V Ca 2024/19

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2019-12-02
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
cesja wierzytelnościprawo cywilneodszkodowanie za opóźniony lotforma czynności prawnejforma dokumentowakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając skuteczność umowy cesji wierzytelności w formie dokumentowej.

Powód dochodził zapłaty 400 euro na podstawie umowy cesji wierzytelności od pasażera, który poniósł szkodę w wyniku opóźnionego lotu. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, a pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego rozważenia dowodów i pominięcie wniosku o przedstawienie oryginału umowy cesji. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając umowę cesji za skuteczną w formie dokumentowej.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę 400 euro, wniesionego przez (...) S.A. w W. przeciwko (...) S.A. w D., na podstawie umowy cesji wierzytelności. Powód nabył wierzytelność od pasażera, który poniósł szkodę w związku z opóźnionym lotem. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2019 r. zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie skuteczności umowy cesji, a także naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 248 i art. 217 § 3 k.p.c. poprzez pominięcie wniosku o przedstawienie oryginału umowy cesji. Sąd Okręgowy w Warszawie, V Wydział Cywilny Odwoławczy, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2019 r. oddalił apelację pozwanego. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji, uznając, że umowa cesji wierzytelności nie wymagała formy pisemnej, a mogła być zawarta w formie dokumentowej. Sąd podkreślił, że forma dokumentowa, zgodnie z art. 77(2) k.c., wymaga jedynie złożenia oświadczenia woli w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym, zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały uznane za niezasadne, a apelacja oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa cesji wierzytelności nie wymaga formy pisemnej, a może być zawarta w formie dokumentowej, o ile umożliwia ustalenie osoby składającej oświadczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie pasażera o odszkodowanie za opóźniony lot nie stanowi wierzytelności stwierdzonej pismem w rozumieniu art. 511 k.c., co oznacza, że umowa cesji mogła być zawarta w dowolnej formie, w tym dokumentowej. Forma dokumentowa, zgodnie z art. 77(2) k.c., jest wystarczająca, gdy pozwala na ustalenie osoby składającej oświadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A w W.spółkapowód
(...) z siedzibą w D.spółkapozwany
H. L.osoba_fizycznapasażer

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 77 § 2

Kodeks cywilny

Do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 248

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 511

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność umowy cesji wierzytelności w formie dokumentowej. Roszczenie pasażera o odszkodowanie za opóźniony lot nie wymaga formy pisemnej do przelewu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 248 i art. 217 § 3 k.p.c. poprzez pominięcie wniosku dowodowego o przedstawienie oryginału umowy cesji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak również prawną ocenę tych ustaleń. Co do zasady umowa przelewu może być zawarta w dowolnej formie, w tym w sposób dorozumiany, jednak z treści umowy powinna dać się wyinterpretować wola obu stron. błędnym jest założenie, jakoby roszczenie pasażera stanowiło wierzytelność stwierdzoną pismem w rozumieniu art. 511 k.c. Literalne brzmienie tego przepisu prowadzi do wniosku, że możliwość ustalenia osoby składającej oświadczenie nie musi wynikać z treści tego oświadczenia, ale ze sposobu złożenia oświadczenia Forma dokumentowa nie jest ekwiwalentem formy pisemnej. Podstawowa różnica to brak wymogu złożenia na dokumencie własnoręcznego podpisu.

Skład orzekający

Wiesława Śmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności i skuteczności umowy cesji wierzytelności w formie dokumentowej, w tym w sprawach dotyczących roszczeń pasażerów linii lotniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymogu formy pisemnej dla danego typu wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację formy umowy cesji i zastosowanie formy dokumentowej, co ma znaczenie praktyczne w obrocie prawnym.

Umowa cesji wierzytelności: Czy forma dokumentowa zawsze wystarczy?

Dane finansowe

WPS: 400 EUR

zapłata: 400 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 135 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 2024/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia (del.) Wiesława Śmich po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2019 r. w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A w W. przeciwko (...) z siedzibą w D. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. s.t W. w W. z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II C 5083/18 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego (...) z siedzibą w D. na rzecz powoda (...) S.A w W. kwotę 135 zł (sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 2024/19 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 lipca 2018 r. (...) Sp. z o.o. w W. (obecnie (...) S. A z siedzibą w W. ) wniósł o zasądzenie od (...) S.A. w D. kwoty 400 euro z odsetkami od dnia 19 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2019 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 400 euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 12 października 2018 roku do dnia zapłaty - oddalając żądanie odsetkowe w pozostałym zakresie oraz kwotę 947 zł jako zwrot kosztów postępowania. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając rozstrzygniecie w części, tj. co do pkt. 1 i 3. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności dokumentu zatytułowanego Umowa cesji wierzytelności, a w konsekwencji poprzez bezpodstawne przyjęcie, że powód nabył wierzytelność przysługującą H. L. na podstawie umowy cesji z 16 maja 2018 roku nr (...) , podczas gdy brak jakichkolwiek podstaw aby uznać, że ww. pasażer zawarł z powodową spółką umowę cesji wierzytelności, co skutkowało błędnym przyjęciem, że powód przejął skutecznie wierzytelności przysługujące pasażerowi, a w konsekwencji, że jest on legitymowany czynni do występowania w niniejszym sporze; 2. art. 233 § 1 w zw. z art. 248 i art. 217 § 3 k.p.c. poprzez pominięcie wniosku dowodowego pozwanego polegającego na zobowiązaniu strony powodowej do przedstawienia oryginału dokumentu rzekomej umowy cesji wierzytelności z 16 maja 2018 roku nr (...) . Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za I i II instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego i podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak również prawną ocenę tych ustaleń wskazaną w pisemnych motywach orzeczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy zostały oparte na właściwym wykorzystaniu materiału dowodowego, który został oceniony z zachowaniem reguł określonych w art. 233 § 1 k.p.c. , w szczególności bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów statuowanej tą regulacją. Sąd Rejonowy dokonując ustaleń w sprawie opierał się na przeprowadzonych w sprawie dowodach, które zostały jasno wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a wysnute wnioski, które przełożyły się na wydane orzeczenie, pozwalają na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy tym samym, jako trafne ocenił rozważenia Sądu Rejonowego, uznając podnoszone przez apelującego zarzuty za pozbawioną podstaw polemikę z właściwym stanowiskiem Sądu I instancji. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej formy umów cesji Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że przedmiotowa umowa cesji nie wymaga formy pisemnej. Co do zasady umowa przelewu może być zawarta w dowolnej formie, w tym w sposób dorozumiany, jednak z treści umowy powinna dać się wyinterpretować wola obu stron. Natomiast wbrew stanowisku pozwanego, nie można zasadnie twierdzić, że z faktu iż podstawę tego roszczenia stanowi ustawa, wynika, że wierzytelność pasażera w postaci odszkodowania za opóźniony lot jest stwierdzona pismem i w konsekwencji, jej przelew wymaga formy pisemnej. Innymi słowy, błędnym jest założenie, jakoby roszczenie pasażera stanowiło wierzytelność stwierdzoną pismem w rozumieniu art. 511 k.c. Wobec tego, umowa cesji mogła zostać zawarta w dowolnej formie, a nawet w sposób dorozumiany. Z umowy przelewu powinno wynikać przede wszystkim kto jest zbywcą (cedentem), na rzecz kogo roszczenie przenosi (cesjonariusza), jak też jakiej wierzytelności przelew dotyczy. Ponadto w sytuacji, gdy obie strony zgodnie twierdzą, że doszło do przelewu wierzytelności z umowy, i że obie strony miały taki zamiar i cel umowy na względzie - zbędne są rozważania i dokonywanie wykładni oświadczeń woli w tym przedmiocie. Dokonywanie takiej wykładni ma bowiem sens wówczas, gdy stanowiska stron umowy różnią się (por. wyrok SA w Katowicach z 8 marca 2005 r., I ACa 1516/04, Legalis nr 72077). Nie budzi wątpliwości Sądu odwoławczego, że umowa cesji, na podstawie której powód nabył dochodzoną wierzytelność zawierała wszystkie niezbędne elementy (określone były strony umowy, wierzytelność za pomocą oznaczenia linii lotniczej, numeru i daty lotu oraz numeru rezerwacji), a oświadczenie woli cedenta (zachowania ujawnione poprzez posługiwanie się środkiem komunikacji elektronicznej) i cesjonariusza (podpis na dokumencie) były zgodne. W myśl zaś art. 77 (2) k.c. do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Literalne brzmienie tego przepisu prowadzi do wniosku, że możliwość ustalenia osoby składającej oświadczenie nie musi wynikać z treści tego oświadczenia, ale ze sposobu złożenia oświadczenia (np. osobę tę można ustalić za pomocą IP komputera, z którego wysłano informacje). Z dochowaniem formy dokumentowej mamy do czynienia także w przypadku wypełnienia formularza dostępnego na stronie internetowej obejmującego wpis danych pozwalających ustalić tożsamość składającego oświadczenie. Forma dokumentowa nie jest ekwiwalentem formy pisemnej. Podstawowa różnica to brak wymogu złożenia na dokumencie własnoręcznego podpisu. Z przebiegu niniejszego postępowania wynika, iż umowa podpisana przez cesjonariusza została złożona w odpisie poświadczonym za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego, wobec czego uznać należało, iż zarzuty skarżącego, odnoszące się do formy umowy są nieuzasadnione. Nie ulega zatem wątpliwości, że wprawdzie nie w formie pisemnej, ale do zawarcia umów cesji doszło. W tych warunkach należało stwierdzić, iż umowa cesji przedstawiona przez stronę powodową, z punktu widzenia formy jej zawarcia, zachowuje kryteria kodeksowej formy dokumentowej, stanowi również dokument, do którego stosuje się przepisy o dokumentach prywatnych, a w tym domniemanie autentyczności podpisu. Umowa cesji zawiera bowiem trwałe przedstawienie znaków językowych w widzialnej postaci. Zarzuty naruszenia prawa procesowego w istocie dotyczyły naruszenia prawa materialnego i zostały omówione powyżej. Wobec zaś faktu, iż odpis umowy cesji stanowił odwzorowanie danych zapisanych elektronicznie, nie stanowił zaś odpisu dokumentu sporządzonego w formie papierowej, nie było podstaw do uwzględnienia przez Sąd Rejonowy wniosku pozwanego o zobowiązanie powoda do złożenia oryginału dokumentu, albowiem umowa cesji nie została sporządzona w formie papierowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił. Orzeczenie o kosztach zapadło w oparciu o treść art. 98 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI