V AGA 599/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. dochodziła od Gminy Ł. zapłaty kwoty 141.331,80 zł tytułem wynagrodzenia za roboty budowlane. Gmina nie kwestionowała wykonania robót, ale podniosła zarzut, że wierzytelność została już zaspokojona w drodze egzekucji komorniczej i administracyjnej. W toku postępowania ustalono, że komornik sądowy dokonał zajęcia wierzytelności powódki wobec gminy, a następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego również dokonał zajęcia. Gmina dokonała płatności na rzecz tych organów na podstawie wystawionych przez wierzyciela powódki faktur VAT, które zostały wystawione z opóźnieniem. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz powódki jedynie 1.424,21 zł, uznając pozostałą część należności za spłaconą przez gminę na rzecz organów egzekucyjnych. Sąd Okręgowy uznał, że zapłata dokonana przez gminę na rzecz komornika i urzędu skarbowego była skuteczna, nawet jeśli faktury VAT nie zostały wystawione w terminie, a wierzyciel M. M. miał tytuł zabezpieczający. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia faktyczne i argumentację Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zajęcie wierzytelności jest skuteczne nawet jeśli nie jest jeszcze wymagalna, a zapłata dokonana przez gminę na rzecz organów egzekucyjnych była zgodna z prawem i doprowadziła do wygaśnięcia dochodzonej wierzytelności wobec powódki. Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację powódki dotyczącą niewłaściwego wystawienia faktur VAT i terminu ich wystawienia, wskazując, że nawet błędnie wystawione faktury nie przestają być dokumentami podatkowymi, a opóźnienie w ich wystawieniu mogło mieć na celu udaremnienie zaspokojenia wierzycieli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkuteczność zapłaty wynagrodzenia organom egzekucyjnym mimo braku wystawienia faktury VAT w terminie, dopuszczalność zajęcia wierzytelności niewymagalnej, znaczenie terminowego wystawiania faktur VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zapłata nastąpiła na rzecz organów egzekucyjnych na podstawie zajęcia wierzytelności. Interpretacja przepisów dotyczących faktur VAT może być różna w zależności od kontekstu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zapłata wynagrodzenia przez dłużnika organom egzekucyjnym na podstawie zajęcia wierzytelności jest skuteczna wobec wierzyciela, nawet jeśli faktury VAT nie zostały wystawione w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapłata dokonana przez dłużnika organom egzekucyjnym na podstawie skutecznego zajęcia wierzytelności jest skuteczna wobec wierzyciela, nawet jeśli faktury VAT nie zostały wystawione w terminie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zajęcie wierzytelności jest skuteczne nawet jeśli nie jest jeszcze wymagalna. Zapłata dokonana przez pozwaną na rzecz komornika i urzędu skarbowego była zgodna z prawem i doprowadziła do wygaśnięcia dochodzonej wierzytelności wobec powódki. Brak wymagalności wierzytelności w momencie zajęcia nie podważa skutków zajęcia, a jedynie uprawnia dłużnika do powstrzymania się ze spełnieniem świadczenia do chwili nadejścia terminu zapłaty. Opóźnienie w wystawieniu faktury VAT przez powódkę mogło mieć na celu udaremnienie zaspokojenia wierzycieli.
Czy faktura VAT wystawiona z opóźnieniem, niemal dwa lata po odbiorze robót budowlanych, może stanowić podstawę do kwestionowania skuteczności zapłaty dokonanej przez zamawiającego na rzecz organów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnienie w wystawieniu faktury VAT nie stanowi przeszkody do uznania zapłaty dokonanej przez zamawiającego na rzecz organów egzekucyjnych za skuteczną, zwłaszcza gdy zapłata ta nastąpiła na podstawie prawomocnego zajęcia wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że wystawienie faktury VAT nie jest warunkiem powstania zobowiązania, a jedynie potwierdza jego istnienie i ma znaczenie na gruncie przepisów podatkowych. Powódka nie może zasadnie twierdzić, że wystawienie faktury VAT niemal dwa lata po odbiorze robót budowlanych było zgodne z prawem i umową. Opóźnienie to mogło mieć na celu udaremnienie zaspokojenia wierzycieli. Zapłata dokonana przez pozwaną na rzecz organów egzekucyjnych była realizacją obowiązków nałożonych przez te organy.
Czy wierzyciel, który posiada tytuł zabezpieczający, może skutecznie wystawić faktury VAT w imieniu dłużnika?
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli faktury VAT zostały wystawione przez wierzyciela posiadającego jedynie tytuł zabezpieczający, mogą one być traktowane jako dokumenty podatkowe, a zapłata na ich podstawie dokonana przez dłużnika organom egzekucyjnym może być uznana za skuteczną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że M. M. posiadał status wierzyciela powódki i tytuł zabezpieczający. Sąd Apelacyjny nie kwestionował tej oceny, wskazując, że nawet błędnie wystawione, sfałszowane czy nierzetelne faktury VAT nie przestają być dokumentami podatkowymi. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było jednak skuteczne zajęcie wierzytelności przez organy egzekucyjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina Ł. | instytucja | pozwana |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 896 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zajęcie wierzytelności jest skuteczne nawet jeśli nie jest jeszcze wymagalna. Dłużnik powinien poinformować organy egzekucyjne o okolicznościach uzasadniających powstrzymanie się od świadczenia.
k.c. art. 457
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości termin spełnienia świadczenia uważa się za zastrzeżony na korzyść dłużnika.
k.c. art. 452
Kodeks cywilny
Spełnienie świadczenia do rąk osoby nieuprawnionej do jego przyjęcia nie zwalnia dłużnika z obowiązku.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniami wynikającymi z właściwości (natury) stosunku, ustawy i zasad współżycia społecznego.
u.p.t.u. art. 106i § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktura powinna być wystawiona nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 902
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odpowiedzialności trzeciodłużnika za niezastosowanie się do wezwania organu egzekucyjnego.
k.p.c. art. 743 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zabezpieczającego.
k.p.c. art. 887 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zajęcia wierzytelności.
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Definicja warunku w prawie cywilnym.
u.p.t.u. art. 106e § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący wystawiania faktur VAT.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący obowiązku zapłaty podatku.
u.p.e.a. art. 89
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia przez strony.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada kontradyktoryjności.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 904 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprzedaży egzekucyjnej zajętej wierzytelności.
k.p.c. art. 886
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy grzywny dla trzeciodłużnika.
k.p.c. art. 120 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu spełnienia świadczenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata wynagrodzenia przez pozwaną na rzecz organów egzekucyjnych (komornika, urzędu skarbowego) na podstawie skutecznego zajęcia wierzytelności jest skuteczna wobec powódki. • Brak wymagalności wierzytelności w momencie zajęcia nie podważa skutków zajęcia. • Opóźnienie w wystawieniu faktury VAT przez powódkę nie stanowi przeszkody do uznania zapłaty dokonanej przez pozwaną za skuteczną. • Wystawienie faktury VAT nie jest warunkiem powstania zobowiązania, a jedynie potwierdza jego istnienie i ma znaczenie na gruncie przepisów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Zapłata dokonana przez pozwaną na rzecz organów egzekucyjnych nie była skuteczna, ponieważ faktury VAT nie zostały wystawione w terminie. • M. M. nie był uprawniony do wystawienia faktur VAT w imieniu powódki. • Pozwana nie wykazała, że istniały podstawy do potrącenia kwot 427,27 zł i 996,94 zł.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny akceptuje zatem w pełni ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego i czyni je własnymi. • Kwestią o zasadniczym znaczeniu jest natomiast ocena czy zapłata należności wynikających z umów łączących strony do rąk organów egzekucyjnych jest skuteczna wobec powódki w tym znaczeniu, że doprowadziła do wygaśnięcia dochodzonej wierzytelności. • Odmiennie bowiem niż podnosi się w apelacji, przesłanką skuteczności zajęcia wierzytelności nie jest jej wymagalność. • Powódka nie może zasadnie twierdzić, że w ramach swobody umów dopuszczalne i zgodne z treścią jej zobowiązania było wystawienie faktury VAT niemal dwa lata po odbiorze wykonanych robót budowlanych.
Skład orzekający
Grzegorz Stojek
przewodniczący
Aleksandra Janas
sędzia sprawozdawca
Irena Piotrowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność zapłaty wynagrodzenia organom egzekucyjnym mimo braku wystawienia faktury VAT w terminie, dopuszczalność zajęcia wierzytelności niewymagalnej, znaczenie terminowego wystawiania faktur VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zapłata nastąpiła na rzecz organów egzekucyjnych na podstawie zajęcia wierzytelności. Interpretacja przepisów dotyczących faktur VAT może być różna w zależności od kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest terminowe wystawianie faktur VAT i jak mogą wpłynąć na to działania organów egzekucyjnych. Pokazuje również, że zapłata dokonana na rzecz komornika lub urzędu skarbowego może być skuteczna nawet w nietypowych okolicznościach.
“Zapłaciłeś komornikowi, ale zapomniałeś o fakturze? Sąd wyjaśnia, czy to nadal skuteczna zapłata!”
Dane finansowe
WPS: 141 331,8 PLN
wynagrodzenie: 1424,21 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.