V C 216/21

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2025 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy Przewodniczący sędzia Marcin Miczke po rozpoznaniu 25lutego 2025 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S. A. z siedzibą we W. przeciwko Towarzystwu (...) S. A. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Śremie z 16 maja 2023 roku sygn. akt V C 216/21 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 135 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Marcin Miczke UZASADNIENIE (...) S.A. z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 20.001,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 września 2017 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Żądanie uzasadniał odpowiedzialnością pozwanego z tytułu OC za szkody powstałe w gospodarstwie rolnym i umową obowiązkowego ubezpieczenia budynków w gospodarstwie rolnym. Odszkodowanie dotyczy zniszczonych budynków i kosztu prywatnej ekspertyzy koniecznej do udowodnienia i dochodzenia odszkodowania. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wyrokiem z 16 kwietnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Śremie w pkt I. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13.686,91 zł (szesnaście tysięcy sześćset osiemdziesiąt sześć złotych 91/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23.03.2020r. do dnia zapłaty, w pkt II. w pozostałym zakresie powództwo oddalił, w pkt III. kosztami procesu obciążył powoda w 64/100 a pozwanego w 36/100 i w związku z tym w ppkt a) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 690,48 zł tytułem zwrotu części opłaty od pozwu oraz kwotę 1302,12 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w ppkt b) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2314,88 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa, w ppkt c) nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Śremie kwotę 1905,79 zł tytułem brakującej części kosztów opinii biegłego i w ppkt d) nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa- Sąd Rejonowy w Śremie kwotę 415,76 zł tytułem brakującej części kosztów opinii biegłego. Apelację złożył pozwany, zaskarżając wyrok w części, to jest co do pkt 1. w zakresie zasądzającym kwotę 1.476 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie z tytułu kosztów prywatnej ekspertyzy. Zarzucił Sądowi Rejonowemu: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. a. art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 233 § 2 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że koszty prywatnej ekspertyzy były konieczne i celowe dla wykazania wysokości szkody w sytuacji, gdy ta została ustalona na podstawie opinii biegłego, o którego powołanie wnosił powód, zaś wnioski opinii biegłego okazały się dalece odmienne, od konkluzji prywatnej ekspertyzy przedłożonej przez powoda, b. art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 233 § 2 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że strona powodowa wykazała, iż koszty prywatnej opinii pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem z dnia 11 sierpnia 2017 r., c. art. 232 k.p.c. w zw. z art. 233 § 2 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że koszty prywatnej ekspertyzy były konieczne i uzasadnione w sytuacji, kiedy powód mógł z powodzeniem sporządzić opinię we własnym zakresie (z KRS powoda wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m. in. działalność prawnicza oraz działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat) i to de facto uczynił, albowiem opinię sporządziła firma (...) , tj. podmiot ściśle powiązany osobowo z powodem, którego wiceprezesem zarządu oraz jedynym akcjonariuszem jest R. S. . 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 509 k.k. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że koszt sporządzenia prywatnej kalkulacji w kwocie 1.476 zł pozostaje w związku przyczynowym z ze zdarzeniem powodującym szkodę z dnia 11 sierpnia 2017 r., a nadto, że został on objęty umową cesji wierzytelności zawartej pomiędzy poszkodowaną I. C. a powodem. Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w zakresie zasądzonego na rzecz powoda świadczenia ponad kwotę 12.210,91 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 23 marca 2020 r. do dnia zapłaty, tj. co do kwoty 1.476 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 marca 2020 r. do dnia zapłaty, zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie III poprzez rozdzielenie kosztów postępowania przed sądem I instancji stosownie do proporcji, w jakiej strony wygrały/przegrały sprawę, według norm przepisanych, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w II instancji, według norm przepisanych, nadto przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego pisma, tj. wydruku z KRS powoda, wydruku z CEiDG R. S. , pełnomocnictwa z dnia 02 grudnia 2019 r. udzielonego powodowi przez I. C. celem wykazania, że powód i podmiot, który wykonał prywatną ekspertyzę (kosztorys naprawczy) są ściśle powiązane personalnie, że powód mógł z powodzeniem sporządzić prywatną ekspertyzę we własnym zakresie, albowiem leży to w zakresie jego kompetencji i wykonywanej działalności gospodarczej, a nadto, że powód reprezentował poszkodowaną w momencie „zlecenia” sporządzenia prywatnej ekspertyzy firmie (...) . Pozwany wyjaśnił, że potrzeba powołania w/w dowodu z dokumentów wystąpiła dopiero na obecnym etapie sprawy w związku z uznaniem przez Sąd za uzasadnione roszczeń powoda o zwrot kosztów sporządzenia prywatnej ekspertyzy, a nadto przeprowadzenie wnioskowanego przez pozwanego dowodu nie doprowadzi do przedłużenia postępowania w sprawie. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Pozwany zaskarżył wyrok jedynie w części zasądzającej od pozwanego na rzecz powoda kwotę odszkodowania za koszty prywatnej ekspertyzy 1.476 zł. Rację ma pozwany, że Sąd Rejonowy pominął w uzasadnieniu argumenty, które przemawiały za zasadzeniem tej kwoty. Tym niemniej mając na uwadze prawidłowo ustalone przez Sąd Rejonowy fakty, które Sąd Okręgowy przyjmuje za własne 9 art.382 k.p.c. ), wyrok ostatecznie odpowiada prawu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że przelew wierzytelności miał miejsce 29.04.2020 r. (k.13) Kosztorys sporządzony został natomiast 3.03.2020 r. (k.94), zatem przed przelewem. Sporządzili go J. G. i A. W. na zlecenie I. C. (k.94 i 95). Na tej podstawie pełnomocnik I. C. , z powołaniem na kosztorys, w piśmie z 9.03.2020 r. wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 80.853,48 zł. (k.92) Jak wynika z pisma z 20.03.2020 r. kosztorys ten został zweryfikowany przez pozwanego. (k.117, 126, 135, 143, kosztorysy dotyczą odrębnie poszczególnych budynków), i po weryfikacji pozwany wypłacił dodatkowo kwotę pieniężną tytułem odszkodowania (pismo pozwanego z 23.03.2020 r. k.114) Z treści faktury z 3.03.2020 r. wynika, że zlecającym sporządzenie kosztorysu była I. C. , a zlecenie opiewało na (...) (k.147 faktura na 1.476 zł ) Nie jest więc tak, że R. S. zlecał sam sobie sporządzenie kosztorysu. Kosztorys był konieczny do ustalenia wysokości szkody, co jasno wynika z art.68 ust.1 pkt 2) ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Jego sporządzenie na zlecenie bezpośrednio poszkodowanej i przedstawienie pozwanemu doprowadziło najpierw do dopłaty odszkodowania, a następnie do złożenia powództwa, które w części zostało uwzględnione. Bez znaczenia jest to, że kosztorys sporządzały osoby powiązane z R. S. , który jest jednocześnie jedynym akcjonariuszem powoda. Na etapie zlecania kosztorysu R. S. ani powód nie mieli żadnych podstaw do zlecania sporządzenia kosztorysu, bo nie przysługiwała im jakakolwiek wierzytelność odszkodowawcza do pozwanego. Jedyną osobą mająca interes prawny i ekonomiczny w zleceniu sporządzenia kosztorysu była I. C. . Kosztorys nie uwzględniał amortyzacji budynków wpisanej do umowy i dlatego ustalona w nim szkoda tak znacznie odbiega od tej ustalonej opinią biegłego w tej sprawie. Generalnie jednak koszt prywatnego kosztorysu pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym ( art.361 § 1 k.c. ) Przelew wierzytelności obejmował także ten element szkody. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art.6 k.c. , 509 k.c. i 822 § 1 k.c. i art.50 ust.1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Brak podstaw do uznania, że strony umowy cesji wykluczyły ten element szkody z umowy przelewu, więc Sąd Rejonowy nie naruszył art.65 § 1 k.c. Bez znaczenia są zarzuty naruszenia art.233 § 1 k.p.c. , bo nie dotyczą one oceny dowodów, ale powiązane zostały z błędną, zdaniem apelującego, oceną co do pozostawania ze zdarzeniem szkodzącym w normalnym związku przyczynowym. Adresatem obowiązku z art.232 zdanie pierwsze k.p.c. jest strona, nie można więc zarzucać sądowi naruszenia tego przepisu. Z kolei pozwany nie twierdzi, że sąd powinien z urzędu przeprowadzić dowód istotny dla rozstrzygnięcia ( art.232 zdanie drugie k.p.c. ) Z kolei dowody dołączone do apelacji oraz twierdzenia w tym zakresie zostały pominięte na podstawie art.381 w zw. z art.368 § 1 2 k.p.c. Argumentem za przedstawieniem dowodów na tym etapie nie może być bowiem jedynie niekorzystne dla apelującego stanowisko sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jasne jest, że wydruki z KRS oraz CEiIDG mogły zostać przedłożone w I instancji i to na etapie odpowiedzi na pozew. Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu na podstawie art.385 k.p.c. Dotyczy to także rozstrzygnięcia o kosztach procesu, bowiem bezzasadność apelacji skutkuje brakiem możliwości modyfikacji proporcji wygranej do przegranej. Sąd Rejonowy wyliczył ja prawidłowo. Kosztami procesu w instancji odwoławczej został obciążony pozwany, bo przegrał w całości, na podstawie art.98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. Wynagrodzenie radcy prawnego pozwanego wynosi 135 zł i wynika z § 2 pkt 2) i § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) tj. z dnia 3 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Marcin Miczke