V ACz 87/23

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2023-03-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokaapelacyjny
postępowanie grupowezażalenieodrzucenie pozwubraki formalneoświadczenie o przystąpieniusąd apelacyjnysąd okręgowyustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu w postępowaniu grupowym, uznając, że braki formalne oświadczeń członków grupy nie stanowią podstawy do odrzucenia pozwu, lecz powinny być uzupełnione.

Sąd Okręgowy odrzucił pozew w postępowaniu grupowym z powodu rzekomych braków formalnych oświadczeń członków grupy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał, że oświadczenia te nie muszą zawierać wszystkich elementów wskazanych w ustawie, jeśli pozew wraz z nimi umożliwia ocenę dopuszczalności postępowania grupowego. Braki w oświadczeniach powinny być uzupełniane na podstawie przepisów o brakach formalnych pozwu, a nie prowadzić do jego odrzucenia. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, odmawiając odrzucenia pozwu i nakazując rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie o odrzuceniu pozwu wniesionego w postępowaniu grupowym. Sąd Okręgowy uznał, że pozew podlegał odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakresie oświadczeń członków grupy, które nie zawierały powołania i wskazania dowodów, co uniemożliwiało spełnienie przesłanek formalnych postępowania grupowego. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, przychylił się do argumentacji strony powodowej. Powołując się na przepisy ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym oraz utrwaloną judykaturę, Sąd Apelacyjny stwierdził, że oświadczenia o przystąpieniu do grupy nie muszą zawierać wszystkich elementów wskazanych w art. 12 ustawy, jeśli pozew wraz z tymi oświadczeniami umożliwia sądowi ocenę dopuszczalności postępowania grupowego. Sąd podkreślił, że oświadczenia te nie mają samodzielnego bytu i nie kształtują przedmiotu postępowania, a ich celem jest identyfikacja członków grupy. Braki w oświadczeniach, które uniemożliwiają nadanie sprawie biegu, stanowią brak formalny pozwu podlegający usunięciu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 24 ust. 1 ustawy, a nie podstawę do odrzucenia pozwu. Sąd Apelacyjny uznał, że w niniejszej sprawie oświadczenia członków grupy odwoływały się do treści pozwu, który zawierał szczegółowy spis dokumentów uzasadniających żądanie, co było wystarczające do nadania sprawie biegu. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, odmawiając odrzucenia pozwu i nakazując rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, braki formalne w oświadczeniach członków grupy inicjatywnej nie stanowią podstawy do odrzucenia pozwu w postępowaniu grupowym. Powinny być one traktowane jako braki formalne pozwu podlegające uzupełnieniu na podstawie przepisów k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że oświadczenia o przystąpieniu do grupy nie mają samodzielnego bytu i nie kształtują przedmiotu postępowania grupowego. Ich celem jest identyfikacja członków grupy. Jeśli pozew wraz z tymi oświadczeniami umożliwia sądowi ocenę dopuszczalności postępowania grupowego, braki w oświadczeniach powinny być usuwane w trybie art. 130 § 1 k.p.c., a nie prowadzić do odrzucenia pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

strona powodowa

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznareprezentant grupy
C. B.osoba_fizycznaczłonek grupy
J. C.osoba_fizycznaczłonek grupy
S. M.osoba_fizycznaczłonek grupy
C. K.osoba_fizycznaczłonek grupy
M. L.osoba_fizycznaczłonek grupy
R. M.osoba_fizycznaczłonek grupy
J. G.osoba_fizycznaczłonek grupy
Z. K.osoba_fizycznaczłonek grupy
K. Ł.osoba_fizycznaczłonek grupy
J. K.osoba_fizycznaczłonek grupy
E. U.osoba_fizycznaczłonek grupy
A. C. (1)osoba_fizycznaczłonek grupy
K. Z.osoba_fizycznaczłonek grupy
B. O.osoba_fizycznaczłonek grupy
A. A.osoba_fizycznaczłonek grupy
A. C. (2)osoba_fizycznaczłonek grupy
Skarb Państwa – Prokurator Rejonowy (...) (...) w W.organ_państwowypozwany
Prokurator Okręgowy w W.organ_państwowypozwany
Prokurator Generalnyorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

u.d.r.p.g. art. 1 § 1 i 2

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

Ustawa normuje sądowe postępowanie cywilne w sprawach, w których dochodzone są roszczenia jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej (postępowanie grupowe).

u.d.r.p.g. art. 10 § 1

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

Po wysłuchaniu stron sąd rozstrzyga o dopuszczalności postępowania grupowego. Sąd jest obowiązany odrzucić pozew, jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym.

u.d.r.p.g. art. 12 § zdanie pierwsze

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

W oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie, wskazać okoliczności uzasadniające to żądanie, okoliczności uzasadniające przynależność do grupy oraz przedstawić dowody.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku braków formalnych pozwu, sąd wzywa do ich uzupełnienia.

u.d.r.p.g. art. 24 § 1

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Braki formalne w oświadczeniach członków grupy inicjatywnej nie stanowią podstawy do odrzucenia pozwu w postępowaniu grupowym. Oświadczenia o przystąpieniu do grupy mogą odwoływać się do treści pozwu w zakresie żądań, okoliczności uzasadniających żądanie, przynależność do grupy oraz dowodów. Braki formalne oświadczeń powinny być usuwane w trybie art. 130 § 1 k.p.c., a nie prowadzić do odrzucenia pozwu.

Odrzucone argumenty

Pozew wniesiony w postępowaniu grupowym podlegał odrzuceniu ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych pozwu w zakresie załączonych do niego oświadczeń członków grupy. Oświadczenia przystępujących do grupy przed złożeniem pozwu nie zawierają powołania i wskazania dowodów, tj. powiązania konkretnej osoby z konkretnym dowodem.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie to stanowi autonomiczny i niezależny od pozwu grupowego wyraz woli uczestniczenia określonej osoby w postepowaniu grupowym w dołączonych do pozwu oświadczeniach członków grupy inicjującej postępowanie, nie jest konieczne zamieszczenie elementów, o których mowa w art. 12 zdanie pierwsze ustawy byleby tylko treść pozwu wraz z treścią oświadczeń dołączonych do pozwu umożliwiała sądowi ocenę dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym Skoro oświadczenia dołączone do pozwu nie mają samodzielnego bytu i nie kształtują przedmiotu postępowania grupowego, lecz mają na celu identyfikację członków grupy inicjatywnej poprzez zademonstrowaną w nich wolę uczestniczenia w grupie reprezentowanej przez uzgodnioną osobę wnoszącą pozew, brak jest podstaw do odrzucenia pozwu z powodu braków tych oświadczeń. Niedołączenie do pozwu grupowego oświadczeń członków grupy inicjatywnej o przystąpieniu stanowi brak formalny pozwu, uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu i podlegający usunięciu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 24 ust. 1 ustawy. Uchybienie to nie stanowi natomiast bezpośredniej podstawy do odrzucenia pozwu.

Skład orzekający

Paulina Asłanowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Szerel

sędzia

Alicja Fronczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania grupowego, w szczególności wymogów formalnych oświadczeń członków grupy i podstaw odrzucenia pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania grupowego i interpretacji przepisów ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie jest ciekawe dla prawników procesowych, ponieważ wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące postępowania grupowego, które często budzą wątpliwości.

Czy braki w oświadczeniach członków grupy mogą pogrzebać pozew grupowy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACz 87/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2023 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Paulina Asłanowicz (spr.) Sędziowie: SSA Marta Szerel SSA Alicja Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w postepowaniu grupowym sprawy z powództwa H. M. jako reprezentanta grupy działającego na rzecz: C. B. , J. C. , S. M. , C. K. , M. L. , R. M. , J. G. , Z. K. , K. Ł. . J. K. , E. U. , A. C. (1) , K. Z. , B. O. , A. A. i A. C. (2) przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Rejonowemu (...) (...) w W. , Prokuratorowi Okręgowemu w W. i Prokuratorowi Generalnemu o zapłatę na skutek zażalenia strony powodowej na punkt pierwszy postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 września 2022 roku, sygn. akt II C 3679/20 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że odmówić odrzucenia pozwu i rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym. Paulina Asłanowicz Marta Szerel Alicja Fronczyk Sygn. akt V ACz 87/23 UZASADNIENIE Na rozprawie w dniu 19 września 2022 roku przed Sądem Okręgowym pozwany wniósł o odrzucenie pozwu wobec braku spełnienia w niniejszej sprawie wymogów postępowania grupowego, w tym oświadczeń o przystąpieniu do grupy. Postanowieniem z dnia 26 września 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w punkcie pierwszym odrzucił pozew, a w punkcie drugim odstąpił od obciążania reprezentanta grupy kosztami procesu na rzecz pozwanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pozew wniesiony w postępowaniu grupowym podlegał odrzuceniu ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych pozwu w zakresie załączonych do niego oświadczeń członków grupy. Wskazano, iż oświadczenia przystępujących do grupy przed złożeniem pozwu nie zawierają powołania i wskazania dowodów, tj. powiązania konkretnej osoby z konkretnym dowodem. W związku z powyższym nie zostały spełnione przesłanki formalne definiujące dopuszczalność dochodzenia roszczeń w postępowaniu grupowym z art. 2 i 6 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym , a które należy uzupełniać i rozpatrywać w powiązaniu z art. 12 ww. ustawy, który definiuje zakres, treść i formę oświadczeń. Zażalenie na powyższe postanowienia zostało wniesione przez reprezentanta grupy, który zaskarżył je w części dotyczącej punktu pierwszego, tj. odrzucenia pozwu i zarzucił mu naruszenie art. 2, art. 6, art. 10 i art. 12 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym . W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o jego zmianę poprzez wydanie postanowienia o przyjęciu sprawy do rozpoznania w postępowaniu grupowym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od reprezentanta grupy na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 roku o dochodzeniu roszczeń w postepowaniu grupowym (tekst jednolity: Dz. U z 2020 r. poz. 446), ustawa normuje sądowe postępowanie cywilny w sprawach, w których dochodzone są roszczenia jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej (postępowanie grupowe). Natomiast zgodnie z treścią art. 10 ust 1. ww. ustawy, po wysłuchaniu stron sąd rozstrzyga o dopuszczalności postępowania grupowego. Sąd jest obowiązany odrzucić pozew, jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym. Przywołany art. 12 zdanie pierwsze ustawy przewiduje, że w oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie, wskazać okoliczności uzasadniające to żądanie, okoliczności uzasadniające przynależność do grupy oraz przedstawić dowody. Oświadczenie to stanowi autonomiczny i niezależny od pozwu grupowego wyraz woli uczestniczenia określonej osoby w postepowaniu grupowym, musi zatem zawierać wskazane w art. 12 elementy składowe, pozwalające na dokonanie oceny, czy roszczenie pretendenta do uczestnictwa w grupie, może być objęte tym postępowaniem. Natomiast oświadczenie to jest składane nie sądowi, lecz powodowi (reprezentantowi grupy), który sporządza i przedstawia sądowi wykaz osób z dołączonymi oświadczeniami. W judykaturze zaprezentowany został pogląd, akceptowany przez Sąd Apelacyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że w świetle art. 6 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w dołączonych do pozwu oświadczeniach członków grupy inicjującej postępowanie, nie jest konieczne zamieszczenie elementów, o których mowa w art. 12 zdanie pierwsze ustawy. Jest dopuszczalne posłużenie się w tych oświadczeniach odesłaniem do pozwu w zakresie wskazania żądań, okoliczności uzasadniających żądanie, okoliczności uzasadniających przynależność do grupy, a także środków dowodowych, byleby tylko treść pozwu wraz z treścią oświadczeń dołączonych do pozwu umożliwiała sądowi ocenę dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. Z treści analizowanych unormowań wynika, że to pozew, a nie dołączone do niego oświadczenia członków grupy inicjatywnej, powinien czynić zadość warunkom określonym w kodeksie postępowania cywilnego , a nadto wskazywać okoliczności pozwalające na rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym. Skoro oświadczenia dołączone do pozwu nie mają samodzielnego bytu i nie kształtują przedmiotu postępowania grupowego, lecz mają na celu identyfikację członków grupy inicjatywnej poprzez zademonstrowaną w nich wolę uczestniczenia w grupie reprezentowanej przez uzgodnioną osobę wnoszącą pozew, brak jest podstaw do odrzucenia pozwu z powodu braków tych oświadczeń. Niedołączenie do pozwu grupowego oświadczeń członków grupy inicjatywnej o przystąpieniu stanowi brak formalny pozwu, uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu i podlegający usunięciu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 24 ust. 1 ustawy. Uchybienie to nie stanowi natomiast bezpośredniej podstawy do odrzucenia pozwu. Stanowisko to odnosi się także do uchybień w zakresie koniecznych elementów treści oświadczeń, jeżeli ich rzeczywiście występujący brak - przy uwzględnieniu treści pozwu - uniemożliwia nadanie sprawie biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2015 roku, I CSK 672/14). Brak jest podstaw do przyjęcia, by złożone w niniejszej sprawie oświadczenia o przystąpieniu do grupy dotknięte były brakami uniemożliwiającymi nadanie sprawie biegu, gdyż bezpośrednio odwoływały się one do treści pozwu. Strona powodowa wskazała zaś w punkcie ósmym pozwu dokładny spis dokumentów uzasadniających żądanie poszczególnych uczestników postępowania grupowego. Należy zatem przyjąć, że w pozostałym zakresie powołane w pozwie dowody jako dotyczące zasady odpowiedzialności były powołane dla udowodnienia twierdzeń wszystkich członków grupy. Za trafny należało zatem uznać również zarzut naruszenia art. 10 ww. ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. , orzekł jak w sentencji. Paulina Asłanowicz Marta Szerel Alicja Fronczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI