V Ca 1531/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu nieważności postępowania, stwierdzając niewłaściwość rzeczową sądu niższej instancji do rozpoznania sprawy o ochronę dóbr osobistych rozszerzonej o roszczenie niemajątkowe.
Powód R. G. domagał się od (...) S.A. zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz przeprosin. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za działania pracowników. Powód wniósł apelację zarzucając nieważność postępowania. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając niewłaściwość rzeczową Sądu Rejonowego do rozpoznania sprawy rozszerzonej o roszczenie niemajątkowe, co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Sprawa dotyczyła powództwa R. G. przeciwko (...) S.A. o ochronę dóbr osobistych, obejmującego początkowo żądanie zadośćuczynienia pieniężnego, a następnie rozszerzonego o żądanie przeprosin. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał odpowiedzialności pozwanego za działania pracowników, którzy rzekomo naruszyli dobra osobiste powoda. Powód złożył apelację, zarzucając nieważność postępowania z powodu niewłaściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, stwierdzając, że rozszerzenie powództwa o żądanie niemajątkowe (przeprosiny) na podstawie art. 23 i 24 k.c. czyniło właściwym do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji sąd okręgowy, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, że naruszenie właściwości rzeczowej sądu okręgowego stanowi kwalifikowany rodzaj uchybienia procesowego skutkujący nieważnością postępowania. W konsekwencji, zaskarżony wyrok został uchylony, postępowanie od dnia 10 listopada 2011 r. (daty rozszerzenia powództwa) zostało zniesione, a sprawa przekazana Sądowi Okręgowemu do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy do rozpoznania takiej sprawy, właściwy jest sąd okręgowy.
Uzasadnienie
Rozszerzenie powództwa o żądanie niemajątkowe (przeprosiny) na podstawie art. 23 i 24 k.c. powoduje, że sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu okręgowego zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku, zniesienie postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki nieważności postępowania, w tym orzekanie przez sąd niewłaściwy rzeczowo.
k.p.c. art. 17 § ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość rzeczową sądów okręgowych, w tym sprawy o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zadośćuczynienia i innych środków w przypadku naruszenia dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zniesienia postępowania w przypadku stwierdzenia nieważności.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zaniechania naruszeń dóbr osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania z powodu naruszenia właściwości rzeczowej sądu okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie poczynając od dnia 10 listopada 2011 roku i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do rozpoznania orzekł w niej sąd rejonowy mimo właściwości sądu okręgowego - bez względu na wartość przedmiotu sporu (art. 379 pkt 6 k.p.c.) właściwym zatem sądem do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej instancji jest sąd okręgowy, albowiem, nie ulega wątpliwości - wbrew aktualnie podnoszonemu w odpowiedzi na apelację stanowisku pozwanego - że pismem procesowym z dnia 10 listopada 2011 r. powód rozszerzył powództwo o roszczenie niemajątkowe (art. 17 ust. 1 k.p.c.), w postaci żądania przeproszenia powoda na podstawie art. 23 i 24 k.c. Nieważność postępowania jest następstwem kwalifikowanego rodzaju uchybienia procesowego; nie zależy od przyczyn jego popełnienia oraz wywołanych skutków, a w szczególności od wpływu na wynik sprawy oraz na interesy stron.
Skład orzekający
Oskar Rudziński
przewodniczący
Ewa Cylc
sprawozdawca
Tomasz Pałdyna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu okręgowego w sprawach o ochronę dóbr osobistych, zwłaszcza po rozszerzeniu powództwa o roszczenia niemajątkowe. Podkreślenie konsekwencji naruszenia właściwości rzeczowej sądu okręgowego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego momentu rozszerzenia powództwa i jego charakteru (niemajątkowy).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości rzeczowej sądów, która może mieć istotne konsekwencje dla przebiegu postępowania i jego wyników. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
“Błąd proceduralny, który uchylił wyrok: Kiedy sąd rejonowy nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy o dobra osobiste?”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Ca 1531/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Oskar Rudziński Sędziowie: SO Ewa Cylc (spr.) SR del. Tomasz Pałdyna Protokolant: st. sekr. sąd. Anita Piłatowicz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. G. przeciwko (...) S.A. w W. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego (...) w Warszawie z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I C 612/11 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie poczynając od dnia 10 listopada 2011 roku i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie odnośnie kosztów w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 1531/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 12 kwietnia 2011 r. R. G. wniósł przeciwko (...) S.A. w W. o zasądzenie na jego rzecz kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. R. G. rozszerzył powództwo w ten sposób, że wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 10.000 zł oraz o zobowiązanie pozwanego do umieszczenia w prasie poczytnej na terenie całego kraju przeprosin za dokonane naruszenie dóbr osobistych powoda (...) w treści ustalonej przez Sąd. Pozwany (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd Rejonowy (...) w Warszawie oddalił powództwo w całości oraz orzekł o kosztach postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące rozważania prawne: Sąd Rejonowy przytaczając - jako podstawę prawną rozstrzygnięcia - treść przepisów art. 24 § l i 2 kc i art. 448 kc podniósł, że w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego brak było podstaw do przypisania pozwanemu naruszenia godności powoda. W świetle przytoczonych powyżej przepisów niewątpliwym jest, w ocenie Sądu Rejonowego, że za naruszenie dóbr osobistych może jedynie odpowiadać osoba, która dopuściła się konkretnych działań naruszających dobra osobiste. Skoro zatem działań, w których powód upatrywał źródła naruszenia swojej godności, dopuścili się pracownicy M. - P. P. i M. P. , powód zaś nie wykazał w żaden sposób, by za działania tych pracowników M. odpowiadał również pozwany - (...) S.A. w W. , to brak było podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za te działania. W konsekwencji zaś bezprzedmiotowe było dalsze rozważanie na gruncie niniejszej sprawy, czy powyższe działania naruszyły godność osobistą powoda, a jeżeli tak, to czy powód doznał w wyniku tego krzywdy, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości należy mu się zadośćuczynienie pieniężne oraz przeprosiny. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód , zaskarżając go w całości, zarzucając mu nieważność postępowania ( art. 379 pkt 6 k.p.c. ). Wskazując na powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda zasługuje na uwzględnienie. Zasadny jest zarzut nieważności postępowania w niniejszej sprawie, albowiem orzekł w niej sąd rejonowy mimo właściwości sądu okręgowego - bez względu na wartość przedmiotu sporu ( art. 379 pkt 6 k.p.c. ). Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 k.p.c. , do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia. Właściwym zatem sądem do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej instancji jest sąd okręgowy, albowiem, nie ulega wątpliwości - wbrew aktualnie podnoszonemu w odpowiedzi na apelację stanowisku pozwanego - że pismem procesowym z dnia 10 listopada 2011 r. powód rozszerzył powództwo o roszczenie niemajątkowe ( art. 17 ust. 1 k.p.c. ), w postaci żądania przeproszenia powoda na podstawie art. 23 i 24 k.c. Podkreślić należy, że właściwość sądowa jest istotnym elementem oceny poprawności przebiegu procesu i jego rzetelności, w związku z czym procedury sądowe przykładają do niej dużą wagę, niejednokrotnie surowo sankcjonując naruszenie przepisów, które ją normują. Sankcja nieważności, która została określona w art. 379 pkt 6 k.p.c. , wiąże się tutaj z tym, że naruszenie właściwości rzeczowej sądu okręgowego godzi w racje ustanowienia właściwości sądu wyższego rzędu jako sądu pierwszej instancji ze względu na szczególną ochronę praw prywatnych, tj. praw niemajątkowych i rodzinnych, w tym dóbr osobistych. Nieważność postępowania jest następstwem kwalifikowanego rodzaju uchybienia procesowego; nie zależy od przyczyn jego popełnienia oraz wywołanych skutków, a w szczególności od wpływu na wynik sprawy oraz na interesy stron. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone orzeczenie, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością, tj. od dnia 10 listopada 2011 r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do rozpoznania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI