V ACz 696/13

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-08-05
SAOSCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeŚredniaapelacyjny
klauzula wykonalnościmajątek wspólnyzasady współżycia społecznegodziałalność gospodarczaodpowiedzialność małżonkaegzekucja

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko niej, uznając, że zobowiązanie męża z działalności gospodarczej nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi przeciwko niej, z ograniczeniem do majątku wspólnego. Małżonka argumentowała, że zobowiązanie męża wynikało z działalności gospodarczej, na którą nie miała wpływu, a jej własna praca przyczyniła się do powstania majątku wspólnego. Sąd uznał, że zobowiązania z działalności gospodarczej, które pomnażają majątek wspólny, nie uzasadniają ograniczenia egzekucji na podstawie zasad współżycia społecznego, a małżonka nie udowodniła wystarczająco swojego większego przyczynienia się do powstania majątku wspólnego. Zażalenie zostało oddalone.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie, które nadało klauzulę wykonalności wyrokowi przeciwko niej, z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Małżonka wniosła o zmianę postanowienia, argumentując, że zobowiązania męża wynikają z działalności gospodarczej spółki cywilnej, na którą nie miała wpływu, a jej własna praca przyczyniła się do powstania majątku wspólnego, co czyni egzekucję z tego majątku sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Sąd Apelacyjny, związany wcześniejszą oceną prawną, skupił się na zarzucie naruszenia art. 41 § 3 k.r.o. Sąd podkreślił, że samo ustalenie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego nie wystarcza do ograniczenia egzekucji. Wskazał, że zobowiązania zaciągnięte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, które pomnażają majątek wspólnika, a tym samym majątek wspólny małżonków, nie dotyczą osobistych interesów jednego z małżonków w sposób uzasadniający ograniczenie egzekucji. Sąd uznał, że małżonka nie udowodniła w wystarczający sposób swojego większego przyczynienia się do powstania majątku wspólnego, opierając się jedynie na uproszczonej formie dowodowej. W związku z brakiem przesłanek do ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się z majątku wspólnego, zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązania zaciągnięte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, które pomnażają majątek wspólny, nie uzasadniają ograniczenia egzekucji na podstawie zasad współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynności potrzebne do prawidłowego funkcjonowania działalności gospodarczej, nawet w formie spółki cywilnej, nie dotyczą osobistych interesów jednego z małżonków, a środki z tej działalności pomnażają majątek wspólny. W związku z tym, zastosowanie art. 41 § 3 k.r.o. nie jest uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel J. C.

Strony

NazwaTypRola
J. C.innewierzyciel
G. M.osoba_fizycznamałżonka dłużnika

Przepisy (6)

Główne

k.r.o. art. 41 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Sąd może ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego - zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Brzmienie przepisu przed 20.01.2005 r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego jako podstawa do ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się z majątku wspólnego.

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązania zaciągnięte w ramach działalności gospodarczej, które pomnażają majątek wspólny, nie uzasadniają ograniczenia egzekucji na podstawie zasad współżycia społecznego. Małżonka nie udowodniła w wystarczający sposób swojego większego przyczynienia się do powstania majątku wspólnego.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie męża wynika z działalności gospodarczej, na którą małżonka nie miała wpływu. Własna praca małżonki przyczyniła się do powstania majątku wspólnego, co czyni egzekucję z tego majątku sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Znaczne przyczynienie się uczestniczki do powstania majątku wspólnego poprzez zakup działki i spłatę kredytu mieszkaniowego.

Godne uwagi sformułowania

Samo ustalenie, że żądanie zaspokojenia z majątku wspólnego pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (...) nie wystarcza do ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela z tego majątku. Środki z prowadzonej działalności pomnażały zatem majątek męża uczestniczki jako wspólnika, a tym samym przyczyniały się do zwiększenia majątku wspólnego małżonków. Powolany wyżej przepis podlega ogólnym regułom dowodowym i osoba chcąca skorzystać z przewidzianego tam ograniczenia egzekucji powinna uwiarygodnić swe twierdzenia odpowiednimi dowodami.

Skład orzekający

Iwona Wilk

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Galas

sędzia

Tomasz Pidzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonka za zobowiązania z działalności gospodarczej i ograniczenia egzekucji z majątku wspólnego na podstawie zasad współżycia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i specyfiki sytuacji faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności majątkowej małżonków w kontekście działalności gospodarczej jednego z nich, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i przedsiębiorców.

Czy długi męża z firmy oznaczają utratę domu dla żony? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACz 696/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Iwona Wilk (spr.) Sędziowie: SA Jadwiga Galas SA Tomasz Pidzik po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. przy udziale G. M. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na skutek zażalenia małżonki dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt V GCo 96/12 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. Sygn. akt V ACz 696/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Częstochowie nadał klauzulę wykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2004r., sygn. akt VGC 321/03 także przeciwko małżonce dłużnika G. M. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, na rzecz wierzyciela J. C. , na którą przeszło uprawnienie pierwotnego wierzyciela na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 20 stycznia 2012r., sygn. akt V GCo 104/11. W zażaleniu uczestniczka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie wniosku wierzyciela, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ograniczenie możliwości zaspokojenia się wierzyciela z nieruchomości prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Częstochowie, oznaczonej nr KW (...) oraz nieruchomości oznaczonej KW (...) , ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Podała, że zobowiązania męża, wynikające z tytułu egzekucyjnego są rezultatem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej. Na działalność męża uczestniczka nie miała żadnego wpływu, jak również nie wyrażała zgody na podejmowanie jakichkolwiek działań związanych ze sprawami spółki. Wskazała również, że własną pracą przyczyniła się do powstania majątku wspólnego, co czyni ewentualną egzekucję z majątku objętego wspólnością majątkową, w szczególności domu, będącego miejscem jej zamieszkiwania, sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na treść art. 386 § 6 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w postanowieniu tego Sądu z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt V ACz 734/12. W związku z powyższym rozpoznaniu podlega jedynie ten zarzut uczestniczki, który stanowił podstawę uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt V GCo 38/12 i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Chodzi mianowicie o zarzut naruszenia art. 41 § 3 k.r.o. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku, zgodnie z którym sąd może ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego - zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Należy przy tym zaznaczyć, że samo ustalenie, że żądanie zaspokojenia z majątku wspólnego pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ), nie wystarcza do ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela z tego majątku (por. wyrok SN z dnia 15 listopada 1979r., II CR 394/79, OSNCP 1980 nr 9 poz. 166). Sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na charakter wierzytelności jest zaspokojenie z majątku wspólnego wierzytelności wynikającej ze zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków, które dotyczą osobistych interesów tego małżonka, nie przysparzają zaś korzyści drugiemu z małżonków lub pozostałym członkom rodziny. Wierzytelność wnioskodawczyni wynika ze zobowiązania zaciągniętego przez męża uczestniczki, które nie dotyczy jego indywidualnych potrzeb konsumpcyjnych i nie zostało w lekkomyślny sposób zmarnotrawione. Jak wskazuje sama uczestniczka wierzytelność ta wynika z umowy o roboty budowlane, zawartej w ramach prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej. Należy przyjąć, że czynności potrzebne do prawidłowego funkcjonowania prowadzonej działalności gospodarczej, także w sytuacji jeśli ma ona formę spółki cywilnej, polegające chociażby na zawarciu umowy kredytowej na zakup surowców potrzebnych do produkcji, czy sprzedaż wytworzonych towarów (por. wyrok SN z 30 listopada 1999 roku sygn. akt I CKN 240/98, OSNC 2000/6/108) a także zawarciu innych niezbędnych umów trudno uznać że dotyczące osobistych interesów tego małżonka. Środki z prowadzonej działalności pomnażały zatem majątek męża uczestniczki jako wspólnika, a tym samym przyczyniały się do zwiększenia majątku wspólnego małżonków. Przeciwne twierdzenia uczestniczki jako niepoparte żadnym wiarygodnym dowodem nie mogły zostać uwzględnione. Zastosowania art. 41 § 3 k.r.o. nie uzasadnia również argumentacja dotycząca znacznego przyczynienia się uczestniczki do powstania majątku wspólnego, poprzez zakup z środków pochodzących z jej majątku odrębnego działki pod budowę domu oraz samodzielną spłatę – począwszy do 2005 r. – kredytu na cele mieszkaniowe, który zaciągnęła wraz z mężem w 2001 r. Jak wynika z zeznań męża uczestniczki złożonych na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. dopóki nie popadł w trudności finansowe, co miało miejsce w 2004 r., spłacał kredyt zaciągnięty na budowę domu. Należało zatem przyjąć, że małżonka dłużnika jedynie uprawdopodobniła, iż w większym stopniu niż mąż przyczyniała się do powstania majątku wspólnego, nie przedłożyła jednak żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Powołany wyżej przepis podlega ogólnym regułom dowodowym i osoba chcąca skorzystać z przewidzianego tam ograniczenia egzekucji powinna uwiarygodnić swe twierdzenia odpowiednimi dowodami. W tym zakresie nie jest wystarczające oparcie się wyłącznie na uproszczonej formie dowodowej jaką są informacje udzielane Sądowi meritii w ramach wysłuchania, o którym mowa w art. 788 k.p.c. Jako że nie zadośćuczyniła ciążącemu nań obowiązkowi dowodowemu, brak w ocenie Sądu Apelacyjnego przesłanek do ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, z uwagi art. 41 ust. 3 k.r.o. W tych okolicznościach, zażalenie – jako bezzasadne – podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Z/ (...) (...) - (...) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI