po stronie powoda. • Konieczność obniżenia zasądzonej kwoty o bonus z powodu zmiany okoliczności, które wpłynęły pierwotnie na jego przyznanie.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób w chwili obecnej kreować taki warunek wyłącznie dla potrzeb niniejszego sporu • Przyznanie dodatkowych jednostek inwestycyjnych powodowi w chwili zawarcia umowy ocenić należy jako swoistego rodzaju darowiznę na jego rzecz uczynioną przez profesjonalnego przedsiębiorcę bez żadnych warunków i zastrzeżeń • pozwany naraża się na zarzut nielojalnego kontrahenta, który przyznał stronie bezwarunkowy bonus z jednoczesnym skonstruowanie wzorca umowy w taki sposób, że bez wiedzy i zgody konsumenta zapewnił sobie zwrot bonusu, jeśli dojdzie do rozwiązania umowy • Nie sposób jednak w chwili obecnej obciążać powoda konsumenta konsekwencjami braku przewidywalności po stronie profesjonalnego przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Oskar Rudziński
przewodniczący
Zbigniew Podedworny
sędzia
Maria Dudziuk
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących bonusów i opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczeniowych, ochrona konsumenta przed nielojalnością kontraktową profesjonalnego przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności przyznania bonusu i konstrukcji umowy ubezpieczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują klauzule umowne dotyczące bonusów w ubezpieczeniach i chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców, co jest istotne dla wielu osób posiadających polisy.
“Czy bonus w ubezpieczeniu jest zawsze bezzwrotny? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 600 PLN
kwota główna: 15 600 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.