V Ca 1208/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda A. F. o zapłatę kwoty 25.268,73 zł wraz z odsetkami, zasądzonej przez Sąd Rejonowy od pozwanego (...) S.A. Sąd Rejonowy uznał, że postanowienia umowy dotyczące wartości wykupu i zatrzymania części wartości rachunku przez pozwanego są niedozwolone (art. 385(1) Kc) i podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 § 2 Kc w zw. z art. 405 Kc). Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 Kpc (dowolna ocena dowodów) oraz przepisów prawa materialnego, w tym błędną interpretację umowy jako niebędącej umową ubezpieczenia i niezastosowanie przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z umów ubezpieczenia (art. 805, 819 Kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację. Zgodził się z ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji, ale zakwestionował podstawę prawną zasądzonego roszczenia w zakresie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Okręgowy uznał, że umowa ma charakter mieszany, z przeważającym elementem inwestycyjno-oszczędnościowym, a nie klasyczną umową ubezpieczenia. W związku z tym zastosowanie znalazł 10-letni termin przedawnienia z art. 118 Kc, który nie upłynął. Sąd podkreślił, że roszczenie wynika z postanowień umowy, a nie z przepisów o nienależnym świadczeniu. Mimo zmiany podstawy prawnej (z bezpodstawnego wzbogacenia na wykonanie umowy), rozstrzygnięcie o zasądzeniu brakującej części wartości wykupu pozostało bez zmian. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 Kpc, a pozwanego obciążono kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru prawnego umów mieszanych (ubezpieczeniowo-inwestycyjnych) i wynikających z tego konsekwencji w zakresie przedawnienia roszczeń. Potwierdzenie zasady, że roszczenia z istniejącego stosunku zobowiązaniowego nie mogą być oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Dotyczy specyficznego typu umowy mieszanej, gdzie przeważa element inwestycyjny. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnych zapisów umowy i proporcji elementów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o charakterze mieszanym, z elementami ubezpieczenia i inwestycji, podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia właściwemu dla umów ubezpieczenia, czy 10-letniemu terminowi dla roszczeń z umów o charakterze inwestycyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o charakterze mieszanym z przeważającym elementem inwestycyjno-oszczędnościowym podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia z art. 118 Kc, a nie 3-letniemu terminowi dla umów ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowe dla określenia terminu przedawnienia jest ustalenie przeważającego charakteru umowy. W tej sprawie, ze względu na inwestowanie większości środków w fundusze kapitałowe i zależność żądanej kwoty od wartości tych inwestycji, umowa ma charakter inwestycyjny, co skutkuje zastosowaniem dłuższego terminu przedawnienia.
Czy roszczenie o zwrot części wartości wykupu z umowy, w której stwierdzono niedozwolone postanowienia umowne, powinno być oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, czy na postanowieniach umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zwrot części wartości wykupu, wynikające z postanowień umowy, powinno być oparte na tych postanowieniach, a nie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli strony wiązał stosunek zobowiązaniowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że nie można konstruować roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wewnątrz istniejącego stosunku zobowiązaniowego. Brakująca część wartości polisy, wynikająca z rozwiązania umowy i umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym, powinna być zasądzona na podstawie pozostałych w mocy postanowień umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
Kc art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy dotyczące wartości wykupu i możliwości zatrzymania znacznej części wartości rachunku przez pozwanego uznano za niedozwolone.
Kc art. 118
Kodeks cywilny
Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia ze względu na inwestycyjny charakter umowy.
Pomocnicze
Kc art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy oparł rozstrzygnięcie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, co zostało zakwestionowane przez Sąd Okręgowy.
Kc art. 405
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy oparł rozstrzygnięcie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, co zostało zakwestionowane przez Sąd Okręgowy.
Kpc art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez dowolną ocenę dowodów nie został uwzględniony.
Kc art. 805 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przepisów dotyczących umowy ubezpieczenia było przedmiotem zarzutu apelacji, ale sąd uznał umowę za mieszaną.
u.dz.ubezp. art. 4
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Niezastosowanie przepisów dotyczących umowy ubezpieczenia było przedmiotem zarzutu apelacji, ale sąd uznał umowę za mieszaną.
u.dz.ubezp. art. 13 § ust. 4
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Niezastosowanie przepisów dotyczących umowy ubezpieczenia było przedmiotem zarzutu apelacji, ale sąd uznał umowę za mieszaną.
Kc art. 819
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przepisów dotyczących umowy ubezpieczenia było przedmiotem zarzutu apelacji, ale sąd uznał umowę za mieszaną.
Kc art. 385
Kodeks cywilny
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Kpc art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa ma charakter mieszany z przeważającym elementem inwestycyjno-oszczędnościowym, co skutkuje zastosowaniem 10-letniego terminu przedawnienia. • Roszczenie o zwrot wartości wykupu powinno być oparte na postanowieniach umowy, a nie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Odrzucone argumenty
Umowa jest umową ubezpieczenia, a roszczenie przedawniło się w terminie 3 lat. • Sąd Rejonowy dokonał dowolnej oceny dowodów. • Zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu było błędne.
Godne uwagi sformułowania
nie zgadza się z argumentacją dotyczącą podstawy prawnej zasądzonego roszczenia w zakresie powołanie się na przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. • nie jest klasyczna umową ubezpieczenia, na co zwrócił również uwagę Sąd Rejonowy w swoim uzasadnieniu. • w istocie umową o charakterze mieszanym z elementami ubezpieczenia, w której przeważającymi są jednak czynniki wskazujące na jej inwestycyjno-oszczędnościowy charakter. • nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, iż wysokość tej kwoty zależna jest od wartości środków zgromadzonych na rachunku powoda te zaś mają związek z inwestycyjną częścią umowy • jeżeli strony wiązał stosunek zobowiązaniowy błędne jest oparcie wyroku na podstawie przepisów na bezpodstawnym wzbogaceniu, wykluczone jest, bowiem konstruowanie roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wewnątrz wiążącego strony stosunku zobowiązaniowego.
Skład orzekający
Agnieszka Łukaszuk
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Dudziuk
sędzia
Wiesława Śmich
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego umów mieszanych (ubezpieczeniowo-inwestycyjnych) i wynikających z tego konsekwencji w zakresie przedawnienia roszczeń. Potwierdzenie zasady, że roszczenia z istniejącego stosunku zobowiązaniowego nie mogą być oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego typu umowy mieszanej, gdzie przeważa element inwestycyjny. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnych zapisów umowy i proporcji elementów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji umów mieszanych, które często zawierają klauzule abuzywne, a także kwestii przedawnienia roszczeń. Jest to istotne dla konsumentów i profesjonalistów rynku finansowego.
“Umowa ubezpieczeniowa czy inwestycja? Sąd rozstrzyga o przedawnieniu i abuzywnych klauzulach.”
Dane finansowe
WPS: 25 268,73 PLN
zapłata: 25 268,73 PLN
zwrot kosztów procesu: 6081 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.