Orzeczenie · 2012-09-11

V Ca 1593/12

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2012-09-11
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
testament ustnyobawa rychłej śmierciważność testamentudziedziczenie ustawowedziedziczenie testamentowekoszty postępowaniapostępowanie spadkowesąd okręgowysąd rejonowy

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po J.B., który zmarł w 2004 roku. Wnioskodawca, syn spadkodawcy, domagał się stwierdzenia spadku z ustawy na rzecz siebie, żony i córki po 1/3 części. Uczestniczki postępowania, żona i druga córka, twierdziły, że spadek na podstawie testamentu ustnego nabyła w całości żona. Sąd Rejonowy uznał testament ustny za ważny, stwierdzając spadek na rzecz żony. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 952 § 1 kc oraz dowolną ocenę dowodów. Argumentował, że nie istniała obawa rychłej śmierci, a spadkodawca miał czas na sporządzenie testamentu w innej formie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że obawa rychłej śmierci musi być oceniana w momencie sporządzania testamentu, a stan zdrowia spadkodawcy, mimo choroby przewlekłej, uległ nagłemu pogorszeniu, co uzasadniało skorzystanie z formy testamentu ustnego. Sąd uznał również, że okoliczności faktyczne utrudniały sporządzenie testamentu w innej formie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek ważności testamentu ustnego, w szczególności obawy rychłej śmierci i utrudnienia w sporządzeniu testamentu w zwykłej formie.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa spadkowa jest indywidualna, a ocena obiektywnych przesłanek zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w okolicznościach sprawy istniała obawa rychłej śmierci spadkodawcy, uzasadniająca sporządzenie testamentu ustnego zgodnie z art. 952 § 1 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obawa rychłej śmierci istniała w chwili sporządzania testamentu ustnego.

Uzasadnienie

Stan zdrowia spadkodawcy, mimo choroby przewlekłej, uległ nagłemu pogorszeniu, co w krótkim czasie doprowadziło do jego zgonu. Zarówno spadkodawca, jak i świadkowie byli przekonani o możliwości rychłej śmierci.

Czy okoliczności faktyczne utrudniały spadkodawcy zachowanie zwykłej formy testamentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stan zdrowia spadkodawcy znacznie utrudniał mu sporządzenie własnoręcznie testamentu lub jego podpisanie.

Uzasadnienie

Ciężki stan fizyczny spadkodawcy w szpitalu uniemożliwiał lub znacznie utrudniał sporządzenie testamentu w formie pisemnej.

Czy ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była dowolna i naruszała art. 233 kpc?

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i zgodna z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym.

Uzasadnienie

Apelujący nie wykazał konkretnych uchybień w logicznym rozumowaniu Sądu Rejonowego, a jedynie polemizował z ustaleniami sądu. Okoliczność, że apelujący nie zgadza się z ustaleniami sądu, nie stanowi podstawy do uznania naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
B. B.

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznawnioskodawca
B. B.osoba_fizycznauczestniczka
A. B.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 952 § § 1

Kodeks cywilny

Dla przyjęcia obawy rychłej śmierci nie wystarcza sama choroba przewlekła, lecz konieczne jest takie pogorszenie stanu zdrowia, które wskazuje na możliwość rychłego zgonu. Przekonanie o rychłej śmierci może wynikać z różnych przyczyn, w tym z "przeczucia śmierci".

Pomocnicze

k.c. art. 952 § § 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów wyznaczana jest wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia. Naruszenie tej zasady wymaga wykazania konkretnych uchybień w logicznym rozumowaniu sądu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie obawy rychłej śmierci spadkodawcy w momencie sporządzania testamentu ustnego. • Utrudnienie sporządzenia testamentu w innej formie z uwagi na stan zdrowia spadkodawcy. • Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy.

Odrzucone argumenty

Brak obawy rychłej śmierci spadkodawcy. • Spadkodawca miał wystarczająco dużo czasu na sporządzenie testamentu w innej formie (notarialnej lub allograficznej). • Dowolna ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy.

Godne uwagi sformułowania

nie może być przesłanką twierdzenia o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów okoliczność, że apelujący nie zgadza się z ustaleniami sądu • Do uznania określonego ustalenia sądu za przekraczające granice swobodnej oceny dowodów nie jest wystarczy też samo przypisanie, przez stronę, innej doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena • Normy swobodnej oceny dowodów wyznaczane są wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia • nie można, bowiem całkowicie pomijać "przeczucia śmierci", mimo że nie można go w pełni racjonalnie wyjaśnić

Skład orzekający

Maria Dudziuk

przewodniczący

Agnieszka Fronczak

sprawozdawca

Ewa Cylc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ważności testamentu ustnego, w szczególności obawy rychłej śmierci i utrudnienia w sporządzeniu testamentu w zwykłej formie."

Ograniczenia: Każda sprawa spadkowa jest indywidualna, a ocena obiektywnych przesłanek zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z testamentami ustnymi i obawą rychłej śmierci, co jest istotne dla praktyki prawniczej w sprawach spadkowych.

Testament ustny – kiedy jest ważny, mimo choroby i pośpiechu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst