V Ca 1692/11

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2011-09-13
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
karta kredytowazadłużeniewyciąg z ksiąg bankowychdokument urzędowyTrybunał Konstytucyjnykonsumentprzedawnienieapelacjapostępowanie dowodowe

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej oceny mocy dowodowej wyciągu z ksiąg bankowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty w sprawie o zapłatę zadłużenia z karty kredytowej, uznając wyciąg z ksiąg bankowych za dokument urzędowy. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy uchylił wyrok, stwierdzając, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu przeciwko konsumentowi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła roszczenia banku o zapłatę zadłużenia z karty kredytowej w kwocie ponad 52 tys. zł. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrokiem utrzymał go w mocy, uznając wyciąg z ksiąg bankowych za dokument urzędowy i oddalając zarzuty pozwanego dotyczące m.in. braku wykazania umowy, wypowiedzenia, przedawnienia oraz umocowania osoby podpisującej wyciąg. Pozwany w apelacji zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy z powodu bezzasadnego pominięcia jego wniosków dowodowych, w tym przesłuchania go jako strony oraz zobowiązania banku do wykazania daty wymagalności roszczenia i wypowiedzenia umowy. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. P 7/09), który uznał art. 95 Prawa bankowego za niezgodny z Konstytucją w części nadającej moc dokumentu urzędowego księgom i wyciągom bankowym w postępowaniu przeciwko konsumentowi. W związku z tym wyciąg z ksiąg bankowych nie mógł być traktowany jako dokument urzędowy, a jedynie jako dokument prywatny. Sąd Okręgowy uznał również za zasadny zarzut pozwanego dotyczący pominięcia jego wniosków dowodowych, co uniemożliwiło wykazanie zarzutu przedawnienia. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. P 7/09) wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, a jedynie moc dokumentu prywatnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał art. 95 Prawa bankowego za niezgodny z Konstytucją w części nadającej moc prawną dokumentu urzędowego księgom i wyciągom bankowym w postępowaniu cywilnym wobec konsumenta. W związku z tym, dokument taki może być jedynie dowodem tego, że osoba go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte, ale nie zwalnia powoda z obowiązku wykazywania faktów, z których wywodzi skutki prawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) S.A.spółkapowód
B. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

p. bank. art. 95

Prawo bankowe

Przepis, który nadawał moc dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg bankowych, uznany za niezgodny z Konstytucją w postępowaniu wobec konsumenta.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentów prywatnych.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguluje ciężar dowodu.

k.c. art. 359 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wysokości odsetek umownych.

k.c. art. 2

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad współżycia społecznego.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek stron do przedstawiania dowodów.

k.p.c. art. 495 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy prekluzji dowodowej w postępowaniu nakazowym.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w przypadku uchylenia orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu przeciwko konsumentowi po wyroku TK. Sąd pierwszej instancji bezzasadnie pominął wnioski dowodowe pozwanego dotyczące przedawnienia i wymagalności roszczenia.

Odrzucone argumenty

Wyciąg z ksiąg bankowych stanowi dokument urzędowy. Pozwany nie wykazał zarzutów dotyczących umowy, wypowiedzenia, przedawnienia. Wnioski dowodowe pozwanego były nieprawidłowo sformułowane lub nie stanowiły wniosków dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/09 (...) wyciąg z ksiąg bankowych nie korzysta w niniejszym postępowaniu z mocy prawnej dokumentu urzędowego. Nie ulega wątpliwości, iż pozwany występuje w niniejszej sprawie w charakterze konsumenta.

Skład orzekający

Marzanna Góral

przewodniczący

Waldemar Beczek

sprawozdawca

Maksymilian Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja mocy dowodowej wyciągów z ksiąg bankowych w sprawach konsumenckich po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz znaczenie wniosków dowodowych w kontekście zarzutu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy spraw konsumenckich, w których bank dochodzi roszczeń na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych, a także sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji pomija wnioski dowodowe strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na praktykę sądową i moc dowodową dokumentów, co jest istotne dla prawników i konsumentów.

Wyrok TK zmienia zasady gry: wyciąg bankowy to już nie dowód urzędowy w sprawach konsumentów!

Dane finansowe

WPS: 52 054,39 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 1692/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marzanna Góral Sędziowie: SSO Waldemar Beczek (spr.) SSR del. Maksymilian Wesołowski Protokolant: sekr. sądowy Aneta Gosk po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko B. B. roszczenia z umów bankowych innych na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego (...) w Warszawie z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I C 2529/10 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu (...) w Warszawie do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 1692/11 UZASADNIENIE Pozwem z 17 września 2010r. Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od B. B. kwoty 52.054,39 zł z umownymi odsetkami ustalonymi w wysokości 24,60% rocznie od 5 listopada 2008r. do dnia zapłaty, wskazując, iż dochodzona kwota wynika z zadłużenia pozwanego związanego z używaniem karty kredytowej wydanej mu przez powoda na mocy umowy z 23 marca 1999r. Nakazem zapłaty z 30 września 2010r., wydanym w postępowaniu nakazowym w sprawie sygn. akt I Nc 13703/10, Sąd Rejonowy (...) w Warszawie uwzględnił powództwo w całości. B. B. wniósł zarzuty od powyższego nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości, wskazując na brak związania stron stosunkiem umownym, brak wykazania wypowiedzenia tego stosunku, brak wykazania daty powstania roszczenia, upływ terminu jego przedawnienia, wysokość odsetek sprzeczną z treścią art. 359 § 2 k.c. i art. 2 k.c. oraz brak wykazania umocowania osoby podpisanej na kserokopii wyciągu z ksiąg bankowych. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie dowodu z przesłuchania pozwanego w charakterze strony oraz o zobowiązanie strony powodowej do wykazania złożenia oświadczenia o ewentualnym wypowiedzeniu umowy, oraz do wykazania daty powstania wymagalności roszczenia o zapłatę dochodzonej pozwem kwoty. Wyrokiem z 28 marca 2011r., sygn. akt I C 2529/10 Sąd Rejonowy (...) w Warszawie utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty z 30 września 2010r., wydany w sprawie sygn. akt I Nc 13703/10. Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia i rozważania: B. B. złożył wniosek o wydanie karty kredytowej (...) , służącej do realizowania płatności bezgotówkowych za towary i usługi oraz wypłacania gotówki w bankach i bankomatach na terenie kraju. Zgodnie z zapisami regulaminu dotyczącego warunków wydawania i korzystania z kart kredytowych (...) , użycie karty było równoznaczne z udzieleniem mu kredytu i powodowało obciążenie rachunku kwotą odpowiadającą wartościom transakcji oraz należnymi (...) prowizjami, opłatami i odsetkami. Jednocześnie, w myśl zapisów w/w regulaminu, użycie karty oznaczało przystąpienie do umowy o korzystanie z karty kredytowej na warunkach określonych w owym regulaminie oraz obowiązującej tabeli opłat i prowizji. Powyższa karta kredytowa miała być dostarczona pozwanemu do pracy, zaś związana z jej używaniem korespondencja od Banku miała być przesyłana pod jego adres domowy. Jednocześnie pozwany dokonując transakcji nie mógł przekroczyć kwoty przyznanego mu limitu, a w przypadku jego przekroczenia zobowiązany był do natychmiastowego uregulowania tak powstałego zadłużenia, nawet zaś dokonanie owej spłaty nie pozbawiało Banku prawa do wypowiedzenia umowy. Zgodnie z tabelą prowizji i opłat dla Karty (...) , termin płatności dla zobowiązań związanych z używaniem karty kredytowej wynosił 15 dni od daty wyciągu. Z wyciągu z ksiąg bankowych, sporządzonego w oparciu o dokumenty bankowe przez powoda, będącego następcą prawnym pod tytułem ogólnym (...) S.A. wynika, że Bankowi służy wobec pozwanego należność główna w wysokości 52.054,39 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości 24,60%, liczonymi od 5 listopada 2008r. Dokument ten został sporządzony przez upoważnionego pełnomocnika. Pismem z 22 marca 2010r. B. B. został wezwany do spłaty powyższej kwoty. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd I instancji stwierdził, że powód udowodnił w całości dochodzone od pozwanego roszczenie, bowiem przedłożył na tę okoliczność wyciąg z ksiąg bankowych, dotyczący pozwanego, który na mocy art. 95 prawa bankowego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c. Zdaniem Sądu Rejonowego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty pozwanego, dotyczące braku wykazania związania stron stosunkiem umownym oraz braku właściwego umocowania osoby podpisanej na kserokopii wyciągu z ksiąg bankowych, bowiem już samo użycie karty kredytowej, zgodnie z regulaminem, oznaczało przystąpienie do umowy o korzystanie z karty kredytowej na warunkach w nim określonych, a ponadto użycie w/w karty było równoznaczne z udzieleniem kredytu. Sąd I instancji wskazał, że pozwany osobiście podpisał wniosek o wydanie karty kredytowej, która następnie została mu dostarczona. Okolicznościom tym pozwany nie zaprzeczał. Odnośnie zaś zarzutów dotyczących braku wykazania wypowiedzenia łączącej strony umowy, braku wykazania daty powstania roszczenia oraz zarzutu upływu terminu przedawnienia, Sad Rejonowy wskazał, iż ciężar udowodnienia faktu, w myśl art. 6 k.c. , spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne, a pozwany w żaden sposób powyższych twierdzeń nie udowodnił. Zdaniem Sądu B. B. nie przedstawił ani jednego dowodu zezwalającego na powzięcie wątpliwości co do twierdzeń powoda, co oznacza, że nie zakwestionowano skutecznie dokumentu urzędowego, na podstawie którego wydano nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Sąd I instancji podniósł także, iż wniosków pozwanego o przesłuchanie strony pozwanej oraz wezwanie strony powodowej do wykazania złożenia oświadczenia o ewentualnym wypowiedzeniu umowy oraz daty powstania wymagalności roszczenia o zapłatę nie można kwalifikować jako wniosków dowodowych, bowiem nie została wskazana ich teza dowodowa, a ponadto nie wskazano złożenia jakich dokumentów pozwany domaga się od powoda. Sąd I instancji podkreślił także, iż z treści zarzutów od nakazu zapłaty nie wynika, aby pozwany w ogóle zaprzeczał, że ma zadłużenie względem powoda z tytułu używania karty kredytowej. Odnośnie zaś kwestii związanych z wysokością odsetek umownych, Sąd Rejonowy wskazał, że art. 359 § 2 k.c. i art. 2 k.c. dotyczą czynności prawnych dokonywanych po wejściu w życie ustawy z 7 lipca 2005r., tj. od dnia 20 lutego 2006r., w związku z czym także zarzut w tym przedmiocie nie może zostać uwzględniony. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, skarżąc rozstrzygnięcie w całości, zarzucając: - naruszenie art. 248 k.p.c. poprzez przyjęcie, że wezwanie powódki do wykazania złożenia oświadczenia o ewentualnym wypowiedzeniu umowy oraz daty powstania wymagalności roszczenia o zapłatę, w świetle podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia, nie stanowi wniosku dowodowego, co wywołało skutek w postaci nierozpoznania istoty sprawy; - naruszenie art. 299 k.p.c. poprzez przyjęcie, że złożenie w treści uzasadnienia zarzutów wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pozwanego, w świetle podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia, nie stanowi wniosku dowodowego, co wywołało skutek w postaci nierozpoznania istoty sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w całości po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez pozwanego w postępowaniu przed Sądem I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego podlegało uchyleniu. Sąd Okręgowy stwierdza bowiem, że Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przedstawionym przez powoda wyciągu z ksiąg bankowych, stwierdzając, iż ma on moc dokumentu urzędowego, a powód nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby tę moc podważyć. Należy jednak zauważyć, iż 15 marca 2011r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/09 (LEX 785598), w którym orzeczono, że art. 95 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe (Dz. Z 2002r., Nr 72, poz. 665 z późn. zm.), w części w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych banku w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Nie ulega wątpliwości, iż pozwany występuje w niniejszej sprawie w charakterze konsumenta i jako konsument zawarł z Bankiem umowę dotyczącą używania karty kredytowej, co oznacza, że przedstawiony przez powoda wyciąg z ksiąg bankowych nie korzysta w niniejszym postępowaniu z mocy prawnej dokumentu urzędowego. Dokument ten ma w tej sytuacji charakter dokumentu prywatnego, stanowiącego – stosownie do treści art. 245 k.p.c. – dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Złożenie takiego dokumentu nie ogranicza więc obowiązku wskazania przez powoda dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne, do czego obliguje strony art. 232 k.p.c. , w szczególności odnośnie okoliczności przez pozwanego kwestionowanych. Sąd II instancji nie podziela stanowiska Sądu Rejonowego wyrażonego w przedmiocie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia. To powód bowiem miał obowiązek wykazać termin wymagalności roszczenia zaś inicjatywa dowodowa pozwanego co do zarzutu przedawnienia miała charakter wtórny. Sąd Okręgowy nie podziela także stanowiska Sądu I instancji, iż pozwany nie zgłosił na te okoliczności wniosków dowodowych, stwierdzając, że wnioski takie zostały zawarte w zarzutach od nakazu zapłaty i nawet uznanie, że były sformułowane zbyt ogólnie nie uprawnia Sądu Rejonowego do ich pominięcia. Ponieważ pozwany ograniczył zarzuty apelacji do uniemożliwienia mu przez Sąd I instancji wykazania zarzutu przedawnienia poprzez bezzasadne pominięcie jego wniosków dowodowych, Sąd II instancji, uznając ten zarzut za zasadny, uchylił zaskarżone orzeczenie, stwierdzając, że dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, zgodnie z wnioskami dowodowymi stron, w tym – zawartymi w zarzutach pozwanego od nakazu zapłaty. Przeprowadzając postępowanie dowodowe Sąd Rejonowy winien mieć jednak na uwadze ewentualną prekluzję dowodową przewidzianą w treści art. 495 § 2 i 3 k.p.c. W świetle powyższego, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI