V Ca 1069/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia wysokości renty wyrównawczej wypłacanej pozwanemu K. B. przez powoda (...) S.A., ubezpieczyciela sprawcy wypadku drogowego z 1994 r., w wyniku którego pozwany utracił zdolność do pracy. Pierwotnie renta została zasądzona w 2000 r. w kwocie 1.012,54 zł miesięcznie, a po waloryzacji wynosiła 1.092,27 zł. Powód wniósł o ustalenie niższej wysokości renty (171,37 zł) od 1 października 2011 r., argumentując, że po przejściu pozwanego na emeryturę (co nastąpiło w 2004 r.), jego świadczenia z ZUS przekroczyły hipotetyczne zarobki, które mógłby osiągnąć, gdyby nie wypadek. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił wysokości roszczenia. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że osiągnięcie wieku emerytalnego przez pozwanego stanowi zmianę stosunków uzasadniającą modyfikację wysokości renty zgodnie z art. 907 § 2 k.c. Sąd odwoławczy przyjął, że renta wyrównawcza powinna stanowić różnicę między hipotetyczną emeryturą a świadczeniami faktycznie otrzymywanymi z ZUS. Opierając się na opinii biegłego, który wyliczył hipotetyczną emeryturę netto na kwotę 2.737,75 zł (na dzień 1 marca 2011 r.) na podstawie dochodów z lat 1984-1993, i porównując ją z łączną kwotą świadczeń z ZUS (2.566,38 zł), Sąd Okręgowy ustalił różnicę na 171,37 zł. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił wyrok, ustalając rentę na 171,37 zł miesięcznie od 1 października 2011 r., zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w I instancji oraz nakazał ściągnąć od powoda resztę wydatków na rzecz Skarbu Państwa, a w II instancji odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na słuszność.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości renty wyrównawczej po przejściu poszkodowanego na emeryturę, sposób obliczania hipotetycznych zarobków i emerytury.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy renta wyrównawcza jest wypłacana przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku, a poszkodowany nabył uprawnienia emerytalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osiągnięcie przez pozwanego wieku emerytalnego i przyznanie mu emerytury stanowi zmianę stosunków uzasadniającą obniżenie wysokości renty wyrównawczej zasądzonej na podstawie art. 444 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osiągnięcie wieku emerytalnego i możliwość przejścia na emeryturę przez osobę uprawnioną do renty uzupełniającej stanowi zmianę stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 k.c., uzasadniającą modyfikację wysokości renty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przejście na emeryturę jest zmianą stosunków, która pozwala na ponowne ustalenie wysokości renty wyrównawczej. Renta ta powinna wyrównywać różnicę między hipotetycznymi zarobkami (emeryturą) a świadczeniami faktycznie otrzymywanymi.
Jak należy obliczyć wysokość hipotetycznej emerytury dla celów ustalenia renty wyrównawczej, gdy poszkodowany utracił zdolność do pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Hipotetyczna emerytura powinna być obliczona na podstawie wynagrodzenia z okresu 10 kolejnych lat pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, uwzględniając realne dochody, a nie tylko z jednego miesiąca, oraz zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach (art. 15) oraz opinii biegłego, uznał, że wyliczenie hipotetycznej emerytury powinno uwzględniać wynagrodzenie z 10 lat pracy, a nie tylko z jednego miesiąca, jak sugerował Sąd Rejonowy. Przyjęto wynagrodzenie z lat 1984-1993.
Czy powód udowodnił wysokość swojego roszczenia o obniżenie renty wyrównawczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód udowodnił wysokość swojego roszczenia poprzez przedstawienie wyliczeń biegłego, które wykazały, że różnica między hipotetyczną emeryturą a świadczeniami z ZUS wynosi 171,37 zł.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wyliczenia biegłego, oparte na prawidłowej podstawie prawnej i faktycznej, wykazały, iż renta wyrównawcza powinna zostać obniżona do kwoty 171,37 zł, co oznacza, że powód udowodnił swoje roszczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S. A. | spółka | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
Zmiana stosunków (np. osiągnięcie wieku emerytalnego) uzasadnia modyfikację wysokości lub czasu trwania renty.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody przyszłej, w tym utraty możliwości zarobkowych (różnica między zarobkami hipotetycznymi a realnymi).
u.e.r.f.u.s. art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa wymiaru emerytury ustalana jest na podstawie wynagrodzenia z okresu 10 kolejnych lat lub 20, musi być to wynagrodzenie realne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osiągnięcie przez pozwanego wieku emerytalnego stanowi zmianę stosunków uzasadniającą zmianę wysokości renty wyrównawczej. • Wysokość renty wyrównawczej powinna stanowić różnicę między hipotetyczną emeryturą a świadczeniami otrzymywanymi z ubezpieczenia społecznego. • Hipotetyczna emerytura powinna być obliczona na podstawie wynagrodzenia z 10 kolejnych lat pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy błędnie uznał, że powód nie udowodnił wysokości swojego roszczenia. • Sąd Rejonowy dokonał wybiórczej oceny opinii biegłych. • Sąd Rejonowy nie uwzględnił prawidłowego sposobu obliczenia hipotetycznej emerytury.
Godne uwagi sformułowania
renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody przyszłej wyrażającej się w wydatkach na zwiększone potrzeby oraz w nieosiągnięciu tych zarobków i innych korzyści majątkowych jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w przyszłości, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. • funkcją renty wyrównawczej [...] jest zrekompensowanie faktycznej utraty możliwości zarobkowych poszkodowanego. • osiągnięcie wieku emerytalnego i możliwość przejścia na emeryturę przez osobę uprawnioną do renty uzupełniającej stanowi zmianę stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 k.c.
Skład orzekający
Adam Simoni
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Misiuda
sędzia
Witold Benicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej po przejściu poszkodowanego na emeryturę, sposób obliczania hipotetycznych zarobków i emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy renta wyrównawcza jest wypłacana przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku, a poszkodowany nabył uprawnienia emerytalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana sytuacji życiowej (przejście na emeryturę) wpływa na wysokość renty wyrównawczej, co jest istotne dla osób poszkodowanych w wypadkach i ich ubezpieczycieli.
“Emerytura obniżyła rentę? Sąd Okręgowy wyjaśnia, jak liczyć odszkodowanie po wypadku.”
Dane finansowe
renta wyrównawcza: 171,37 PLN
zwrot kosztów procesu: 2970 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.