V AGa 530/24

Sygn. akt V AGa 530/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny Przewodniczący Sędzia SA Katarzyna Żymełka Sędziowie: SA Barbara Konińska (spr.) SA Wiesława Namirska Protokolant Aneta Gajewska-Mruklik po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Fundacji (...) w C. , A. M. (1) , Ł. M. , P. O. , Syndyk Masy Upadłości M. S. o zapłatę na skutek apelacji powódki oraz pozwanych Fundacji (...) w C. oraz Syndyka Masy Upadłości M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2024r., sygn. akt XIV GC 471/21 1. 
        oznacza zaskarżony wyrok jako częściowy; 2. 
        uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1), 3) i 4) w części dotyczącej Syndyka Masy upadłości M. S. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 września 2023 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania i przekazuje sprawę w uchylonym zakresie Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego; 3. 
        zmienia zaskarżony wyrok:  w punkcie 3) w ten sposób, że oddala powództwo w stosunku do Fundacji (...) w C. ;  w punkcie 4) w ten sposób, że zasądza od powódki na rzecz pozwanej Fundacji (...) w C. kwotę 15 017 (piętnaście tysięcy siedemnaście) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia, którym je zasądzono, z tytułu kosztów procesu; 4. 
        oddala apelację powódki w części dotyczącej pozwanych A. M. (1) , Ł. M. i P. O. i Fundacji (...) w C. ; 5. 
        zasądza od powódki na rzecz Fundacji (...) w C. kwotę 18 850 (osiemnaście tysięcy osiemset pięćdziesiąt) złotych z tytułu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego; 6. 
        zasądza od powódki na rzecz pozwanej P. O. kwotę 11 250 (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego; 7. 
        zasądza od powódki na rzecz pozwanych A. M. (1) i Ł. M. łącznie kwotę 11 250 (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego; 8. 
        nakazuje pobrać od powódki na rzecz Skarbu – Państwa Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwotę 99 900 (dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset) złotych z tytułu części opłaty od apelacji, od obowiązku uiszczenia której pozwana Fundacja (...) w C. została zwolniona. SSA Wiesława Namirska SSA Katarzyna Żymełka SSA Barbara Konińska V AGa 530/24 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 19 kwietnia 2021 r. powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz solidarnie od pozwanych M. S. , A. M. (1) , Ł. M. , P. O. oraz Fundacji (...) w C. kwoty 3 482 507,55 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 marca 2021 r. oraz kosztów postępowania. Uzasadniając żądanie pozwu powódka podała, że jest następcą prawnym wierzyciela pozwanych, tj. (...) w M. , jako że decyzją Komisji Nadzoru Finansowego nr (...) / (...) z dnia 18 czerwca 2015 r. (...) została przejęta przez (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. , która wstąpiła w ogół praw i obowiązków przysługujących (...) . Powódka wskazała, że na podstawie umowy pożyczki na cele mieszkaniowe nr (...) z dnia 3 września 2010 r. zmienionej aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r., zawartej z M. A. , poprzednik prawny powódki udzielił pożyczki w kwocie 3 800 000 zł, której termin spłaty został ustalony ostatecznie do dnia 23 października 2028 r. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki była m.in. hipoteka umowna łączna kaucyjna w wysokości 5 700 000 zł ustanowiona na nieruchomościach stanowiących własność pozwanej M. A. o nr (...) i nr (...) oraz A. S. (1) w odniesieniu do 1/2 udziału w nieruchomości będącej zabudowaną nieruchomością gruntową położoną w Gminie Ż. , W. ul. (...) w powiecie (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz poręczenie cywilne pozostałych pozwanych, a przede wszystkim weksel wystawiony przez M. S. i poręczony przez A. M. (1) , Ł. M. , P. O. i Fundację (...) . Powódka podała, że w obsłudze pożyczki występowały problemy i opóźnienia w jej spłacie. M. A. przy zgodzie poręczycieli zwracała się o restrukturyzację zadłużenia oraz zwolnienie z długu poręczycieli, które to propozycje w zakresie zwolnienia poręczycieli nie zostały zaakceptowane przez powódkę i ostatecznie nie doszło do zawarcia ugody. Jednocześnie powódka wskazała, że wierzytelność z tytułu pożyczki nie została spłacona zgodnie z warunkami umowy pożyczki i wobec narastania zaległości, stała się wymagalna po przeprowadzeniu postępowania monitującego i jej wypowiedzeniu wobec pożyczkobiorcy. Dłużnik główny nie kwestionował swojej odpowiedzialności po wypowiedzeniu i wystąpił o bezciężarowe wydzielenie działki (...) na co otrzymał promesę takiego zwolnienia w zamian za wpłatę kwoty 1500 zł, ustalonej jako cena w przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 8 kwietnia 2019 r., jednak kwota ta nie wpłynęła na poczet zadłużenia. Powódka wskazała, że wobec wymagalności roszczenia zabezpieczonego wekslem oraz braku jego zaspokojenia przez pożyczkobiorcę wezwano pozwanych do wykupu weksla uzupełniając go zgodnie z deklaracją wekslową na sumę wekslową według stanu zadłużenia na dzień płatności weksla. Wezwania pozostały bez odpowiedzi pozwanych. W dniu 22 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach wydał w sprawie o sygn. akt II Nc 88/21 nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Zarzutami od nakazu zapłaty pozwani A. M. (1) i Ł. M. zaskarżyli orzeczenie w całości wnosząc o uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz kosztów procesu. Pozwani podnieśli zarzut nieważności umowy pożyczki nr (...) oraz wynikającą z niego nieważność zobowiązania wekslowego i poręczeń wekslowych. Wskazali, że umowa pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. zmieniona aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. pożyczki jest nieważna, bowiem celem zawarcia umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. było finansowanie kosztów prowadzonej przez pozwaną M. S. działalności gospodarczej prowadzonej początkowo pod nazwą (...) M. S. , wcześniej zaś M. A. (...) , a następnie przekształconej w spółkę kapitałową (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. , do którego aportem miało zostać wniesione przedsiębiorstwo wykonywanej przez pozwaną jednoosobowej działalności gospodarczej. Udzielona pożyczka nie była faktycznie przeznaczona na cele mieszkaniowe, a na sfinansowanie działalności gospodarczej, co więcej faktycznym beneficjentem środków pożyczki była spółka kapitałowa (...) SP. z o.o. , co sprawia, że umowa jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. Pozwani wskazali, że umowa pożyczki na cele mieszkaniowe, jak i pozostałe dwie umowy pożyczki zawarte ze (...) sprzeczne są z ustawą, względnie zaś zawarte zostały w celu obejścia ustawy - art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 21 SpKas96, bowiem (...) mógł udzielać pożyczek czy kredytów wyłącznie swoim członkom (art. 21 SpKas96), zaś członkiem tym mogła być wyłącznie osoba fizyczna. Jednocześnie w ocenie pozwanych oświadczenia woli stron dotyczące związania się pożyczką noszą znamiona pozorności co również kwalifikuje je jako nieważne w oparciu o art. 83 § 1 k.c. Pozwani podnieśli także, że umowy te nie miały na celu spełnienia podstawowego celu funkcjonowania (...) jako spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, tj. wspieranie swoich członków. M. S. została członkiem (...) wyłącznie na potrzeby zawarcia tych umów. M. S. w każdym innym dokumencie związanym z rzeczonymi pożyczkami występowała jako przedsiębiorca, ponadto zaraz po udzieleniu pożyczek zobowiązanie zostało przeniesione do Spółki (...) i to Spółka (...) w istocie spłacała rzeczone zadłużenie. (...) był stroną umów przystąpienia Spółki (...) do długu oraz zobowiązał się, że nie będzie dochodził roszczeń od formalnej pożyczkobiorczyni, lecz właśnie od Spółki (...) , co potwierdza wiedzę (...) o tym, który podmiot był rzeczywistym beneficjentem umów. Zdaniem pozwanych doszło do naruszenia art, 21 SpKa 96 przez postanowienia umowy pożyczki udzielonej przez (...) , czego konsekwencją jest nieważność umowy. Natomiast nieważność umowy kredytowej zawartej przez M. S. ze (...) powoduje nieważność poręczeń, a jednocześnie wobec nieważności umowy kredytowej brak jest podstaw do wypełnienia weksla wystawionego w celu zabezpieczenia roszczeń z tej umowy. Pozwani podnieśli również, że ich oświadczenie zostało złożone pod wpływem błędu co do rzeczywistego celu na jaki pożyczka została zawarta, o którym to Ł. i A. M. (1) dowiedzieli się dopiero po otrzymaniu nakazu zapłaty w niniejszej sprawie. Pozwani dokonując poręczenia wekslowego pozostawali w błędnym przekonaniu, iż poręczyli kredyt mieszkaniowy, który będzie zabezpieczony stosowną hipoteką, tymczasem nieświadomie uczestniczyli w ryzyku działalności gospodarczej pozwanej M. S. . Nadto pozwani wskazali także, że dokonane przez nich poręczenie wekslowe jest również nieważne z uwagi na treść tego poręczenia, bowiem można poręczyć za dług przyszły do wysokości z góry oznaczonej, natomiast oświadczenia o poręczeniu opatrzone są tą samą datą, w której zawarta była umowa pożyczki, a zatem dokonywane w tym dniu poręczenie dotyczyło ewentualnego długu przyszłego. Mając na uwadze zastosowane w umowie pożyczki zmienne oprocentowanie w ocenie pozwanych przyjąć należy, iż w rzeczywistości dokonane przez nich poręczenie nie zostało dokonane do wysokości z góry oznaczonej. Pozwani zaznaczyli także, że powódka nie wywiązała się z obowiązku wykazania w sposób szczegółowy i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości co składa się na wysokość dochodzonego roszczenia na podstawie weksla. Wiadomo, że pozwana M. S. zawarła ze (...) umowy pożyczki, tymczasem w załączonych zestawieniach/historii operacji figuruje nr pożyczki (...) . Nie wiadomo czy dotyczą wyłącznie pożyczki z dnia 3 września 2010 r., czy pozostałych. Nadto podnieśli zarzut wadliwego wypowiedzenia umowy pożyczki, którą zabezpieczał załączony weksel wraz z poręczeniami. Wskazali, że pismem z dnia 12 marca 2018 r., zostało wskazane, iż powódka wypowiada umowę kredytu/pożyczki nr (...) (a więc umowa o innym numerze niż ta, którą zabezpieczał weksel) bez wskazania daty umowy. Pozwana P. O. wniesionymi zarzutami również zaskarżyła w całości nakaz zapłaty, wnosząc o jego uchylenie, oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Pozwana podniosła zarzuty:  nieprawidłowego wypełnienia weksla, z jednoczesnym zarzutem nieważności weksla z uwagi na brak wpisania posiadacza weksla, tj. naruszenie art. 11, 12, 13 Prawa wekslowego , stanowiący iż przeniesienie praw z weksla może mieć miejsce przez indos, gdy tymczasem z treści pozwu oraz stanu faktycznego wynika, iż pierwszym posiadaczem weksla była (...) w M. , co więcej weksel jest wystawiony w dniu 3 września 2010 r., na powódkę, choć z treści pozwu i załączonych dokumentów wynika, iż powódka dopiero od 2015 r. jest sukcesorem praw pierwotnego posiadacza weksla, zatem weksel jest uzupełniony nieprawidłowo, a dodatkowo prawa z niego postały nieprawidłowo przeniesione, albowiem co prawda można przenieść prawa z weksla ale na podstawie indosu;  zarzut na mocy art. 10 prawa wekslowego , wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową przez wypełnienie weksla na sumę, która nie odpowiada stosunkowi, który zabezpieczałam swoim poręczeniem. Pozwana wskazała, że poręczyła weksel dnia 3 września 2010 r. na warunkach umowy pożyczki udzielonej pod nr (...) z dnia 3 września 2009 r. Pozwana wskazała, że zobowiązanie dłużnika głównego, wystawcy weksla uległo nowacji na skutek aneksów do umowy pożyczki, a pozwana nie poręczyła zobowiązania w nowym kształcie, ani nie była stroną umowy restrukturyzacyjnej, która wpłynęła na kształt finalny zobowiązania;  zarzut nieudowodnienia odpowiedzialności pozwanej poręczycielki, bowiem z deklaracji wekslowej wynika, iż poręczyła umowę pożyczki z 2010 r. nr (...) z dnia 3 września 2010 r. i z tego co wie umowa była spłacana;  zarzut niezgodności roszczenia z prawem, tj. art. 879 § 2 k.p.c. , poprzez obciążenie pozwanej P. O. konsekwencjami porozumień pomiędzy dłużnikiem głównym, tj. M. S. i wierzycielem, dokonanych po udzieleniu poręczenia przez P. O. i bez jej wiedzy;  zarzut niewykazania przez bank, iż weksel opiewa na kwotę zadłużenia, albowiem bank nie przedłożył potwierdzeń płatności za okres od 2010 r. do 2016 r., wobec czego pozwana kwestionuje roszczenie co do zasady, jak i wysokości;  zarzut przedwczesności postępowania, brak odpowiedzi na pismo pozwanej wystosowane bezpośrednio po otrzymaniu weksla do wykupu, zaniechanie jakiegokolwiek postępowania mediacyjnego przez powódkę względem pozwanej P. O. ;  zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż wobec powódki, roszczenia o zapłatę z tytułu udzielonego poręczenia powinny przedawnić się najpóźniej w 2018 r.;  klauzuli rebis sic stantibus z uwagi na nadzwyczajną zmianę okoliczności z powodu epidemii względem pozwanej głównej i stosunku głównego dotyczącego pożyczki. Pozwana zaznaczyła, że jej odpowiedzialność nie może być szersza, niż wynika to z deklaracji wekslowej. Pozwana poręczyła konkretną pożyczkę, która była zawarta na sumę 3 800 000 zł, zmienioną aneksem z tego samego dnia już niepodpisanym przez pozwaną na kwotę 3 279 894,74 zł na okres 5 lat i była regularnie spłacana. Podmiotem właściwym do ewentualnego wypełnienia weksla była (...) w M. . Pozwana podniosła, że powodowy bank nie przedstawił jak wyglądała spłata kredytu od 2010 r. do 2016 r., jednak pozwana A. spłacała kredyt od ponad 10 lat, początkowo bardzo regularnie, zatem kwota znacznie wyższa na wekslu świadczy o tym, iż środki były dobierane lub zobowiązanie uległo przeobrażeniom. Termin zobowiązania, za które pozwana P. O. poręczyła przypadał na dzień 3 września 2015 r. Nikt pozwanej P. O. nie informował, iż umowa powodowego banku i pozwanej uległa przedłużeniu. Zobowiązanie wekslowe pozwanej winno wygasnąć najpóźniej w 2015 r., jak również powinno dotyczyć tylko tego stosunku, za który poręczyła pozwana P. O. , a więc w momencie zawierania przez powódkę lub jej poprzednika prawnego aneksów, z pominięciem P. O. , zobowiązanie P. O. winno wygasnąć na skutek jego przeobrażenia prawnego, a w najgorszym wypadku powinno się przedawnić, albowiem od 2015 r., upłynęło ponad 6 lat. Pozwana podkreśliła, że umowa, co wynika również z pozwu była aneksowana, od razu w dniu 3 września 2010 r. z pominięciem P. O. , (w ramach tego aneksu nr (...) obniżono kwotę wypłaconych środków do 3 279 894,79 zł i dodano inne formy zabezpieczenia) oraz 21 stycznia 2014 r. był aneks nr (...) , w którym dokonano istotnych zmian, przy czym powódka nie przedstawiła tego aneksu do pozwu, a pozwana P. O. nie była jego stroną, a zatem nie zna jego treści. Pozwana wskazała nadto, iż weksel został wystawiony w 2010 r. Wówczas stroną umowy i stosunku prawnego była (...) w M. . To ona powinna być pierwszym podmiotem uprawnionym z weksla, a przeniesienie praw z weksla powinno nastąpić na podstawie indosu, który mógłby mieć ewentualne miejsce po 2015 r. Zatem weksel nie jest prawidłowo wypełniony, co powoduje konieczność przejścia na stosunek podstawowy. Pozwana P. O. zaznaczała, że poręczyła pożyczkę w 2010 r., która została zawarta do 2015 r., zatem jej zobowiązanie uległo przedawnieniu. Weksel nie powinien być wystawiony po terminie przedawnienia zobowiązania, albowiem jest to nadużycie prawa podmiotowego. Od wydanego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym zarzuty wnieśli nadto pozwani Fundacja (...) z siedzibą w C. oraz M. S. , zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie, a także oddalenie powództwa z uwagi na brak legitymacji procesowej czynnej powódki, a także jako bezzasadnego. Nadto pozwani wnieśli o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwani podnieśli, że umowy ze (...) zostały w istocie zawarte przez M. S. , jako prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) M. A. (później pod firmą: (...) M. S. ) w przedmiocie udzielenia finansowania na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym restrukturyzację istniejącego zadłużenia. Celem zabezpieczenia roszczeń (...) wynikających z zawartych umów ustanowione zostały liczne zabezpieczenia, w tym na majątku osób trzecich, poprzez zawarcie akcesoryjnych umów poręczeń cywilnoprawnych, umów ustanowienia hipotek łącznych kaucyjnych, cesji wierzytelności, udzielenia poręczeń wekslowych czy pełnomocnictw do sprzedaży nieruchomości. Pozwani podnieśli, że z mocy samego prawa wynika bezwzględna nieważność umów pożyczek zawartych pomiędzy (...) a M. S. , która jest konsekwencją naruszenia w myśl art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353 (
    
    
    
    
    
    
    1 ) k.c. , przepisów ustawy pod rządami której rzeczone umowy pożyczki zostały zawarte, tj. art. 21 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. 1996 Nr 1, poz. 2) (SpKasU96), zgodnie z którym Kasa ( (...) ) udzielać mogła wyłącznie swoim członkom pożyczek i kredytów na okres nie dłuższy niż 3 lata. Przy tym okres ten mógł zostać wydłużony do 5 lat wyłącznie w przypadku, gdy pożyczki i kredyty przeznaczone były na cele mieszkaniowe. Pozwani wskazali, że umowy pożyczki - w tym umowa pożyczki na cele mieszkaniowe nr (...) z dnia 3 września 2010 r. sprzeczne były ze wskazanym przepisem obowiązującej wówczas ustawy (względnie: zmierzały one do obejścia tego przepisu). Akcesoryjny charakter ustanowionych zabezpieczeń stanowi zaś, że ich byt prawny uzależniony jest od bytu prawnego stosunku prawnego, z którego wynika zabezpieczona wierzytelność. Nadto pozwani podnieśli, że w treści poręczeń udzielonych przez A. M. (1) , Ł. M. , A. M. (2) , K. M. , P. O. i Fundację (...) , nie oznaczono z góry wysokości, do jakiej poręczenie zostało udzielone. Brak postanowienia co do wysokości poręki za dług przyszły w pisemnym oświadczeniu poręczyciela powoduje, że umowa poręczenia jest bezwzględnie nieważna. Pozwani zarzucili także, iż powódka nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia powództwa objętego niniejszym postępowaniem - w treści deklaracji wekslowej na którą powołuje się powódka wprost wskazano, że uzupełnić weksel może jedynie (...) . Powódka nie jest stroną stosunku wekslowego i wbrew twierdzeniom pozwu nie nabyła praw wynikających z weksla wraz z przejęciem (...) . W ocenie pozwanych decyzja Komisji Nadzoru Finansowego nr (...) / (...) z dnia 18 czerwca 2015 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co zgodnie z art. 156 1 pkt 1) k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji i dopuszczalnym jest badanie tej przesłanki w postępowaniu cywilnym. Pozwani podnieśli, że konsekwencją uznania rzeczonej wadliwości decyzji jest brak legitymacji czynnej po stronie powodowej. Pozwani podnieśli również zarzut przedawnienia roszczeń powódki wynikających ze stosunku podstawowego, wskazując że treścią upoważnienia do uzupełnienia weksel in blanco jest objęte jedynie uprawnienie do uzupełnienia weksla przed upływem terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, który był podstawą wystawienia weksla in blanco , nawet jeśli porozumienie nie zawierało żadnych ograniczeń co do czasu uzupełnienia weksla. Zobowiązanie wekslowe osoby, która weksel wręczyła nie powstaje w razie wypełnienia weksla in blanco przez jego odbiorcę niezgodnie z otrzymanym upoważnieniem. Jednocześnie pozwani wskazali, że roszczenie o zapłatę z tytułu umowy pożyczki na cele mieszkaniowe nr (...) z dnia 3 września 2010 r. stało się wymagalne wobec jej wypowiedzenia przez powódkę pismem z dnia 12 marca 2018 r. 1 od tego dnia należy jakoby liczyć termin przedawnienia roszczeń powódki. Pozwani wskazali, że jeżeli by jednak przyjąć w ślad za twierdzeniami powódki iż decyzją Komisji Nadzoru Finansowego nr (...) / (...) z dnia 18 czerwca 2015 r., iż z dniem 1 sierpnia 2015 r. powódka przejęła (...) , to termin przedawnienia roszczeń powódki powinien był biec od dnia 1 sierpnia 2015 r. i upływać w dniu 1 sierpnia 2018 r. (3-letni termin przedawnienia roszczeń (...) jak i banku), a zatem na niemal 3 lata przed uzupełnieniem weksla przez powódkę. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 SpKas12, w razie ustania członkostwa roszczenie o zwrot pożyczki lub kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa. W ocenie pozwanych, skoro z dniem 1 sierpnia 2015 r. (...) został przejęty przez powódkę - która nie jest spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową, lecz bankiem, to członkostwo pozwanej M. S. w (...) ustało najpóźniej z tą chwilą. Pozwani podnieśli także, że nawet jeśli przyjąć, iż wymagalność roszczenia powódki ze stosunku podstawowego nastąpiła po doręczeniu pisma powódki z dnia 12 marca 2018 r., to wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki nr (...) z dnia 03 września 2010 r. i tak uległa przedawnieniu, skoro bowiem powódka wypowiedziała umowę pożyczki pismem z dnia 12 marca 2018 r. (która miała być doręczona dnia 20 marca 2018 r.), to 30-dniowy termin wypowiedzenia musiał upływać w dniu 19 kwietnia 2018 r. - zaś pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 20 kwietnia 2021 r. Ponadto pozwani podnieśli, że powódka nie wypowiedziała skutecznie umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. Nie tylko w piśmie wskazano, iż wypowiedzenie dotyczy „umowy kredytu/pożyczki nr (...) ” - czyli innej, niż o której mowa w niniejszej sprawie (bez choćby wskazania daty jej zawarcia), lecz również powódka nie dokonała wypowiedzenia w sposób definitywny. Co więcej pismo to nadano pod adres Spółki (...) , nie zaś pod adres Pozwanej M. S. . Pozwani zakwestionowali również wysokość roszczenia, wskazując że powódka przedstawiła zestawienia rachunków obejmujące okres wyłącznie od sierpnia 2015 r. Niewiadomym zatem jest skąd przyjęła taką a nie inną wysokość rzekomego zadłużenia, skoro dokumenty pomijają okres spłat pomiędzy wrześniem roku 2010 a sierpniem roku 2015. Ponadto, przedstawione przez powódkę rachunki wpłat nie wskazują nawet jakiej umowy dotyczą. Postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt X GU (...) Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w (...) X Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość pozwanej M. S. . Sąd wyznaczył syndyka masy upadłości pozwanej w osobie A. D. . W postępowaniu upadłościowym pozwanej została postanowieniem z 22 maja 2023 r. zatwierdzona lista wierzytelności, na której nie została ujęta wierzytelność powódki. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2024 r., XIV GC 471/21 Sąd Okręgowy w Katowicach 1) 
        uchylił nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod sygnaturą akt II Nc 88/21 w całości; 2) 
        oddalił powództwo w całości co do pozwanych A. M. (1) , Ł. M. , P. O. ; 3) 
        zasądził solidarnie od pozwanych Syndyka Masy Upadłości M. S. i Fundacji (...) w C. na rzecz powódki kwotę 3 482 507,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31 marca 2021 r.; 4) 
        zasądził solidarnie od pozwanych Syndyka Masy Upadłości M. S. i Fundacji (...) w C. na rzecz powódki kwotę 58 549 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienia od dnia uprawomocnienia się wyroku z tytułu zwrotu kosztów procesu; 5) 
        zasądził od powódki na rzecz pozwanej P. O. kwotę 15 017 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienia od dnia uprawomocnienia się wyroku z tytułu zwrotu kosztów procesu; 6) 
        zasądził od powódki na rzecz pozwanych A. M. (1) , Ł. M. kwotę 15 017 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienia od dnia uprawomocnienia się wyroku z tytułu zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty: W dniu 3 września 2010 r. M. A. (obecnie M. S. ) zawarła ze (...) w M. umowę pożyczki nr (...) w kwocie 3 800 000 zł, na okres od 3 września 2010 r. do 3 września 2015 r. Umowa została zatytułowana „umowa pożyczki na cele mieszkaniowe”. Pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd (...) wynoszącej w dniu zawarcia umowy 14,00% w skali roku. Umowa została zawarta na skutek wniosku o zawarcie umowy pożyczki na cele mieszkaniowe złożonego przez M. A. . Zgodnie z treścią umowy nr (...) zabezpieczeniem spłaty pożyczki były:  weksel in blanco pożyczkobiorcy wraz z deklaracją wekslową,  poręczenie cywilne i wekslowe pozwanych A. M. (1) , Ł. M. , P. O. i Fundacji (...) z siedzibą w K. ,  hipoteka umowna łączna kaucyjna w wysokości 5 700 000 zł ustanowiona na nieruchomościach o nr KW (...) i nr (...) oraz w odniesieniu do 1/2 udziału w nieruchomości będącej zabudowaną nieruchomością gruntową położoną w Gminie (...) , (...) ul. (...) w powicie (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) ,  oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji dłużników osobistych,  pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości gruntowej KW nr (...) ,  cesja z umowy najmu z (...) w Ś. ”,  cesja z umów z NFZ. W dniu 3 września 2010 r. A. M. (1) , Ł. M. , P. O. i Fundacja (...) reprezentowana przez A. S. (2) — prezesa zarządu oraz P. R. członka zarządu, złożyli oświadczenia, że w związku z zawarciem umowy pożyczki przez (...) z M. A. nr umowy (...) z dnia 3 września 2010 r., na mocy której dłużnik zobowiązany jest do zapłaty 3 800 000 zł, poręczają za zobowiązania wynikające z tytułu tej umowy, zobowiązując się do zapłaty tej kwoty lub jej części powiększonej o należne odsetki, opłaty, prowizje, koszty windykacji i inne koszty przysługujące (...) w związki z wykonaniem umowy, na wypadek gdyby pożyczkobiorca nie wykonał swojego zobowiązania. Poręczenia zostały udzielone bezterminowo. Nadto poręczyciele poręczyli solidarnie za wszelkie zobowiązania wystawcy weksla (pożyczkobiorcy) z tytułu umowy pożyczki. Tego samego dnia pozwana M. A. wystawiła do dyspozycji (...) weksel własny in blanco , poręczony przez A. M. (1) , Ł. M. , P. O. i Fundację (...) reprezentowaną przez A. S. prezesa zarządu oraz P. R. — członka zarządu. Na mocy porozumień pomiędzy Fundacją (...) a M. A. z dnia 24 maja 2011 r. i 20 lipca 2011 r. oraz uchwał nr (...) i (...) Fundacja wyraziła zgodę na poręczenie pożyczek w wysokości 400 000 zł i 900 000 zł którą M. A. miała uzyskać w (...) . W listopadzie 2013 r. M. A. wystąpiła z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia. Aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczkowej nr (...) , zawartym pomiędzy (...) a M. A. w związku z renegocjacją warunków spłaty pożyczki, której zadłużenie na dzień zawarcia aneksu wynosiło 3 279 894,79 zł, strony ustaliły nową treść załącznika nr (...) określającego plan spłaty pożyczki, którym to pożyczka została udzielona na okres 18 lat, tj. od dnia 3 września 2010 r. do dnia 23 października 2028 r. Nadto ustanowiono kolejne zabezpieczenie w postaci przelewu wierzytelności przyszłych o zapłatę wynagrodzeń przysługujących (...) sp. z o.o. w C. , a także zmienione zostało oprocentowanie umowy pożyczki, które od tego momentu wynosiło 12,25%. Zobowiązania z tytułu umowy pożyczki zmienionej aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. zostały poręczone przez Fundację (...) , z zastrzeżeniem że poręczenie Fundacji nie może przekroczyć wartości 5 700 000 zł. Decyzją Komisji Nadzoru Finansowego nr (...) / (...) z dnia 18 czerwca 2015 r. na podstawie art. 74c ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (...) w M. wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy w (...) , VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) została przejęta przez (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) z dniem 1 sierpnia 2015 r. Powódka odrzuciła wniosek o zwolnienie z zobowiązania poręczycieli, złożony pismem z 22 września 2017 r. Bank (...) SA nadał umowie o dotychczasowym nr (...) nowy numer (...) . W dniu 18 grudnia 2017 r. M. S. zwróciła się do powódki z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia, który został rozpatrzony pozytywnie na warunkach: zmiany harmonogramu — zawieszenia rat odsetkowych na okres 4 miesięcy płatność kapitału w ratach po 10 000 zł miesięcznie, wpłaty uwiarygadniającej 10 000 zł przed zawarciem ugody, wliczenie zaległości w poczet kredytu i ustawienie nowego harmonogramu, odmowy zwolnienia poręczycieli oraz wykreślenia danych BIK, prowizji za zawarcie umowy ugody w kwocie 200 zł. Wniosek opatrzony jest podpisami „ M. S. ”, „ A. M. (1) ”, „ Ł. M. ” oraz pieczęcią „Prezes Zarządu Fundacji (...) M. S. ”. Podpisy ręczne o treści „ A. M. (1) ” i (...) prawdopodobnie nie zostały nakreślone przez pozwanych A. M. (1) i Ł. M. . Pismem z dnia 25 października 2017 r. skierowanym do M. S. powódka poinformowała, że zadłużenie z tytułu umowy kredytu/pożyczki nr (...) zawartej w dnu 3 września 2010 r. wyniosło 100 125,298 zł i wezwała pozwaną do wpłaty w terminie 14 dni roboczych. Pismem z dnia 12 marca 2018 r., doręczonym M. S. dnia 20 marca 2018 r. na adres wskazany przez pozwaną w aneksie nr (...) do umowy pożyczki, powódka poinformowała, że wypowiada umowę kredytu/pożyczki nr (...) w części dotyczącej warunków spłaty z powodu braku spłaty wymagalnych rat, z terminem wypowiedzenia wynoszącym 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia, z zastrzeżeniem, że wypowiedzenie traci moc w przypadku spłaty należności obejmujących zadłużenie wymagalne ogółem 168 219,48 zł, bieżącą ratę podaną w zawiadomieniu o wysokości rat zapadających po dniu wystawienia wypowiedzenia, naliczonych odsetek od zadłużenia wymagalnego oraz zaległej składki ubezpieczeniowej. Jednocześnie powódka wskazała, że zadłużenie niewymagalne na dzień wystawienia wypowiedzenia wynosiło 2 781 535,90 zł i wskazała, że brak spłaty zadłużenia wymagalnego w okresie wypowiedzenia spowoduje, że cała kwota kredytu wraz z odsetkami i opłatami stanie się przeterminowana i wymagalna. Pismem z 6 maja 2019 r. M. S. wystąpiła o zgodę na bezobciążeniową sprzedaż działki (...) poprzez zwolnienie zabezpieczenia i odłączenie działki (...) , wydzielonej z działki (...) , na co otrzymała promesę takiego zwolnienia w zamian za wpłatę kwoty 1500 zł ustalonej jako cena w przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 8 kwietnia 2019 r. Pismami z dnia 9 marca 2021 r. powódka wezwała pozwanych M. S. jako wystawcę oraz Fundację (...) , A. M. (1) , Ł. M. i P. O. jako poręczycieli do wykupu weksla, który w związku z nieuregulowaniem zadłużenia z tytułu umowy pożyczki na cele mieszkaniowe z dnia 3 września 2010 r. o nr (...) (wówczas zaewidencjonowanej na (...) : (...) ) udzielonej przez (...) został przez bank wypełniony w dniu 9 marca 2021 r. na sumę 3 482 507,55 zł, na którą składały się kapitał w kwocie 2 849 688,88 zł i odsetki w kwocie 632 818,67 zł oraz uzupełniony datą 30 marca 2021 r. jako datą płatności weksla. Pismem z dnia 10 maja 2021 r. pozwani A. M. (1) i Ł. M. złożyli oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego dnia 3 września 2010 r. którym poręczyli weksel zabezpieczający umowę pożyczki zawartą na cele mieszkaniowe nr (...) w M. pomiędzy (...) a M. S. , wskazując że działali pod wpływem błędu co do istotnej części treści czynności prawnej, a mianowicie że w chwili podpisywania poręczenia działali w przekonaniu, że umowa została zawarta na cele mieszkaniowe, a nie na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o czym to dowiedzieli się w dniu 4 maja 2021 r. W odpowiedzi bank uznał oświadczenia za bezskuteczne, wskazując, że nawet gdyby poręczenie zostało złożone pod wpływem błędu, to pozwani wiedzieliby o nim już w dniu 16 grudnia 2017 r., kiedy złożony został podpisany przez poręczycieli wniosek o restrukturyzację zadłużenia. M. S. od roku 1997 prowadziła działalność gospodarczą, pod firmą M. A. (...) ” (...) , a następnie (...) M. S. . Przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej było w szczególności świadczenie usług opieki zdrowotnej. Działalność gospodarcza M. S. była silnie związana ze Szpitalem w Ś. - (...) , którego część infrastruktury wykorzystywana była do świadczenia usług opieki zdrowotnej w ramach (...) . W latach 2007 - 2008 podjęto decyzję o przebudowie byłego oddziału szpitalnego chorób zakaźnych w Ś. . Celem przebudowy było stworzenie ośrodka spełniającego wymogi NFZ dla uzyskania kontraktu na leczenie onkologiczne. W celu realizacji prac zawarte zostały umowy na dostawę, montaż i uruchomienie klimatyzacji dla wybranych sal w dawnym budynku oddziału zakaźnego, wykonanie projektu budowlanego oraz wykonanie samych robót budowlanych, w tym dotyczących instalacji elektrycznych. Stroną kontraktów była M. A. w ramach działalności pod firmą (...) . Pismem z dnia 6 i 12 czerwca 2008 r. Dyrektor Szpitala w Ś. uznał koszty przebudowy rzeczonego budynku. Na mocy uzgodnień dokonanych z Dyrektorem Szpitala w Ś. , M. S. dokonała refakturowania kosztów, którymi została obciążona, na rzecz Szpitala w Ś. , jednakże wskutek zmiany dyrektora szpital w Ś. zmienił stanowisko odnośnie kosztów przebudowy budynku byłego oddziału zakaźnego i wezwał (...) do zapłaty kwoty 788 000 zł. M. A. prowadziła działania mające na celu znalezienie zewnętrznego finansowania przebudowy szpitala. Równolegle podjęte zostały działania w zakresie zmiany formy działalności (...) , czego wyrazem było utworzenie w roku 2009 spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (w roku 2012 przeniesioną do C. ), do którego aportem miało zostać wniesione przedsiębiorstwo (...) . W 2010 r. J. J. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie doradztwa pod firmą (...) skontaktował M. S. z przedstawicielami (...) . W rozmowach pośredniczyli G. P. i P. S. . W efekcie doszło do zawarcia przez M. S. trzech umów pożyczek ze (...) : umowy pożyczki na cele mieszkaniowe nr (...) z dnia 3 września 2010 r. na kwotę 3 800 000 zł, umowy pożyczki na cele mieszkaniowe nr (...) z dnia 6 czerwca 2011 r. na kwotę 400 000 zł oraz umowy pożyczki nr (...) z dnia 25 lipca 2011 r. na kwotę 900 000 zł. Na potrzeby zawarcia tych umów M. S. stała się członkiem (...) poprzez objęcie jednego udziału. Członkostwo w (...) było warunkiem uzyskania pożyczki. (...) udzielała kredytowania osobom fizycznym, nie mogła udzielać pożyczek podmiotom gospodarczym i nie miała takich w swojej ofercie. Środki pieniężne mogły być przeznaczone na dowolny cel mieszkaniowy. Oświadczenia klienta co do celu zawarcia pożyczki nie były weryfikowane, w tym zakresie (...) opierał się wyłącznie na oświadczeniach członków, to oni określali na jaki cel zostaną przeznaczone środki. Przedstawiciele (...) wskazywali pozwanej M. A. , że nie jest możliwe przekształcenie pożyczki udzielonej na cele mieszkaniowe na pożyczkę z innym przeznaczaniem. 5 października 2011 r. przedsiębiorstwo M. S. zostało wniesione aportem do Spółki (...) . W tym samym dniu (...) zawarła z M. S. oraz Spółką (...) umowę przystąpienia do długu wynikającego z zawartych umów pożyczek. Zgodnie z umową Spółka (...) miała odpowiadać za to, że (...) nie będzie żądał od M. S. spełnienia świadczeń i w pierwszej kolejności dochodzić będzie wszelkich należności wynikających z umów pożyczek od Spółki (...) , a ewentualna egzekucja miała być skierowana przeciwko M. S. dopiero wówczas, jeśli egzekucja z majątku Spółki (...) okaże się bezskuteczna. Spółka (...) dokonywała spłat zgodnie z ustalonym ze (...) harmonogramem. Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt VIII GU (...) Sąd Rejonowy w (...) VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki (...) . Ogłoszenie publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nastąpiło (...) r. Wierzytelność z tytułu umowy pożyczki nie została uznana na liście wierzytelności z uwagi na brak skutecznego przystąpienia do długu przez (...) sp. z o.o. a to uwagi na to, iż umowa nie została zawarta w formie aktu notarialnego stosowanie do treści art. 210 § 2 k.s.h. Sąd I instancji uznał za wiarygodne co do przebiegu wydarzeń oraz okoliczności zwarcia umowy pożyczki zeznania świadków - pisemne K. R. , M. G. , D. O. , J. G. i M. B. , a także M. F. , J. D. i J. J. oraz zeznania stron M. S. , P. O. wskazując, że są one logiczne, wzajemnie zgodne co do zasady. Różnią się jedynie elementami zeznań, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Sąd Okręgowy pominął na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2, 3, 4 k.p.c. dowody z zeznań pozostałych świadków uznając, że nie mają one znaczenia w sprawie. Sąd Okręgowy ocenił, że roszczenie pozwu jest uzasadnione w całości w stosunku do pozwanych syndyka masy upadłości M. S. oraz Fundacji (...) oraz bezzasadne w odniesieniu do pozwanych A. M. (1) , Ł. M. i P. O. . Rozważając w pierwszej kolejności zarzut braku legitymacji procesowej powódki, wskazał, że nie podzielił argumentacji strony pozwanej w tym zakresie. Sąd I instancji wyjaśnił, że legitymacja procesowa jest szczególnym uprawnieniem wynikającym z określonej sytuacji materialnoprawnej i oznacza, że dany podmiot jest uprawniony, czyli legitymowany do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie w stosunku do jego przedmiotu ( art. 64 k.p.c. ). Dany podmiot zatem, aby móc wystąpić w danym procesie w charakterze strony, musi być podmiotem do tego właściwym, tzn. musi posiadać szczególną kwalifikację pozwalającą na wystąpienie z danym powództwem właśnie przez niego. Aby zatem ochrona prawna w drodze konkretyzacji norm prawa materialnego mogła być przez sąd udzielona, musi ona być żądana na rzecz osoby, której służy dane uprawnienie materialne wobec innej osoby, a nadto z żądaniem udzielenia tej ochrony musi wystąpić osoba do tego uprawniona. Sprawa dotycząca określonego stosunku prawnego nie może być zatem wszczęta przez jakikolwiek podmiot, lecz jedynie przez podmiot określony, któremu służy do tego uprawnienie. O istnieniu czy braku legitymacji procesowej decyduje prawo materialne na podstawie podanego w pozwie stanu faktycznego. Na podstawie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego nr (...) / (...) z dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy ustalił, że (...) w M. , będąca wierzycielem pierwotnym, została przejęta przez (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. z dniem 1 sierpnia 2015 r. Zgodnie z przepisem art. 74i ust. 2 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych z dniem przejęcia kasa albo bank wchodzi w wszystkie prawa i obowiązki kasy przejmowanej, a tym samym staje się stroną wszystkich stosunków prawnych zawartych z przejmowanym podmiotem. Tym samym na skutek sukcesji uniwersalnej na powódkę przeszły również wszystkie prawa związane z zawartą umową pożyczki nr (...) , w tym uprawnienia związane ze złożonym na jej zabezpieczenie wekslem in blanco . Pozwani nie kwestionowali legitymacji procesowej czynnej wierzyciela pierwotnego (...) , a zatem – jak stwierdził Sąd Okręgowy - wobec prawidłowego wykazania przez powódkę przejścia uprawnień, wykazana została jej legitymacja procesowa. Sąd Okręgowy rozważył także zasadność podniesionego przez pozwanych zarzutu przedawnienia roszczenia. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 117 § 1 i 2 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Na mocy art. 118 k.c. , co do zasady, termin przedawnienia roszczeń wynosi lat sześć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata, jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Przy tym, zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami zakreślającymi ogólne zasady przedawnienia, roszczenia ulegały przedawnieniu, bez zastrzeżenia iż termin przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Zmiana ta została wprowadzona na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1104), która weszła w życie w dniu 9 lipca 2018 r. Przy czym w myśl przepisów przejściowych zawartych w art. 5 ust. 2 ustawy jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. l , w brzmieniu nadanym ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Po upływie terminu przedawnienia, ten przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Ustawowym skutkiem przedawnienia jest zatem powstanie po stronie tego, przeciw komu roszczenie przysługuje, uprawnienia do uchylenia się od jego zaspokojenia, a wykonanie tegoż uprawnienia powoduje, że roszczenie nie może być skutecznie dochodzone. W myśl art. 123 § 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się między innymi przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia, albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (ust. l), a także przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje (ust. 2). Powszechnie przyjmuje się, że wszelkie prośby kierowane do wierzyciela, np. o rozłożenie należności na raty, odroczenie terminu płatności, umorzenie odsetek, czy też częściowa spłata długu stanowią uznanie niewłaściwe długu, chociażby nie doszło do porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Uznanie niewłaściwe stanowi przyznanie przez dłużnika wobec wierzyciela istnienia długu, przy czym nie ma ono charakteru czynności prawnej, a jedynie przyznaniem obowiązku świadczenia wynikającego z innego źródła. Chodzi zatem o taką aktywność dłużnika, która z jednej strony stanowi potwierdzenie długu, dzięki czemu powstaje dowód jego istnienia, a z drugiej - rodzi po stronie wierzyciela uzasadnione oczekiwanie na dobrowolne spełnienie świadczenia. Sąd Okręgowy uznał roszczenie powódki za roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej objęte trzyletnim terminem przedawnienia. Sąd Okręgowy wskazał, że powódka dokonała skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki nr (...) z dniem 20 kwietnia 2018 r., tj. wraz z upływem 30 - dniowego terminu wypowiedzenia zakreślonego oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy doręczonym pozwanej w dniu 20 marca 2018 r. i od tego momentu, tj. 20 kwietnia 2018 r. rozpoczął bieg termin przedawnienia bowiem roszczenie o zwrot pożyczki stało się w całości wymagalne. Pismem z 6 maja 2019 r. M. S. wystąpiła o zgodę na bezobciążeniową sprzedaż działki (...) poprzez zwolnienie zabezpieczenia i odłączenie działki (...) , wydzielonej z działki (...) , który to wniosek w ocenie Sądu I instancji należy traktować jako uznanie niewłaściwe długu, przerywające bieg przedawnienia. Jak wskazał także Sąd I instancji, weksel in blanco złożony na zabezpieczenie roszczeń został wypełniony przez powódkę w dniu 9 marca 2021 r. i w tym samym dniu powódka wezwała pozwanych do wykupu weksla, a zatem przed upływem terminu przedawnienia stosunku podstawowego. Natomiast dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia wekslowego znaczenie ma data płatności weksla, a ta została wyznaczona na 30 marca 2021 r. W chwili wniesienia pozwu, tj. 19 kwietnia 2021 r. (data stempla pocztowego) powództwo nie było jeszcze przedawnione. Sąd Okręgowy wskazał, że pozwem objęto żądanie zapłaty kwoty 3 482 507,55 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 marca 2021 r., stanowiące de facto żądanie zapłaty sumy wekslowej. Sąd I instancji stwierdził, że w myśl art. 9 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. Nr 37, poz. 282) wystawca odpowiada za przyjęcie i za zapłatę weksla. Wyjaśnił, że zobowiązanie wekslowe jako abstrakcyjne ma charakter samodzielny, a dłużnik wekslowy może zgłosić zazwyczaj tylko zarzuty przewidziane w prawie wekslowym . W przypadku jednak wystawienia weksla gwarancyjnego, zabezpieczającego wierzytelność wynikającą ze stosunku podstawowego, dłużnik może przedstawiać także zarzuty wynikające z tego stosunku, co nie wyłącza jednak stosowania prawa wekslowego . Przyjmuje się bowiem, że zobowiązanie wekslowe osoby, która weksel wręczyła, nie powstaje w razie wypełnienia weksla niezgodnie z otrzymanym upoważnieniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2002 r., V CKN 1514/00). Zarówno wystawca weksla in blanco jak i poręczyciel tego weksla, który podpisał deklarację wekslową mogą podnosić wobec remitenta zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową. Zgodnie z art. 32 Prawa wekslowego poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył, przy czym zobowiązanie poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej. Jeżeli więc poręczył za wystawcę weksla własnego staje się głównym dłużnikiem wekslowym, a jego odpowiedzialność zależy od tych samych przesłanek, od których zależy odpowiedzialność osoby za którą poręczył. Z powyższego wynika, że przez wystawienie ważnego weksla powstaje zobowiązanie wekslowe zarówno wobec wystawcy jak i poręczyciela, co oznacza, że odpowiadają oni solidarnie za przyjęcie i zapłatę weksla wobec każdego uprawnionego z weksla, tj. remitenta i jego następcy. Wraz z pozwem, przedłożony został uzupełniony weksel, wraz z deklaracją wekslową obejmującą poręczenia złożone przez pozwanych, a tym samym wykreowana została solidarna odpowiedzialność pozwanych wobec uprawnionego z weksla. Sąd Okręgowy wskazał dalej, iż stosunek podstawowy, który zabezpieczał przedmiotowy weksel in blanco stanowił umowę pożyczki. Wyjaśnił też, że zgodnie z treścią art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Szczegółowe uregulowanie zobowiązań stron zawarte zostało w umowie z dnia 3 września 2010 r., zmienionej następnie aneksem nr I z dnia 21 stycznia 2014 r. Pozwani podnosili zarzut nieważności umowy pożyczki jako zawartej z naruszeniem art. 21 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, powołując się na brzmienie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. jako obowiązujących w czasie kiedy doszło do zawarcia umowy pożyczki, a co za tym idzie wypełnienia weksla niezgodnie z przedłożoną deklaracją wekslową. Sąd I instancji nie uwzględnił jednak w tym zakresie zarzutów pozwanych wynikających ze stosunku podstawowego. Jak wskazał Sąd Okręgowy, zgodnie z treścią art. 21 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych z dnia podpisywania umowy pożyczki, kasa mogła udzielić swoim członkom pożyczek i kredytów na okres nie dłuższy niż 3 lata chyba, że pożyczki i kredyty przeznaczone były na cele mieszkaniowe - wówczas to pożyczki i kredyty mogły być udzielane członkom kasy na okres nie dłuższy niż 5 lat. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma wątpliwości, że wbrew treści samej umowy pożyczka, która została udzielona M. S. nigdy nie miała faktycznie służyć celom mieszkaniowym, a sfinansowaniu prowadzonej przez pozwaną działalności gospodarczej, najpierw indywidualnej a następnie po przekształceniach w ramach spółki z o.o. (...) . Z przesłuchania stron i zeznań świadków złożonych w niniejszej sprawie, a także w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Ś. wynika, że M. S. nigdy nie podjęła żądnych działań zmierzających do nabycia, czy wyremontowania budynków mieszkalnych za wielomilionowe pożyczki uzyskane od (...) , natomiast jej celem od początku było pozyskanie finansowania na inwestycje związane ze Szpitalem w Ś. . Jednocześnie jak wskazują zeznania świadków a w szczególności J. D. i M. F. , (...) nie dokonywała żadnej weryfikacji w tym zakresie, opierając się wyłącznie na deklaracjach pożyczkobiorców. Co więcej wszystkie strony procesu potwierdzają, że niezależnie od ważności umowy przystąpienia do długu, to (...) sp. z o.o. dokonywała faktycznej spłaty zobowiązań z tytułu pożyczek i z ogłoszeniem upadłości spółki należy wiązać zaprzestanie regulowania zobowiązań, tym samym wszystko wskazuje na to, iż to spółka (...) , a wcześniej indywidualna działalność pozwanej były rzeczywistymi beneficjentami pożyczki, a uzyskany kapitał nigdy nie został przeznaczony na cele mieszkaniowe wskazane w umowie. Powyższe okoliczności nie przesądzały jednak zdaniem Sądu I instancji o nieważności zawartej umowy. Po pierwsze Sąd I instancji wskazał, że ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych formalnie utraciła moc na podstawie art. 92 w zw. z art. 93 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowych. Ustawa została ogłoszona dnia 26 lipca 2012 r., zatem moc obowiązującą utraciła z dniem 27 października 2012 r., natomiast uchylona ustawa nie obowiązuje w sensie formalnoprawnym a kwestie jej stosowania winny rozstrzygać normy intertemporalne, które nie zostały zawarte w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowych. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy regulację zawartą w art. 21 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych można w ogóle oceniać w stanie prawnym na 3 września 2010 r. jako normę bezwzględnie obowiązującą, której naruszenie mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności umowy. Sąd I instancji stwierdził, że umowa została zmieniona aneksem z dnia 21 stycznia 2014 r., kiedy to już z całą pewnością nie obowiązywały przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, wobec czego strony dokonały wydłużenia okresu na jaki udzielona został pożyczka na 18 lat. Nadto Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wyrażone w sprawie o sygn. akt I ACa 1932/22, że w kontekście nieważności umowy pożyczki bez znaczenia pozostawała regulacja ustawy z 14 grudnia 1985 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych, bo to nie ona bowiem zawierała wymogi konstrukcyjne umowy pożyczki istotne z punktu widzenia ważności umowy. Sąd I instancji wskazał, że umowa zawierała wszystkie przedmiotowo istotne elementy umowy pożyczki, które wymienione są w art. 720 k.c. , a w przeciwieństwie do umowy kredytu, nie należy do nich określenie celu na jaki pożyczkę zaciągnięto. Zdaniem Sądu I instancji kwestia wskazania nieprawdziwego celu, w jakim M. A. zawierała umowę pożyczki z 3 września 2010 r., z punktu widzenia jej ważności pozostawała irrelewantna dla rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy dodał, że okolicznością bezsporną było, że w umowie o którą chodzi w niniejszym postępowaniu wskazano cel. Sąd I instancji stwierdził, że umowa została prawidłowo zawarta - to znaczy zgodnie z wówczas obwiązującym przepisem art. 21 ustawy o SKOK. Wpisano w niej cel mieszkaniowy i rozłożono w załączniku — harmonogramie spłaty na okres 5 lat. Jak wynika z regulaminu (...) , nie było też naruszeń z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Sąd Okręgowy stwierdził, że bez znaczenia co do ważności tej umowy jest fakt, że wszyscy wiedzieli, że pożyczka nie będzie przeznaczona na cel wskazany w umowie. Wobec zarzutów pozwanych, że w związku z tym doszło do nieważności umowy z powodu jej pozorności, Sąd I instancji podkreślił, że w świetle art. 83 k.c. samo zawarcie umowy pożyczki nie było pozorne, ponieważ pożyczka została udzielona i pobrana. Sąd Okręgowy ocenił, iż zasadnym okazał się w stosunku do pozwanych P. O. , A. M. (1) i Ł. M. zarzut upadku poręczenia w skutek nowacji zobowiązania dłużnika głównego wobec wystawcy weksla na skutek aneksów do umowy pożyczki, zawartych bez zgody poręczycieli. Ogólne zasady dotyczące umowy poręczenia zawarte zostały w tytule XXXII Kodeksu cywilnego . W myśl art. 879 k.c. o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika (§ l.). Jednakże czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela (§ 2). Powyższa zasada wyrażona w prawie cywilnym, że zakres poręczenia nie może być bez wyraźnej zgody poręczyciela, rozszerzony, obowiązuje również przy poręczeniu wekslowym (tak orzeczenie Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1927 r., Rw. III 559/27). Rozszerzenie zakresu poręczenia zawsze wymaga zgody poręczyciela. Odpowiedzialność awalisty uzależniona jest także od terminów znajdujących się w zobowiązaniu wekslowym. Sąd I instancji stwierdził, iż wydłużenie okresu na jaki zawarta została umowa pożyczki z 5 do 18 lat bez wątpienia należy traktować jako zwiększenie zobowiązania poręczyciela. Nie ma przy tym znaczenia, że kwota pożyczki w dniu zawarcia aneksu, na skutek częściowej spłaty, była nieco niższa niż w dniu zawarcia umowy. Umowa pożyczki była oprocentowana w skali roku, a zatem wydłużenie okresu spłaty o 13 lat skutkuje zwiększeniem wierzytelności banku a więc i odpowiedzialności poręczyciela. Niewątpliwie zwiększa odpowiedzialność poręczyciela również wydłużenie okresu, w jakim poręczyciel ponosi ryzyko konieczności zapłaty należności dłużnika głównego. Zmiana umowy dokonana aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. wymagała zatem zgody poręczyciela. W dokumentach przedłożonych w sprawie brak jest pisemnej zgody P. O. , A. M. (1) i Ł. M. na zmianę warunków umowy pożyczki, a tym samym Sąd I instancji uznał, że doszło do niedopuszczalnego zwiększenia odpowiedzialności wskazanych poręczycieli, co w myśl art. 879 § 2 k.c. zwalnia ich od odpowiedzialności. Sąd Okręgowy stwierdził także, że powyższej oceny nie zmienia fakt przyłączenia się P. O. , A. M. (1) i Ł. M. do złożenia wniosku o restrukturyzację długu, ponieważ nie powoduje to uznania ich odpowiedzialności jako poręczycieli. Taka instytucja w przepisach prawnych nie istnieje, skoro od 2014 r. poręczyciele ci przestali ponosić współodpowiedzialność za dług, jako poręczyciele stosunku podstawowego. Złożenie lub też jak twierdzi część z nich, niezłożenie podpisu na tym wniosku nie ma związku z brakiem odpowiedzialności P. O. , A. M. (1) i Ł. M. . Przyłączenie się do wniosku dłużnika nie powoduje bowiem w świetle Kodeksu cywilnego , przyjęcia odpowiedzialności za cudzy dług. Sąd Okręgowy stwierdził, że umowa pożyczki w brzmieniu zmienionym aneksem nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. została prawidłowo poręczona jedynie przez Fundację (...) , z zakreśleniem odpowiedzialności Fundacji do kwoty 5 700 000 zł. Zatem wobec powyższego roszczenie pozwu okazało się zasadne w całości w odniesieniu do pozwanych M. S. i Fundacji (...) , natomiast w odniesieniu do pozwanych P. O. , A. M. (1) i Ł. M. powództwo należało oddalić z uwagi na wygaśnięcie ich odpowiedzialności jako poręczycieli. Sąd Okręgowy zaznaczył, że wobec pozwanej M. S. postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. Sąd ogłosił upadłość pozwanej i wyznaczył syndyka masy upadłości pozwanej w osobie A. D. . Wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 144 ust. l ustawy Prawo upadłościowe, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo-administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Jednocześnie jednak w myśl art. 145 PrUp postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowo - administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym M. S. została zatwierdzona postanowieniem z 22 maja 2023 r., jednakże nie została na niej ujęta zgłoszona wierzytelność powódki. Sąd I instancji stwierdził, że po prawomocnej odmowie uznania wierzytelności na liście, wierzyciel, któremu ogłoszenie upadłości pozwanego dłużnika przerwało proces wytoczony przeciwko upadłemu, ma prawo zażądać podjęcia zawieszonego na skutek ogłoszenia upadłości postępowania, a przy tym prawomocna lista wierzytelności nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (tak uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2007 r., III CZP 125/06). Wyczerpanie trybu określonego ustawą oznacza, że wierzyciel musi zgłosić swoją wierzytelność do listy, jeżeli podlega ona zgłoszeniu. Nie jest konieczne, aby w wypadku nieuznania wierzytelności przez syndyka zgłosił także sprzeciw, a w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sprzeciwu zażalenie. Wyczerpanie trybu przewidzianego ustawą może nastąpić również w ten sposób, że lista wierzytelności uprawomocni się bez sprzeciwu wierzyciela (za: Art- 145-PrUpad-Zimmerman-2024-wyd-8). Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie, wobec nieumieszczenia zgłoszonej przez powódkę wierzytelności na liście wierzytelności spółki (...) sp. z o.o. w C. w upadłości, po prawomocnym oddaleniu sprzeciwu i zażalenia, syndyk masy upadłości M. S. w postępowaniu upadłościowym prowadzonym w trybie art. 491 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe także nie umieścił wierzytelności powoda zatwierdzonej postanowieniem z 22 maja 2023 r. W ocenie Sądu Okręgowego — mając też na uwadze, że postępowanie w sprawie było już w toku, ziściły się przesłanki podjęcia postępowania z udziałem syndyka. Jak wskazał Sąd I instancji, syndyk w postępowaniu sądowym, sądowo - administracyjnym i administracyjnym dotyczącym masy upadłości występuje w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego. Upadły, traci również uprawnienie do występowania w charakterze strony, a zyskuje je syndyk. Tym samym stroną postępowania w miejsce M. S. został Syndyk masy upadłości M. S. . Jak wywiódł dalej Sąd Okręgowy, w myśl art. 493 k.c. w postępowaniu po wniesieniu zarzutów, jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu. Pozwani A. M. (1) , Ł. M. i P. O. podnieśli w sprawie skuteczne zarzuty, wobec czego należało wobec nich uchylić nakaz zapłaty wydany w sprawie o sygn. akt II Nc 88/21 i oddalić powództwo. Sąd Okręgowy ocenił, iż powództwo okazało się w całości zasadne wobec pozostałych pozwanych, jednakże z uwagi na wstąpienie do procesu w miejsce pozwanej M. S. , syndyka masy upadłości M. S. należało i w pozostałym zakresie uchylić nakaz zapłaty w wyroku, zasądzając żądaną kwotę 3 482 507,55 zł solidarnie od pozwanych Syndyka masy upadłości M. S. i Fundacji (...) . O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powódka w apelacji od powyższego wyroku zaskarżyła go w części dotyczącej pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 5 oraz pkt. 6, tj. obejmującej uchylenie nakazu zapłaty w całości i oddalenie powództwa w całości wobec pozwanych A. M. (1) , Ł. M. i P. O. , zarzucając mu: 1. 
        naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i poczynienie błędnych oraz dowolnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. stanowił nowację zobowiązania dłużnika głównego i wymagał zgody poręczycieli wekslowych; 2. 
        naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. polegające no braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i poczynienie błędnych oraz dowolnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. stanowił zwiększenie zobowiązania poręczycieli wekslowych i wymagał ich zgody; 3. 
        sprzeczność poczynionych przez Sąd ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. rozszerzał zakres odpowiedzialności poręczycieli wekslowych, w sytuacji kiedy wystawiony i uzupełniony weksel odpowiadał treści zawartej umowie wekslowej wynikającej z deklaracji wekslowej i nie przekraczał przyjętej przez poręczycieli granicy ich odpowiedzialności wekslowej wynikającej z kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 3 800 000 zł; 4. 
        naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 56 k.c. w zw. z art. 65 k.c. w zw. z postanowieniami przez błędną ich wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. zmieniający warunki spłaty udzielonej pożyczki stanowił nowację zobowiązania dłużnika głównego i zwiększał zobowiązanie poręczycieli wekslowych i tym samym wymagał ich zgody; 5. 
        naruszenie art. 506 k.c. i art. 507 k.c. przez błędną ich wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. zmieniający warunki spłaty udzielonej pożyczki stanowił nowację zobowiązania dłużnika głównego; 6. 
        naruszenie art. 507 k.c. w zw. z art. 32 ustawy Prawo wekslowe przez błędna ich wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż odnowienie zobowiązania w ramach stosunku podstawowego pociąga za sobą wygaśnięcie poręczenia wekslowego; 7. 
        naruszenie art. 879 k.c. w zw. z ort. 32 ustawy Prawo wekslowe przez błędną ich wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że przepis art. 879 k.c. ma zastosowanie do poręczenia wekslowego; 8. 
        naruszenie art. 879 k.c. w zw. z art. 32 ustawy Prawo wekslowe przez błędną ich wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż zawarty aneks nr (...) z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki nr (...) z dnia 3 września 2010 r. rozszerzał zakres odpowiedzialności poręczycieli wekslowych, w sytuacji kiedy wystawiony i uzupełniony weksel odpowiadał treści zawartej umowy wekslowej wynikającej z deklaracji wekslowej i nie przekraczał przyjętej przez poręczycieli granicy ich odpowiedzialności wekslowej wynikającej z kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 3 800 000 zł. Wskazując na powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez utrzymanie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Katowicach w dniu 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II Nc 88/21 w całości w mocy i tym samym zasądzenie od wszystkich pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwoty 3 482 507,55 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 marca 2021 r. wraz z kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego oraz kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Względnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie solidarnie od pozwanych na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych za obydwie instancje. Pozwany — Syndyk masy upadłości M. S. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w punkcie 3) i 4) i wyrokowi temu zarzucił: 1. 
        naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 180 § 1 pkt) 5b) Kodeksu postępowania cywilnego poprzez błędne podjęcie postępowania upadłościowego z udziałem syndyka, podczas, gdy postępowanie upadłościowe względem M. S. osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej prowadzone jest w trybie określonym w art. 491 1 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe, czyli zgodnie z przepisami części pierwszej ustawy Prawo upadłościowe, a tym samym przepisy art. 145 ustawy Prawo upadłościowe stosuje się, a przesłanki określone w art. 145 ustawy Prawo upadłościowe w niniejszej sprawie nie ziściły się, albowiem powód nie wyczerpał trybu dochodzenia zgłaszanej wierzytelności w toku postępowania upadłościowego, a skutkiem powyższego; 2. 
        naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż sam fakt zgłoszenia przez wierzyciela wierzytelności nie uznanej następnie przez syndyka na liście wierzytelności uzasadnia możliwość podjęcia uprzednio zawieszonego postępowania przeciwko syndykowi pomimo niewyczerpania trybu postępowania upadłościowego polegającego na wniesieniu sprzeciwu do sędziego - komisarza, następnie zaś ewentualnego zażalenia do sądu upadłościowego, co w konsekwencji prowadzić może do próby obejścia przez wierzyciela przepisów regulujących procedurę dotyczącą dochodzenia wierzytelności w toku postępowania upadłościowego; 3. 
        naruszenie prawa materialnego, tj. art. 263 ustawy Prawo upadłościowe poprzez podjęcie postępowania przeciwko syndykowi pomimo, iż powód nie wyczerpał trybu zgłaszania wierzytelności określonego ustawą Prawo upadłościowe, a postępowanie upadłościowe nie uległo umorzeniu ani zakończeniu. W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 380 k.p.c. pozwany wniósł o rozpoznanie przez Sąd II instancji postanowienia z dnia 13 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Katowicach, XIV Wydział Gospodarczy wydanego w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, które w ocenie pozwanego wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Pozwana Fundacja (...) w C. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w części tj. w zakresie pkt 3) i 4) wyroku, tj. w zakresie, w jakim Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od tej pozwanej na rzecz powódki kwotę należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. 
        art. 21 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo -kredytowych (Dz.U. 1996 Nr 1, poz. 2) (dalej „SpKas95”) w zw. z art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że pomimo iż w przepisie tym zawarta jest norma prawna o charakterze bezwzględnie obowiązującym ( ius cogens ) to i tak świadome zawarcie przez strony umowy pożyczki udzielanej przez kasę rzeczywiście na cele działalności gospodarczej, jako umowy „formalnie na cele mieszkaniowe”, tylko po to by wydłużyć okres spłaty do maksymalnie dopuszczalnego wówczas ustawą (5 lat), nie stanowi o nieważności takiej czynności prawnej jako sprzecznej z prawem; 2. art. 3 ust. 1 i 2 SpKas95 w zw. z art. 6 SpKas95 w zw. z art. 21 SpKas95 w zw. z art. 58 § 1 k.c. , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż udzielenie przez kasę pożyczki której rzeczywistym beneficjentem (z pełną tego świadomością i zamiarem po stronie stron umowy w tym zwłaszcza organu reprezentującego kasy, a więc i samej kasy) była spółka prawa handlowego, a nie osoba fizyczna, nie było czynnością prawną dokonaną w celu obejścia przepisów prawa (tj. obejścia, związanego z ustawowym celem działalności kas, ograniczeniem kręgu podmiotów prawa mogących uzyskać od kasy pożyczkę, tylko do jej członków, którymi mogły być tylko i wyłącznie osoby fizyczne, i to w dodatku tylko osoby fizyczne połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym), podczas gdy taka czynność zawierana jest niewątpliwie w celu obejścia przez strony przepisów prawa, a zatem czynność taka powinna zostać uznana za czynność nieważną ( ab initio , ze skutkiem ex tunc ); 3. art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 21 SpKas95 w zw. z art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 720 § 1 k.c. , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że czynność prawna w postaci udzielenia przez kasę pożyczki, której rzeczywistym beneficjentem była spółka prawa handlowego, a nie osoba fizyczna, której stroną (pożyczkobiorcą) była osoba fizyczna niepołączona w jakikolwiek sposób więzią zawodowa ani organizacyjną z pozostałymi członkami tej kasy, a ponadto która to pożyczka udzielona została na cele inne niż mieszkaniowe na okres przekraczający 3 lata (tj. świadomie zawarta została przez strony „formalnie jako na cele mieszkaniowe”, a rzeczywiście na cele działalności gospodarczej, tylko po to by wydłużyć okres spłaty do maksymalnie dopuszczalnego wówczas ustawą (5 lat)) - nie stanowi o pozorności takiej czynności prawnej tylko dlatego, iż „pożyczka została udzielona i pobrana”, podczas gdy jeżeli oświadczenie woli złożone zostało drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru dla ukrycia innej czynności prawnej, to ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności; 4. 
        art. 21 SpKas95 w zw. z 92 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych, która weszła w życie 27 października 2012 r. (dalej „SpKas12") w zw. z art. 353 (
    
    
    
    
    1 ) k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż przepis art. 21 SpKas95 nie ma zastosowania do umów zawartych w trakcie jego obowiązywania a to z uwagi na brak szczególnej normy intertemporalnej w przepisach ustawy SpKas12, która zgodnie z jej art. 92 uchylała ustawę SpKas95, a tym samym, że wobec uchylenia przepisu art. SpKas95 irrelewantnym w świetle prawa jest, czy dana umowa pożyczki była zgodna czy też nie była zgodna z tym przepisem prawa; 5. art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353 (
    1 ) k.c. w zw. z art. 21 SpKas95 w zw. z art. 92 SpKas12, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że strony umowy pożyczki zawieranej przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową pod rządzami art. 21 SpKas95 na cele inne niż mieszkaniowe na okres przekraczający 3 lata, mogą w ramach swobody kontraktowania dokonać następnie jej aneksowania w tym zwłaszcza w celu wydłużenia okresu spłaty, czym - w ramach swobody kontraktowania - doprowadzić mogą do konwalidacji nieważnej z mocy prawa czynności prawnej, podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, by dopuszczać możliwość usunięcia przez strony sankcji nieważności bezwzględnej poprzez aneksowanie takiej nieważnej umowy pożyczki, nawet w razie zawierania aneksu w chwili obowiązywania znowelizowanych już przepisów o działalności kas — innymi słowy, nowelizacja przepisów prawa nie może prowadzić do swoistej ukonwalidacji” nieważnych z mocy prawa ( ipso iure ) i już w chwili zawarcia ( ab initio ) stosunków prawnych (skutek ex tunc ) - zwłaszcza wobec braku wyrażenia przez ustawodawcę takiej woli w treści nowelizowanego aktu prawnego- a strony mogłyby ewentualnie zawrzeć nową umowę pożyczki (a w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca „udzielenie nowej pożyczki w miejsce nieważnej”, a nawet gdyby tak było — to takiej „nowej pożyczki” nie zabezpieczało ani poręczenie cywilnoprawne Pozwanej, ani jej poręczenie wekslowe); 6. art. 117 § 2 k.c. w zw. z art. 123 § 1 pkt 2) k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 SpKas95 w zw. z art. 6 SpKas95 w zw. z art. 21 SpKas95 w zw. z art. 353 (
    1 ) k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 10 ustawy Prawo wekslowe („PrWeksl”) w zw. z art. 32 PrWeksl poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż pozwana nie mogła uchylić się od zaspokojenia roszczenia powódki powołując się na zarzut jego przedawnienia; 7. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów prowadzącą do uznania, że powódka skutecznie wypowiedziała dłużniczce głównej umowę pożyczki oraz, że doręczyła jej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, albowiem jego pismo z dnia 12 marca 2018 r., zawierające takie oświadczenie, zostało doręczono na adres do doręczeń wskazany przez dłużniczkę główną M. S. w treści zawartego w 2014 r. aneksu nr (...) do umowy pożyczki ( ul. (...) , (...)-(...) C. ) — co było oczywiście błędne albowiem nie był to wówczas aktualny adres zamieszkania dłużniczki głównej, o którym miała wiedzę powódka; 8. art. 233 § 1 k.p.c. , poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na braku uwzględnienia rzeczywistej treści uzupełnionego przez powódkę a wystawionego przez dłużniczkę główną M. S. (wcześniej A. ) i poręczonego m.in. przez pozwaną ad/ 1, weksla własnego, oraz na jednoczesnym braku uwzględnienia treści deklaracji wekslowej do tego weksla, co doprowadziło do błędu w ustaleniach stanu faktycznego polegającego na uznaniu, że weksel ten został uzupełniony zgodnie z deklaracją wekslową, prawidłowo przez powódkę w dniu 9 marca 2021 r. Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania obu instancji, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje w poczwórnej wysokości (przynajmniej w odniesieniu do kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I Instancji), zgodnie z § 15 ust. 3 w zw. z 2 pkt 8) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja pozwanego Syndyka Masy upadłości M. S. skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku w części i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w stosunku do tego pozwanego. Sąd Apelacyjny nie podziela bowiem poglądu wyrażonego przez Sąd I instancji jakoby do wyczerpania trybu określonego ustawą, o którym mowa w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 794 ze zm.), dochodziło także wtedy, gdy odmowa umieszczenia na liście wierzytelności staje się prawomocna z uwagi na jej niezaskarżenie. Przeciwnie, dla wyczerpania trybu, o którym mowa w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze , konieczne jest zaskarżenie odmowy uznania wierzytelności sprzeciwem do sędziego - komisarza, a w razie nieuwzględnienia sprzeciwu - wniesienie zażalenia do sądu upadłościowego. Niewniesienie sprzeciwu od odmowy uznania wierzytelności na liście wierzytelności uniemożliwia podjęcie i kontynuowanie postępowania sądowego przeciwko syndykowi masy upadłości w sprawie o tę wierzytelność ( art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe , tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.) (wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2017 r., I PK 273/16, OSNP 2018, nr 8, poz. 101). Postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt X GU (...) Sąd Rejonowy (...) X Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość pozwanej M. S. na podstawie art. 491 1 ust. 2  ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.) /postanowienie jak wyżej - k. 1831 akt/. Bezspornym było, iż w postępowaniu upadłościowym pozwanej została postanowieniem z 22 maja 2023 r. zatwierdzona lista wierzytelności, na której nie została ujęta wierzytelność powódki. Z perspektywy celu postępowania upadłościowego zgłoszenie wierzytelności w jego toku powinno być wyłącznym trybem jej dochodzenia. Odmowa syndyka umieszczenia wierzytelności pieniężnej na liście wierzytelności jest odmową uznania wierzytelności, ale nie rodzi sama przez się dla wierzyciela uprawnienia do dochodzenia zapłaty tej wierzytelności od syndyka w trybie procesowym. Na gruncie przepisów ustawy z 2003 r. - Prawo upadłościowe wierzyciel powinien nadal domagać się umieszczenia jego wierzytelności na liście wierzytelności poprzez złożenie sprzeciwu do sporządzonej listy (w przypadku odmowy uznania - sprzeciwu od tej odmowy), a następnie wniesienie zażalenia na postanowienie sędziego komisarza (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2011 r., I PK 188/10). W treści art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego w brzmieniu relewantnym dla rozstrzygnięcia sprawy wyraźnie przewidziano, że postępowanie może być podjęte po wcześniejszym zawieszeniu art. 180 § 1 ust. 5 pkt a k.p.c. przeciwko syndykowi tylko wtedy, gdy w postępowaniu upadłościowym sporna wierzytelność po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie została umieszczona na liście wierzytelności. A zatem w obecnie obowiązującym stanie prawnym, w przypadku ogłoszenia upadłości dłużnika i prowadzenia jej na podstawie art. 491 1 ust. 2  ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe wymagane jest, aby został wyczerpany tryb dochodzenia zaspokojenia roszczenia w ramach postępowania upadłościowego służącego umieszczeniu spornej wierzytelności na liście wierzytelności. Ten tryb przewiduje Tytuł V ustawy, który jak jego sama nazwa wskazuje określa „Zgłoszenie i ustalenie wierzytelności”. Wyczerpanie tego trybu wymaga zatem podjęcia wszystkich czynności mających na celu skuteczne zgłoszenie wierzytelności przewidziane w tym tytule. W konsekwencji do wyczerpania trybu wymagane jest także złożenie sprzeciwu co do odmowy do sędziego-komisarza co do odmowy uznania zgłoszonej wierzytelności i nie umieszczenia jej na liście wierzytelności przez syndyk. Gdyby wystarczającym do podjęcia postępowania było samo nieskuteczne zgłoszenie wierzytelności ustawodawca nie wymagałby „wyczerpania trybu zgłoszenia wierzytelności”. Skoro w treści art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego przewidziano, że postępowanie może być przeciwko syndykowi tylko wtedy, gdy w postępowaniu upadłościowym sporna wierzytelność po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie została umieszczona na liście wierzytelności oznacza to, że nie wystarczy samo ograniczenie się przez wierzyciela do zgłoszenia wierzytelności, niezależnie od tego czy wierzytelność zostanie umieszczona na liście. „Wyczerpanie trybu” w rozumieniu art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego oznacza, że wierzyciel wykonał wszystkie przewidziane ustawa czynności proceduralne aby zrealizować swoje roszczenie w postępowaniu upadłościowym. Chodzi o zastosowanie wszystkich dostępnych prawem środków, aby uzyskać satysfakcjonujące go rozstrzygnięcie w danym postępowaniu, zanim przejdzie się do kolejnego etapu będącego wyjątkiem – podjęcia postępowania z udziałem syndyka. Zasadą jest bowiem dochodzenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym przez wszystkich wierzycieli łącznie. Zatem wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W konsekwencji, zarówno przy zastosowaniu wykładni językowej, systemowej, jak i odmienności postępowania upadłościowego koniecznym jest przejście całego trybu przewidzianego przez ustawodawcę, a więc również wniesienie wszystkich dostępnych środków zaskarżenia, to jest zarówno sprzeciwu do sędziego-komisarza, jak i ewentualnie zażalenia do sądu upadłościowego, aby móc podjąć zawieszone postępowanie z udziałem syndyka (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 kwietnia 2011 r., I PK 188/10; z dnia 18 października 2017 r., I PK 273/16, S. Gurgul: Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Warszawa 2020; P. Janda, Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2020, P. Janda [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. III , Warszawa 2023, art. 145.). Przepis art. 174 § 1 k.p.c. przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania w przypadku upadłości dłużnika i zgodnie z art. 174 § 2 k.p.c. zawieszenie to ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały. Przy tym zawieszając postępowanie, sąd ma obowiązek z urzędu uchylić orzeczenia wydane po ogłoszeniu upadłości dłużnika, chyba że nastąpiła ona po zamknięciu rozprawy. Tym bardziej ( argumentum a maiori ad minus ) uchyleniu podlegają orzeczenia wydane po ogłoszeniu upadłości dłużnika jako wydane w braku podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Rację ma zatem apelujący syndyk, co do tego że podjęcie postępowania przeciwko niemu nastąpiło z naruszeniem powołanych przez niego w apelacji przepisów. Ich naruszenie niewątpliwie miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku skoro rozstrzygnięcie o roszczeniu powódki zostało wydane w sprawie przeciwko syndykowi mimo braku wyczerpania trybu przewidzianego ustawą do dochodzenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Z tej przyczyny zaskarżony wyrok w stosunku do Syndyka masy upadłości M. S. podlegał uchyleniu na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 174 § 2 k.p.c. wraz z postanowieniem o podjęciu postępowania w stosunku do tego pozwanego. Kontynuowanie postępowania z udziałem pozwanej M. S. możliwe będzie dopiero po zakończeniu ( art. 368 Prawa upadłościowego ) lub umorzeniu postępowania upadłościowego ( art. 361 Prawa upadłościowego ). Wówczas bowiem zgodnie z art. 364 ust. 1 oraz art. 364 ust.1 w zw. z art. 368 ust. 3 Prawa upadłościowego upadła odzyska prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami. Skutek odniosła także apelacja Fundacji (...) w C. . Oddaleniu natomiast podlegała w całości apelacja powódki. Wbrew zarzutom powyższych apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty, które Sąd Apelacyjny przyjął w całości za własne co eliminuje konieczność ich powtarzania zgodnie z art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. Apelacje powyższe, choć powołują się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. mające skutkować błędnymi ustaleniami, w rzeczywistości kwestionują ocenę prawną dokonaną przez Sąd I instancji prawidłowo ustalonych faktów. W dacie udzielenia spornej umowy pożyczki ustawa z dnia z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo kredytowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 sierpnia 2009 r. do 13 lipca 2011 r. (Dz.U. z 1996 nr 1, poz. 2, dalej ustawy o SKOK ) przewidywała w art. 21, iż kasa udziela swoim członkom pożyczek i kredytów na okres nie dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 2., zgodnie z którym pożyczki i kredyty przeznaczone na cele mieszkaniowe mogą być udzielane członkom kasy na okres nie dłuższy niż 5 lat. W przypadku niniejszej umowy, została ona zawarta, jak wskazano to w jej treści „na cele mieszkaniowe” w celu obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy, iż pożyczki i kredyty na inne cel mogły być udzielane na okres nie dłuższy niż 3 lata (art. 21 ust. 1 ustawy o SKOK). O bezwzględnym charakterze tego przepisu świadczy jego treść uniemożliwiająca odmienne zapisy umowy, czy postanowienia statutu SKOK. Ustawa o spółdzielczych kasach miała stworzyć podstawy prawne funkcjonowania organizacji o charakterze niezarobkowym, które zajmowały się gromadzeniem oszczędności i dostarczaniem taniego, łatwo dostępnego kredytu osobom o skromnych dochodach, mających nikłe szanse na uzyskanie kredytu konsumpcyjnego. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, stanowiące organizację ludzi, a nie kapitału, oparte na idei samopomocy finansowej, miały wypełnić istniejącą lukę na rynku usług finansowych (B. Petz, Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, Informacja nr 252/1994, s. 1, sprawozdanie stenograficzne z 29 posiedzenia Sejmu II kadencji z 16 września 1994 r.). Cele spółdzielczych kas zostały uregulowane w art. 3 ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach. Są nimi: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie pożyczek i kredytów, przeprowadzanie - na zlecenie - rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344, ze zm.). Art. 3 ust. 1 stanowi podwójne ograniczenie dla działalności kas. Z jednej strony, zawiera on enumeratywny katalog czynności, które mogą być podejmowane przez spółdzielcze kasy. Oznacza to, że żadna czynność, która nie została wymieniona w tym katalogu, nie może być dokonywana w ramach funkcjonowania kas. Z drugiej strony, przewiduje on możliwość dokonywania określonych czynności przez spółdzielcze kasy wyłącznie na rzecz członków kas. Członkami kasy zaś mogły być osoby fizyczne połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym, a w szczególności pracownicy zatrudnieni w jednym lub kilku zakładach pracy i osoby należące do tej samej organizacji społecznej lub zawodowej (art. 10 ust. 1 ustawy o SKOK) oraz działające wśród nich organizacje pozarządowe w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, ze zm.), jednostki organizacyjne kościołów i związków wyznaniowych posiadające osobowość prawną, spółdzielnie, związki zawodowe oraz wspólnoty mieszkaniowe (art. 10 ust. 1 ustawy o SKOK). Zgodnie z brzmieniem ustawy o SKOK Spółdzielcze kasy nie podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego oraz nie są objęte gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Ustawa przewidywała odrębne regulacje, które mają zapewnić bezpieczeństwo środków gromadzonych w kasach przez ich członków. Regulacje te zwane tzw. „normami ostrożnościowymi” dotyczą m.in. wprowadzenia maksymalnej kumulacji udzielanych kredytów dla jednego członka kasy, odnoszą się do łącznej kwoty pożyczek i kredytów udzielonych wszystkim członkom na cele związane z działalnością gospodarczą. Wskazane regulacje wraz z art. 21 ustawy, przewidującym limity czasowe, na jakie mogą być udzielane pożyczki i kredyty. Stanowią istotne gwarancje bezpieczeństwa, bowiem kredyty udzielane na działalność gospodarczą i kredyty długoletnie są obarczone zawsze dużym ryzykiem. Celem wprowadzenia tego ograniczenia było zabezpieczenie przed ryzykiem związanym z udzielaniem długoterminowych kredytów, które mogłyby doprowadzić do zablokowania pieniędzy spółdzielczej kasy na dłuższy czas. Ograniczony podmiotowo i tym samym terytorialnie zakres działalności kasy (członkowie ściśle związani wspólną więzią), działalność nienastawiona na maksymalizację zysku, idea samopomocy oraz społeczne zaangażowanie kadry zarządzającej, miały gwarantować niskie ryzyko prowadzonej przez kasy działalności bankowej, a tym samym miały czynić zbędnym nadzór bankowy (W. Srokosz, Charakter prawny nadzoru nad Spółdzielczymi Kasami Oszczędnościowo-Kredytowymi, PUG nr 10/2007, s. 17). Miały być to zatem instytucje o niskim udziale kapitałowym członków, znających się i darzących się zaufaniem (por. sprawozdanie stenograficzne z 29 posiedzenia Sejmu z 16 września 1994 r.). Ograniczenie możliwości zostania członkiem spółdzielczej kasy, położenie szczególnego akcentu na wspólne więzi łączące jej członków, miały stanowić formę zabezpieczenia – „zasadę ostrożnościową”, zapewniającą bezpieczne funkcjonowanie spółdzielczych kas. Wzajemna znajomość członków miała na celu ułatwienie bezpiecznego udzielania kredytów i wzajemnych poręczeń (por. biuletyn nr 1742/II kadencja z 11 lipca 1995, s. 12)  (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt K 53/07). Przepis art. 21 ustawy o SKOK został co prawda uchylony wraz z wejściem w życie art. 15 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1296). Jednakże wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r., K 53/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany art. 15 wspomnianej ustawy jest niezgodny z Konstytucją . Tym samym przepis art. 21 ustawy o SKOK od dnia 27 marca 2009 r. (tj. od daty ogłoszenia wyroku Trybunatu Konstytucyjnego) z powrotem funkcjonował w obrocie prawnym i obowiązywał w dacie zawarcia spornej umowy pożyczki. Jak prawidłowo ustalił to Sąd I instancji w dniu 3 września 2010 r. M. A. zawarła ze (...) w M. umowę pożyczki nr (...) w kwocie 3 800 000 zł, na okres od 3 września 2010 r. do 3 września 2015 r. zatytułowaną „umowa pożyczki na cele mieszkaniowe”. W rzeczywistości kredyt otrzymała na prowadzenie działalności gospodarczej oraz spłatę istniejącego z tej działalności zadłużenia. Zatem kredyt ten udzielony był na okres dłuższy niż 3 lata i jak wskazano to już wyżej, nie był udzielony na cele mieszkaniowe. W myśl zaś art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Obejście prawa polega na osiągnięciu zabronionego celu za pomocą czynności prawnie dozwolonej. Czynności służące obejściu ustawy ( in fraudem legis ) są pozornie zgodne z jej brzmieniem. W konsekwencji nawet formalnie poprawna czynność prawna jest nieważna jeżeli zmierza do osiągnięcia skutku sprzecznego z brzmieniem ustawy. Tym samym czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane (S. Rudnicki [w:] S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, wyd. X , Warszawa 2011, art. 58). O ile o sprzeczności czynności prawnej z ustawą decyduje przejawiona wola, która stanowi treść czynności, w przypadku obejścia ustawy istotna jest wola wewnętrzna skierowana na osiągnięcie celu niedozwolonego. W przypadku obejścia prawa strony czynności prawnej przy zachowaniu pozorów legalności oraz zgodności z obowiązującym prawem zamierzają osiągnąć skutek przez to prawo zabroniony. Do uznania, iż czynność prawna zmierza in fraudem legis , konieczne jest, aby wszystkie strony miały świadomość takiego stanu rzeczy i świadomie dokonały czynności w celu obejścia prawa. W niniejszej zaś sprawie wszystkie strony umowy miały świadomość, że umowa nie jest zawierana na cele mieszkaniowe, lecz ma na celu finansowanie prowadzenia działalności gospodarczej M. A. oraz spłatę istniejącego z tej działalności zadłużenia. O takim celu umowy i świadomości tego celu przez obie strony zawierające umowę świadczą wprost zeznania M. A. oraz świadka J. J. jak i wszystkie okoliczności sprawy, w tym zabezpieczenia umowy jakimi były m.in. cesja z umowy najmu z (...) w Ś. ” oraz cesja z umów z NFZ odwołujące się wprost do działalności gospodarczej pożyczkobiorcy. O celu gospodarczym zawieranej umowy świadczy także sama wysokość udzielonej pożyczki, która w dacie jej udzielenia miała wysokość pozwalającą, zgodnie z wiedzą powszechną, na zakup kilkunastu średniej wielkości mieszkań na lokalnym rynku. Przy tym zawarta umowa pożyczki nigdy nie miała służyć jakimkolwiek celom mieszkaniowym dłużniczki głównej, a była jedynie elementem szerszego procesu inwestycyjnego związanego z założeniem (...) Sp. z o.o. , wniesieniem do niej aportem przedsiębiorstwa dłużniczki głównej oraz nabyciem w niej udziałów przez fundusz (...) . Jak wynikało z zeznań świadka J. J. osoby odpowiedzialne za ten fundusz znały się bezpośrednio z członkami Zarządu (...) . Fundusz ten miał przy tym siedzibę w tym samym budynku co oddział (...) w M. . Jak wynikało z zeznań M. A. oraz świadka J. J. , którym Sąd Apelacyjny dał wiarę jako spójnym, logicznym i wraz z dokumentami składającym się na spójny i logiczny ciąg wydarzeń to członkowie Zarządu (...) oraz przedstawiciele współpracującego z nimi funduszu (...) , wskazali M. A. , iż formalnie to ona musi być stroną umowy pożyczki z uwagi na ograniczenia ustawowe w udzielaniu pożyczek przez kasę, ale że następnie zobowiązanie to zostanie przeniesione do (...) sp. z o.o. Tak też się stało, niespełna rok po zawarciu umowy pożyczki przedsiębiorstwo pożyczkobiorczyni, wraz z zobowiązaniem wynikającym z umowy pożyczki, zostało wniesione aportem do (...) sp. z o.o. i w tym samym dniu (...) zawarł z dłużniczką główną oraz (...) sp. z o.o. umowę przystąpienia (...) sp. z o.o. do długu, w której to umowie (...) zobowiązał się, że nie będzie dochodził od M. S. zaspokojenia tak długo, jak pożyczkę spłacać będzie (...) . z o.o. (a wręcz, że w pierwszej kolejności dochodzić będzie spłaty od spółki). Spółka (...) sp. z o.o. spłacała tę pożyczkę przez kolejne lata aż do ogłoszenia jej upadłości w 2018 r. Po nieuznaniu wierzytelności powoda na liście wierzytelności z uwagi na, jak się później okazało, nieważność umowy przystąpienia (...) sp. z o.o. do długu wobec (...) powódka zaczęła poszukiwać zaspokojenia od dłużniczki głównej, poręczycieli i dłużników rzeczowych. W konsekwencji Sąd Apelacyjny nie dał wiary nielogicznym i sprzecznym w tej części z dokumentami oraz zeznaniami i oświadczeniami pozwanej M. S. zeznaniom świadków będących reprezentantami (...) co do tego by, świadkowie ci nie wiedzieli że sporna umowa pożyczki opiewająca na kwotę 3 800 000 zł nie została zawarta na cele mieszkaniowe. Świadkowie M. F. i J. D. w istotnym zakresie zasłaniali się niepamięcią. W przeciwieństwie do nich pożyczkobiorczyni pamiętała wszystkie istotne okoliczności sprawy. O znajomości przez obie strony umowy jej rzeczywistego celu świadczy przy tym sama jej wysokość, która co jest powszechnie wiadome wielokrotnie przekraczała ceny zakupu mieszkań a także to, że zabezpieczeniem pożyczki była także cesja z umowy najmu z (...) w Ś. ” oraz cesja z umów z NFZ co wprost świadczy o gospodarczym celu udzielonej pożyczki. Sąd Okręgowy w treści uzasadnienia prawidłowo stwierdził zresztą, że wszyscy wiedzieli, że pożyczka nie będzie przeznaczona na cel wskazany w umowie. W konsekwencji M. A. została formalnie pożyczkobiorczynią na cele mieszkaniowe tylko dlatego, że (...) nie mógł udzielić wielomilionowej pożyczki na okres 5 lat w celu finansowania działalności gospodarczej. M. A. została także formalnie członkiem (...) na potrzeby zawarcia tejże umowy pożyczki i w tym celu objęła jeden tylko udział w (...) nie będąc połączona więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym z pozostałymi członkami kasy – niezgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ustawy o SKOK oraz art. 21 tej ustawy. Sporna umowa niewątpliwie miała dla (...) charakter zarobkowy i nie miała służyć pomocy jej członkowi, gdyż M. A. nie wiązała nawet ze (...) , ani jego członkami jakakolwiek więź. Bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa nie mogą być zaś uchylane ani obchodzone odmienną wolą stron. Nieważność czynności prawnej, o której mowa w art. 58 k.c. ma charakter pierwotny, gdyż czynność prawna określona w tym przepisie jest nieważna od początku, od chwili dokonania czynności ( ex tunc, ab initio ). Nieważność ta ma przy tym charakter bezwzględny i definitywny gdyż czynność prawna nieważna nie może być konwalidowana i nie wywołuje żadnych skutków w sferze cywilnoprawnej. Nieważność czynności prawnej określonej art. 58 k.c. ma również charakter powszechny działając erga omnes . Może się na nią powołać zatem każda osoba, która ma w tym interes prawny, a zatem nie tylko strona nieważnej czynności prawnej. Nieważność czynności prawnej zgodnie z art. 58 k.c. powstaje z mocy prawa ( ex lege ). W konsekwencji brana jest pod uwagę z urzędu ( ex officio ), a nie tylko na zarzut strony postępowania. Ocena, czy treść czynności prawnej jest sprzeczna z prawem, dokonywana być powinna na chwilę dokonania czynności. Późniejsza ewentualna zmiana prawa nie wpływa na ocenę tej czynności (chyba że nowe przepisy mają skutek wsteczny).” (K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022). Przepis art. 21 ustawy o SKOK stanowi normę bezwzględnie wiążącą, której naruszenie powoduje nieważność czynności prawnej, gdyż żaden przepis powołanej ustawy nie przewiduje innego skutku ( art. 58 § 1 k.c. ). Skutkiem naruszenia tego przepisu nie może być tylko wprowadzenie środków dyscyplinujących i to tylko dla organu zarządzającego, gdyby bowiem tak było taki skutek wynikałby wprost z ustawy, nadto w takiej sytuacji art. 21 ustawy o SKOK były zupełnie pozbawiony znaczenia. Nie ma jakichkolwiek przestanek aby przyjąć, ze naruszenie art. 21 ustawy o SKOK prowadzi do zmiany postanowień umowy kredytu polegającej na uznaniu, ze umowa została zawarta na maksymalny prawnie dopuszczalny okres. Takiej regulacji prawnej nie zawierają normy prawne, ponadto godziłoby to w interesy członków spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, którzy działając w zaufaniu do profesjonalisty zawieraliby umowy, których rzeczywista treść, jest w sposób rażący sprzeczna z literalnym brzmieniem umowy. Nie sposób też przyjąć aby w grę wchodziło unormowanie z art. 58 § 3 k.c. Z okoliczności wynika bowiem, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność prawna nie zostałaby w ogóle dokonana. W konsekwencji sporna umowa jako mająca na celu obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych, jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. Skoro więc umowa kredytowa była nieważna, nieważne były także umowy poręczenia udzielone przez wszystkich pozwanych bez względu na to jakie zarzuty przeciwko tej umowie powoływali. Zatem wszyscy poręczyciele są zwolnieni od odpowiedzialności. Wobec tego należało w stosunku do niech oddalić w całości powództwo. Bez znaczenia zatem dla wyniku postępowania miało aneksowanie umowy pożyczki w 2014 r. i to mimo, że nastąpiło to pod rządami znowelizowanej ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych jak i niewłaściwe uznanie długu w piśmie dłużniczki głównej M. S. z 2019 r. Wobec bezwzględnej nieważności stosunku podstawowego ze skutkiem ex tunc niemożliwym jest uznanie przez dłużnika głównego, czy to w sposób właściwy czy niewłaściwy, wierzytelności wynikającej z takiego nieważnego stosunku prawnego, ani aneksowanie nieważnej umowy. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 282) zarzuty dotyczące nieważności poręczonego zobowiązania, w tym także poręczonego wekslowo przysługują także poręczycielom wekslowym. W konsekwencji w razie nieważności zobowiązania poręczonego (również wekslowo), zobowiązanie poręczyciela (wekslowego) również musi być uznane za nieważne tak, jak przy poręczeniu cywilnym. W związku z nieważnością stosunku podstawowego, którego wystawiony weksel in blanco miał zabezpieczać, tj. wyłącznie wierzytelności (...) wynikającej z umowy pożyczki „na cele mieszkaniowe” nr (...) z dnia 3 września 2010 r.), weksel ten nie mógł zostać wypełniony zgodnie z porozumieniem, a zatem zobowiązanie wekslowe nie powstało. Nieskutecznymi są w całości zarzuty apelacji powódki odnoszące się do pozwanej P. O. . Wbrew zarzutom tej apelacji aneks z dnia 21 stycznia 2014 r. do umowy pożyczki zwiększał zobowiązanie poręczycieli i tym samym wymagał ich zgody. Aneks wydłużał spłatę pożyczki z 5 do 13 lat, a pożyczka była oprocentowana. Zatem przedłużenie okresu kredytowania powoduje też zwiększenie kwoty oprocentowania. Oprocentowanie jest natomiast istotnym warunkiem umowy pożyczki. Samo zresztą przedłużenie okresu spłaty, przedłuża również ryzyko poręczycieli związane z koniecznością zapłaty należności dłużnika, co słusznie stwierdził Sąd I instancji. Błędnie Sąd Okręgowy przyjął, iż aneks z dnia 21 stycznia 2014 r. stanowił nowację zobowiązania głównego zmieniając warunki spłaty. Wydłużenie okresu spłaty nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 § 1 k.c. Podstawą prawną zobowiązania była bowiem nadal sporna umowa pożyczki „na cele mieszkaniowe”. Zgodnie zaś z art 506 § 1 k.c. jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa (odnowienie). Pozwana P. O. nie tylko nie podpisała aneksu do umowy pożyczki, ale nie miała o nim nawet wiedzy. Wręczając i przyjmując weksel gwarancyjny ( in blanco ) strony obejmują swoją wolą jego funkcję zabezpieczającą. Z tej funkcji wynika, że inkorporowana w nim wierzytelność ma ułatwić zaspokojenie wierzyciela w ramach stosunku podstawowego. Wygaśnięcie stosunku podstawowego lub jego nieważność uniemożliwia zatem dochodzenie wierzytelności wekslowej a bezpodstawność roszczenia cywilnoprawnego pociąga za sobą bezpodstawność roszczenia opartego na wekslu. Zasada wyrażona w prawie cywilnym, że zakres poręczenia nie może być bez wyraźnej zgody poręczyciela rozszerzony, obowiązuje również przy poręczeniu wekslowym. Przesunięcie terminu płatności określonego w treści weksla stanowi niewątpliwie rozszerzenie poręczenia, a więc zmianę zobowiązania wekslowego. Ze względu na brak zgody ze strony awalisty na tego rodzaju zmianę zobowiązania, odpowiedzialność awalisty ustaje. To automatyczne wygaśnięcie poręczenia wynikającego z awalu będzie jednak miało miejsce wtedy, gdy po umieszczeniu awalu przesunięto termin płatności weksla bez zgody awalisty ( M. Czarnecki , L. Bagińska , Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 7, 2018, art. 32). W przypadku udzielenia poręczenia na wekslu in blanco zastosowanie ma art. 879 § 2 k.c. , zgodnie z którym czynność prawna dokonana przez wierzyciela z dłużnikiem, np. kredytobiorcą, już po udzieleniu poręczenia, nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela. Poręczyciel podpisuje również deklarację wekslową i awalizując weksel, działa w zaufaniu do jej postanowień nie będzie więc odpowiadał za żadne inne zobowiązania niż te, które wynikały z deklaracji wekslowej. W przypadku gdy wierzyciel zwiększy zobowiązanie dłużnika przez podwyższenie np. kwoty kredytu czy gwarancji lub przez wydłużenie terminu zapłaty za zakupione towary, wówczas poręczyciel może, powołując się na art. 10 Prawa wekslowego , podnieść, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem, bowiem upoważniał on wierzyciela do uzupełnienia weksla w sytuacji i na warunkach istniejących w dniu udzielenia poręczenia (I. Heropolitańska, 4.5. Zakres odpowiedzialności poręczyciela wekslowego [w:] Prawne zabezpieczenia zapłaty wierzytelności, Warszawa 2014.) Dyspozycja art. 879 § 2 k.c. obejmuje wszystkie czynności prawne dokonane przez dłużnika i wierzyciela po udzieleniu poręczenia, które zarówno bezpośrednio zwiększają zobowiązanie dłużnika głównego (jak np. podwyższenie wysokości świadczenia podstawowego, podwyższenie oprocentowania kredytu), jak i te, które zwiększają tę odpowiedzialność pośrednio. Chodzić tu może także o odroczenie terminu płatności długu, o ile istotnie prowadzi to do zwiększenia odpowiedzialności dłużnika głównego, a w konsekwencji także poręczyciela. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem powódki, że dłużnik główny z wierzycielem mogą w sposób dowolny zmieniać terminy spłaty, wysokości spłaty odsetki etc. , bez zgody poręczyciela. Prowadziłby to bowiem do nieograniczonego ryzyka poręczyciela i mogłoby prowadzić do nadużyć. Brak przy tym argumentacji przemawiającej za zasadnością odmiennego stanowiska. Odroczenie płatności oprocentowanego zobowiązania zawsze prowadzi do jego wzrostu (gdy nie ma przerwy w naliczaniu odsetek). Mimo, że zmienia się termin spłaty to odsetki są naliczane cały czas. Dochodzi zatem do pośredniego zwiększenia zobowiązania. Zważyć przy tym należy, że przyjęcie że doszło skutecznie do odnowienia zobowiązania dłużnika głównego skutkowałoby wygaśnięciem poręczenia wekslowego i zastosowaniem art. 879 k.c. W przypadku odnowienia, dotychczasowe zobowiązanie wygasa. Poręczenie zaś zabezpiecza określoną w nim wierzytelność. Zatem w związku z wygaśnięciem wierzytelności wygasa również zabezpieczające ją poręczenie, co dotyczy również poręczenia wekslowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 1982 r., 1 CR 13/82). Sąd Apelacyjny rozstrzygając niniejszą sprawę nie był związany poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawie I ACa 1932/22 dotyczącej sporu pomiędzy powódką i współdłużnikiem rzeczowym, co do ważności spornej umowy. Przedmiotowe granice mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia należy oceniać według reguł przyjętych w art. 366 k.p.c. , tj. w odniesieniu do przedmiotowych granic powagi rzeczy osądzonej. Objęte jest nią tylko to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, który należy postrzegać przez pryzmat żądania pozwu i faktów przytoczonych w celu jego uzasadnienia ( art. 187 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 321 § 1 k.p.c. ). W tym ujęciu moc wiążąca dotyczy rozstrzygnięcia o żądaniu w połączeniu z jego podstawą faktyczną, nie rozciąga się natomiast na kwestie prejudycjalne, które sąd przesądził, dążąc do rozstrzygnięcia o żądaniu, i których rozstrzygnięcie znajduje się poza sentencją, jako element jej motywów, ani na ustalenia faktyczne i poglądy interpretacyjne stojące u podstaw prawomocnego orzeczenia. Treść uzasadnienia, podobnie jak w przypadku powagi rzeczy osądzonej, może jednak służyć sprecyzowaniu rozstrzygnięcia zawartego w sentencji (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2025 r., I CSK 1277/25). O kosztach procesu na rzecz pozwanej Fundacji (...) w C. Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z w zw. z § w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Sąd Apelacyjny nie znalazł przy tym podstaw do zasądzenia tych kosztów w wysokości poczwórnej stawki wynikającej z tego rozporządzenia. O odsetkach ustawowych od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 zd. 1 i 3 k.p.c. biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcie w tym zakresie jest prawomocne z chwilą wydania wyroku Sądu Apelacyjnego. Wobec tego Sąd Apelacyjny orzekł o zmianie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. O oddaleniu apelacji powódki orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c. Na podstawie art. 350 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 317 § 1 k.p.c. w związku z uchyleniem w części zaskarżonego wyroku oznaczono go jako wyrok częściowy. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § w zw. z § 2 pkt 8 i odpowiednio pkt. 9 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Na koszty te złożyło się w przypadku pozwanych P. O. oraz A. i Ł. M. wynagrodzenie ich pełnomocników w kwocie 11 250 zł. Zaś w przypadku pozwanej Fundacji (...) w C. wynagrodzenie pełnomocnika fundacji w kwocie 18 750 zł oraz opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku w kwocie 100 zł. Stawki wynagrodzenia pełnomocnika dotyczą postępowania apelacyjnego rozumianego jako całość, a nie poszczególnych apelacji. W konsekwencji wynagrodzenie pełnomocników w postępowaniu apelacyjnym obliczane jest w jednej stawce stosownie do wartości przedmiotu sprawy (§ 2 rozporządzenia jak wyżej) dotyczącej danego uczestnika procesu jako takiej, a nie w dwóch stawkach osobno dla wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanego z osobna w każdej apelacji. O odsetkach ustawowych od kosztów postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 zd. 1 i 3 k.p.c. biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest prawomocne z chwilą wydania wyroku Sądu Apelacyjnego. O pobraniu od powódki na rzecz Skarbu – Państwa Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty 99 900 złotych z tytułu części opłaty od apelacji, od obowiązku uiszczenia której pozwana Fundacja (...) w C. została zwolniona orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.) w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. SSA Wiesława Namirska SSA Katarzyna Żymełka SSA Barbara Konińska