V C 1900/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za szkodę komunikacyjną. Powód nabył wierzytelność i domagał się od pozwanego ubezpieczyciela kwoty stanowiącej różnicę między kosztorysem naprawy pojazdu a kwotą już wypłaconą. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, zasądzając pełną dochodzoną kwotę. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc) poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności opinii biegłego, oraz naruszenia prawa materialnego (art. 363 § 1 kc) poprzez niezastosowanie. Argumentował, że koszt naprawy przy użyciu części jakości Q przekraczał wartość pojazdu sprzed szkody, co powinno skutkować rozliczeniem szkody jako całkowitej, a nie częściowej. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Stwierdził, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy nie była rażąco wadliwa ani oczywiście błędna, a opinia biegłego została sporządzona fachowo. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, sąd wskazał, że zgodnie z art. 363 § 1 kc naprawienie szkody powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego, chyba że jest to niemożliwe lub pociąga nadmierne koszty. W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych obowiązuje zasada pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 kc), ale kwota wypłacona przez ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody (art. 824 § 1 kc). Sąd podkreślił, że choć istniały podstawy do zakwalifikowania szkody jako całkowitej (koszt naprawy przekraczał wartość pojazdu przed szkodą), to żadna ze stron nie wnosiła o zmianę kwalifikacji szkody z częściowej na całkowitą. W związku z tym, sąd był związany stanowiskiem stron i rozliczył szkodę jako częściową. Sąd Okręgowy uznał, że koszty powstałe na skutek błędnej kwalifikacji szkody przez ubezpieczyciela jako częściowej obciążają pozwanego, ponieważ była ona wynikiem jego działania. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUbezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za koszty wynikające z błędnej kwalifikacji szkody jako częściowej, nawet jeśli istniały podstawy do uznania jej za całkowitą, jeśli strony nie wniosły o zmianę kwalifikacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony nie kwestionowały kwalifikacji szkody jako częściowej, mimo że mogła być ona całkowita. Kluczowe jest stanowisko stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku, gdy koszt naprawy pojazdu przekracza jego wartość sprzed szkody, należy rozliczyć szkodę jako całkowitą, czy też można ją rozliczyć jako częściową, jeśli strony nie wnosiły o zmianę kwalifikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkoda powinna być rozliczona zgodnie z wolą stron, nawet jeśli istnieją podstawy do uznania jej za całkowitą. Błędna kwalifikacja szkody przez ubezpieczyciela jako częściowej obciąża jego odpowiedzialnością.
Uzasadnienie
Sąd był związany stanowiskiem stron w zakresie kwalifikacji szkody. Nawet jeśli koszt naprawy przewyższał wartość pojazdu przed szkodą, co sugerowałoby szkodę całkowitą, brak wniosku stron o zmianę kwalifikacji oznaczał konieczność rozliczenia szkody jako częściowej. Ubezpieczyciel, który błędnie zakwalifikował szkodę jako częściową, ponosi odpowiedzialność za wynikające z tego koszty.
Czy sąd drugiej instancji może dokonać odmiennej oceny dowodów niż sąd pierwszej instancji, jeśli zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc opiera się na dowolnej ocenie dowodów?
Odpowiedź sądu
Ocena dowodów przez sąd drugiej instancji może być przedmiotem kontroli instancyjnej tylko wtedy, gdy jest rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. W tym przypadku ocena sądu pierwszej instancji nie nosiła takich znamion.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc musi być skonstruowany w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była wszechstronna i oparta na prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, w tym opinii biegłego, co wykluczało jej podważenie jako rażąco wadliwej.
Czy ubezpieczyciel może ograniczyć swoje świadczenie do wartości pojazdu sprzed szkody, jeśli koszt naprawy jest wyższy, a szkoda została zakwalifikowana jako częściowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli szkoda została prawidłowo zakwalifikowana jako całkowita. W przypadku błędnej kwalifikacji przez ubezpieczyciela jako częściowej, ponosi on odpowiedzialność za różnicę.
Uzasadnienie
Zasada pełnego odszkodowania i ograniczenie świadczenia do wysokości poniesionej szkody (art. 824 § 1 kc) są kluczowe. Jednakże, jeśli ubezpieczyciel błędnie zakwalifikuje szkodę jako częściową, mimo że istniały podstawy do uznania jej za całkowitą, to koszty wynikające z tej błędnej kwalifikacji obciążają ubezpieczyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. | spółka | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. | spółka | pozwany |
| D. M. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przywrócenie do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe lub pociągałoby nadmierne trudności lub koszty.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca ponosi koszty.
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczyciel zobowiązany jest do ustalenia odszkodowania i jego wypłacenia w granicach swojej odpowiedzialności cywilnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów dokonana przez Sąd drugiej instancji może być przedmiotem kontroli instancyjnej, jednakże można ją podważyć tylko wówczas, jeżeli w świetle dyrektyw płynących z art. 233 § 1 k.p.c jest rażąco wadliwa albo oczywiście błędna.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
W obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ma zastosowanie zasada pełnego odszkodowania.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego.
k.c. art. 824 § § 1
Kodeks cywilny
Kwota mająca być wypłaconą przez zakład ubezpieczeń nie może być wyższa od poniesionej szkody.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji nie przeprowadza postępowania dowodowego, a ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji przyjmuje za własne, jeśli nie ma podstaw do ich zmiany lub uzupełnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda powinna być rozliczona jako częściowa, zgodnie z wolą stron, nawet jeśli istniały podstawy do uznania jej za całkowitą. • Błędna kwalifikacja szkody przez ubezpieczyciela jako częściowej obciąża go odpowiedzialnością za wynikające z tego koszty. • Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i nie nosiła znamion rażącego błędu.
Odrzucone argumenty
Koszt naprawy pojazdu przy użyciu części jakości Q przekracza wartość pojazdu według stanu sprzed szkody, co powinno skutkować rozliczeniem szkody jako całkowitej. • Niezastosowanie art. 363 § 1 kc poprzez nieuwzględnienie, że koszt naprawy przekracza wartość pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
Szkoda powinna podlegać rozliczeniu jako szkoda częściowa. • Nagła zmiana stanowiska jest całkowicie nielojalna wobec poszkodowanego. • Ocena dowodów dokonana przez Sąd drugiej instancji może być przedmiotem kontroli instancyjnej, jednakże można ją podważyć tylko wówczas, jeżeli w świetle dyrektyw płynących z art. 233 § 1 k.p.c jest rażąco wadliwa albo oczywiście błędna. • W tym kontekście oraz na gruncie ustaleń faktycznych były podstawy do przyjęcia, że po stronie poszkodowanego przedmiotowym zdarzeniem wystąpiła szkoda całkowita. • Jednakże żadna ze stron nie wnosiła o zmianę kwalifikacji szkody z częściowej na całkowitą, zatem należało rozliczyć szkodę jako częściową – tak jak wnosił o to powód, co zostało zaakceptowane przez pozwanego i w ten sposób rozliczone. • Koszty powstałe z powodu zakwalifikowania przez pozwanego szkody jako częściowej, są kosztami, za które odpowiada zakład ubezpieczeń, bowiem błędna kwalifikacja szkody i naprawa pojazdu była wynikiem jego działania.
Skład orzekający
Ewa Blumczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za koszty wynikające z błędnej kwalifikacji szkody jako częściowej, nawet jeśli istniały podstawy do uznania jej za całkowitą, jeśli strony nie wniosły o zmianę kwalifikacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony nie kwestionowały kwalifikacji szkody jako częściowej, mimo że mogła być ona całkowita. Kluczowe jest stanowisko stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie szkody przez ubezpieczyciela i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do dodatkowych kosztów. Pokazuje również, jak stanowisko stron wpływa na rozstrzygnięcie sądu.
“Ubezpieczyciel zapłaci więcej za błąd w kwalifikacji szkody – nawet jeśli naprawa była nieopłacalna!”
Dane finansowe
WPS: 16 648,74 PLN
odszkodowanie: 16 648,74 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.