V Ca 1192/20

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2020-10-07
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
odszkodowanielotyrozporządzenie 261/2004przewoźnik lotniczynadzwyczajne okolicznościopóźnienie lotupasażerowiesąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację przewoźnika lotniczego, potwierdzając prawo pasażera do odszkodowania za opóźniony lot, gdyż planowany przegląd techniczny nie stanowił nadzwyczajnej okoliczności.

Sprawa dotyczyła roszczenia pasażera o odszkodowanie za opóźniony lot, oparte na Rozporządzeniu WE nr 261/2004. Pozwany przewoźnik lotniczy argumentował, że opóźnienie spowodowane było planowanym przeglądem technicznym samolotu, co miało być nadzwyczajną okolicznością wyłączającą odpowiedzialność. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że przewoźnik nie wykazał zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, a konieczność wykonania przeglądu technicznego mogła być uwzględniona przy planowaniu siatki połączeń.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa (...) S. A. przeciwko (...) S. A. o zapłatę, dotyczącą roszczenia pasażera o odszkodowanie za opóźniony lot na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Kwestią sporną było, czy opóźnienie wynikające z wykonywania lotów w systemie rotacyjnym i zaplanowany przegląd techniczny samolotu stanowiły nadzwyczajną okoliczność wyłączającą obowiązek wypłaty odszkodowania. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, oddalił apelację pozwanego. Uzasadnienie zostało ograniczone do podstawy prawnej, zgodnie z art. 505¹³ § 2 k.p.c. Sąd podkreślił, że przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania tylko wtedy, gdy udowodni, że opóźnienie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W niniejszej sprawie pozwany nie wykazał, aby planowany przegląd techniczny, wynikający z potencjalnych wad silników, stanowił taką okoliczność, zwłaszcza że wiedza o wadach istniała od dłuższego czasu i można było uwzględnić ją przy planowaniu połączeń. Sąd uznał, że opóźnienie lotu nie było bezpośrednio spowodowane nadzwyczajną okolicznością, a wynikało z organizacji pracy przewoźnika. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, planowany przegląd techniczny, nawet wynikający z potencjalnych wad silników, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, jeśli przewoźnik miał wiedzę o tych wadach wcześniej i mógł uwzględnić konieczność przeglądu przy planowaniu siatki połączeń, aby uniknąć opóźnień.

Uzasadnienie

Przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie lotu tylko wtedy, gdy udowodni, że było ono spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W sytuacji, gdy przewoźnik miał wiedzę o potencjalnych wadach silników i możliwości ich wystąpienia, konieczność wykonania przeglądu technicznego powinna być uwzględniona przy planowaniu połączeń, a nie traktowana jako zdarzenie zewnętrzne i niekontrolowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) S. A.spółkapowód
(...) S. A.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie nr 261/2004 art. 5 § 1 lit. c

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

W przypadku odwołania lotu, pasażerowie mają prawo do odszkodowania od przewoźnika, z wyjątkami, które nie znalazły zastosowania w sprawie.

Rozporządzenie nr 261/2004 art. 7 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa wysokość odszkodowania w zależności od odległości lotu (250 EUR, 400 EUR, 600 EUR).

Rozporządzenie nr 261/2004 art. 5 § 3

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Przewoźnik jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania, jeżeli udowodni, że opóźnienie lub odwołanie lotu było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹³ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach rozpoznawanych według przepisów o postępowaniu uproszczonym, sąd II instancji ogranicza uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, jeśli nie przeprowadził postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 10 § 1 pkt. 1 w zw. z § 2 pkt. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowany przegląd techniczny samolotu nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przewoźnika. Przewoźnik miał wiedzę o potencjalnych wadach silników i mógł uwzględnić konieczność przeglądu przy planowaniu połączeń. Opóźnienie skarżonego lotu nie było bezpośrednio spowodowane nadzwyczajną okolicznością.

Odrzucone argumenty

Opóźnienie lotu spowodowane planowanym przeglądem technicznym stanowi nadzwyczajną okoliczność. Konieczność wykonania przeglądu technicznego, nawet jeśli pośrednio związana z wcześniejszym opóźnieniem, wyłącza odpowiedzialność przewoźnika.

Godne uwagi sformułowania

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy opóźnienie powstałe wskutek wykonywania lotów w systemie rotacyjnym i zaplanowana przez samego pozwanego data przeglądu technicznego samolotu stanowiły nadzwyczajną okoliczność wyłączającą obowiązek pozwanego wypłaty na rzecz pasażerów lotu nr (...) odszkodowania. Mając na względzie utrwaloną linię orzeczniczą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powołane przepisy Rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania, pasażerów opóźnionych lotów należy traktować jak pasażerów odwołanych lotów... Niemniej, takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków... W niniejszej sprawie pozwany nie wykazał jednak, że przyczyną opóźnienia były nadzwyczajne okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich możliwych środków. Za niewystarczające w tym kontekście należy w ocenie Sądu Okręgowego uznać twierdzenia strony pozwanej, że w samolotach (...) ( (...) ) występują wady projektów silników (...) i zaleceniem producenta jest ich przegląd celem zwiększenia poziomu bezpieczeństwa pasażerów, co uzasadniałyby stwierdzenie, że zdarzenie będące przyczyną opóźnienia lotu miało charakter nadzwyczajny. Opóźnienia tego lotu upatrywać należy w przyczynach związanych z organizacją i funkcjonowaniem przewoźnika lotniczego, jako przedsiębiorstwa, nie zaś z nadzwyczajną okolicznością, która niewątpliwie nie stanowiła bezpośredniej przyczyny opóźnienia przedmiotowego lotu. Należy przy tym zauważyć, że to na przewoźniku spoczywa obowiązek zaplanowania siatki lotów w taki sposób, aby wykonać rejs zgodnie z ramami czasowymi.

Skład orzekający

(del.) Magdalena Hemerling

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że rutynowe przeglądy techniczne samolotów, nawet wynikające z potencjalnych wad, nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika lotniczego za opóźnienia, jeśli można było im zapobiec poprzez racjonalne planowanie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o odszkodowanie za opóźnienie lotu na podstawie Rozporządzenia 261/2004. Kluczowe jest wykazanie przez przewoźnika braku możliwości uniknięcia opóźnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca, ponieważ dotyczy powszechnego problemu opóźnień lotów i prawa pasażerów do odszkodowania, a także wyjaśnia, co nie jest uznawane za nadzwyczajną okoliczność przez sądy.

Twój lot się opóźnił? Przegląd techniczny to nie zawsze 'nadzwyczajna okoliczność'!

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 450 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ca 1192/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: (del.) Magdalena Hemerling po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S. A. z siedzibą w W. przeciwko (...) S. A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I C 1748/19 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 450 z (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt V Ca 1192/20 UZASADNIENIE wyroku z dnia 7 października 2020 r. W związku z tym, iż przedmiotowa sprawa rozpoznana została według przepisów o postępowaniu uproszczonym, a Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego, zgodnie z treścią art. 505 13 § 2 k.p.c. Sąd II instancji ograniczył uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie może odnieść zamierzonego skutku wobec prawidłowości rozstrzygnięcia i bezzasadności zarzutów zawartych we wniesionym środku odwoławczym. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy opóźnienie powstałe wskutek wykonywania lotów w systemie rotacyjnym i zaplanowana przez samego pozwanego data przeglądu technicznego samolotu stanowiły nadzwyczajną okoliczność wyłączającą obowiązek pozwanego wypłaty na rzecz pasażerów lotu nr (...) odszkodowania. Strona powodowa opierała swoje roszczenie na regulacji zawartej w Rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 295/91. W myśl art. 5 ust. 1 lit. c Rozporządzenia w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie, które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 7 ust. 1 Rozporządzenia pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu. Mając na względzie utrwaloną linię orzeczniczą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powołane przepisy Rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania, pasażerów opóźnionych lotów należy traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego Rozporządzenia, jeżeli z powodu w/w lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, tzn. jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej, takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego ( zob. ETS w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C 432/07 ). Mając powyższe na względzie Sąd Rejonowy trafnie uznał, iż powodowi przysługiwało odszkodowanie w kwocie 600 EURO, którego wysokość została określona bezpośrednio w przepisach. Odszkodowanie wywodzone z rozporządzenia nr 261/04 jest świadczeniem, którego celem i funkcją jest ryczałtowe zniwelowanie szkody powstałej w wyniku nieprawidłowego (nienależytego) wykonania umowy przewozu lotniczego, zawartej między pasażerem, a przewoźnikiem, poniesionej przez pasażera w związku z odwołaniem/opóźnieniem lotu. Szkoda pasażera polega zarówno na straconym czasie i innych niedogodnościach związanych z opóźnieniem lotu – co istotnie stanowi szkodę niemajątkową, niemniej może mieć również charakter szkody majątkowej. W dalszej kolejności zważyć należało, że przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 rozporządzenia nr 261/2004, jeżeli dowiedzie, że odwołanie lub opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można by było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W niniejszej sprawie pozwany nie wykazał jednak, że przyczyną opóźnienia były nadzwyczajne okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich możliwych środków. Za niewystarczające w tym kontekście należy w ocenie Sądu Okręgowego uznać twierdzenia strony pozwanej, że w samolotach (...) ( (...) ) występują wady projektów silników (...) i zaleceniem producenta jest ich przegląd celem zwiększenia poziomu bezpieczeństwa pasażerów, co uzasadniałyby stwierdzenie, że zdarzenie będące przyczyną opóźnienia lotu miało charakter nadzwyczajny. Słusznie Sąd I instancji zauważył bowiem, że pozwany miał wiedzę o możliwych wadach silników co najmniej w kwietniu 2018 r. Konieczność dokonania przeglądu technicznego pozwany mógł uwzględnić zatem już dużo wcześniej planując siatkę połączeń. Skarżący nie wykazał, że nie było możliwości takiego zorganizowania przeglądu, jak i połączeń w danym dniu, ażeby nie dopuścić do opóźnienia skarżonego lotu. Ma również rację Sąd Rejonowy, że przegląd techniczny wygenerował opóźnieniu lotu poprzedzającego o nr (...) , co miało wyłącznie pośredni wpływ na opóźnienie lotu skarżonego. Ze względu na brak przesłanki bezpośredniości, okoliczności podniesione przez pozwanego nie mogły zatem stanowić przesłanki egzoneracyjnej przewoźnika w stosunku do lotu (...) . Opóźnienia tego lotu upatrywać należy w przyczynach związanych z organizacją i funkcjonowaniem przewoźnika lotniczego, jako przedsiębiorstwa, nie zaś z nadzwyczajną okolicznością, która niewątpliwie nie stanowiła bezpośredniej przyczyny opóźnienia przedmiotowego lotu. Należy przy tym zauważyć, że to na przewoźniku spoczywa obowiązek zaplanowania siatki lotów w taki sposób, aby wykonać rejs zgodnie z ramami czasowymi. Przewoźnik jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia opóźnień, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu uwzględnić ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem takich okoliczności ( por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 2011-06-12, C-294/10). Wobec powyższego również zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 należało uznać za bezzasadny. W wyroku z dnia 4 maja 2017 r., w sprawie C 315/15 Trybunału Sprawiedliwości wskazał, że za nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 można uznać zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub swoje źródło nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają na skuteczne nad nim panowanie ( zob. podobnie wyroki: z dnia 22 grudnia 2008 r., W.-H., C‑549/07, EU:C:2008:771, pkt 23; z dnia 31 stycznia 2013 r., M., C‑12/11, EU:C:2013:43, pkt 29; a także z dnia 17 września 2015 r., (...), C‑257/14, EU:C:2015:618, pkt 36 ), tymczasem jak już wskazano apelujący okoliczności tych nie wykazał. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. w związku z § 10 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 2 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI