V ACz 690/13

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-07-25
SAOSAdministracyjneprawo wodneŚredniaapelacyjny
spółka wodnaprawo wodnedroga sądowadroga administracyjnauchwałynadzórstarostasąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki, potwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie o uchylenie uchwały spółki wodnej, której kontrola należy do właściwości starosty.

Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu o uchylenie uchwały spółki wodnej z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Argumentowała, że właściwość sądu okręgowego wynika z art. 17 pkt 4^2 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że wskazany przepis nie tworzy kompetencji, a jedynie określa właściwość rzeczową. Kontrola uchwał spółek wodnych, zgodnie z Prawem wodnym, należy do wyłącznej kompetencji starosty, co wyklucza drogę sądową.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach, które odrzuciło pozew o uchylenie uchwały spółki wodnej z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z ustawą Prawo wodne, kontrola uchwał spółek wodnych należy do wyłącznej właściwości administracyjnej starosty. Powódka w zażaleniu podnosiła, że zgodnie z art. 17 pkt 4^2 k.p.c., sądy okręgowe są właściwe do spraw o uchylenie uchwał organów osób prawnych. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że art. 17 pkt 4^2 k.p.c. nie statuuje kompetencji, a jedynie określa właściwość rzeczową. Kluczowe znaczenie ma art. 2 § 3 k.p.c., który wyłącza właściwość sądu, jeśli sprawa z mocy przepisów szczególnych należy do innych organów. W tym przypadku, Prawo wodne powierza kontrolę i nadzór nad spółkami wodnymi staroście, który jest uprawniony do stwierdzania nieważności uchwał w drodze decyzji. Decyzje te są ostateczne i podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Sąd Apelacyjny podkreślił, że dopuszczenie weryfikacji uchwał na drodze cywilnej byłoby sprzeczne z zasadą racjonalności ustawodawcy i prowadziłoby do dwutorowości postępowań. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie. W konsekwencji, zażalenie powódki jako bezzasadne zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powszechny nie jest właściwy do orzekania w sprawie o uchylenie uchwały spółki wodnej, gdyż kontrola tych uchwał należy do wyłącznej właściwości starosty na podstawie przepisów Prawa wodnego.

Uzasadnienie

Prawo wodne powierza kontrolę uchwał spółek wodnych staroście, który może stwierdzić ich nieważność w drodze decyzji podlegającej zaskarżeniu w trybie administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Ta wyłączność kompetencji organu administracyjnego wyklucza możliwość rozpoznania sprawy przez sąd powszechny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowódka
(...)spółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza właściwość sądu, jeśli sprawa z mocy przepisów szczególnych należy do właściwości innych organów.

Pr. wod. art. 178

Prawo wodne

Powierza kontrolę i nadzór nad spółkami wodnymi właściwemu staroście.

Pr. wod. art. 179 § ust. 2

Prawo wodne

Starosta stwierdza nieważność uchwały w drodze decyzji.

Pr. wod. art. 179 § ust. 4

Prawo wodne

Decyzja starosty jest ostateczna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 17 § pkt 4^2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie statuuje kompetencji, a jedynie wskazuje właściwość rzeczową sądów okręgowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola uchwał spółek wodnych należy do wyłącznej właściwości starosty na podstawie Prawa wodnego. Decyzje starosty o nieważności uchwał są ostateczne i podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Art. 17 pkt 4^2 k.p.c. nie tworzy kompetencji sądu, a jedynie określa właściwość rzeczową.

Odrzucone argumenty

Art. 17 pkt 4^2 k.p.c. przyznaje sądom okręgowym właściwość do uchylania uchwał organów osób prawnych.

Godne uwagi sformułowania

nie statuuje kompetencji dla sądów okręgowych do orzekania w sprawach w nim wymienionych, a jedynie wskazuje, które ze spraw podlegających rozpoznaniu przez sądy powszechne należą do właściwości sądów okręgowych zasady funkcjonowania, a w szczególności tryb kontroli uchwał spółek wodnych regulują przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (...), które przewidują w tym zakresie wyłączność drogi administracyjnej nie sposób uznać, zakładając racjonalność ustawodawcy, aby jednocześnie, niejako dwutorowo, dopuszczalnym była weryfikacja ważności tych uchwał na drodze postępowania cywilnego

Skład orzekający

Zofia Kołaczyk

przewodniczący

Urszula Bożałkińska

sprawozdawca

Zofia Wolna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wyłącznej właściwości starosty do kontroli uchwał spółek wodnych i niedopuszczalności drogi sądowej w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółek wodnych i ich uchwał; interpretacja przepisów Prawa wodnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę podziału kompetencji między sądy powszechne a organy administracji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Spółka wodna kontra sąd: Kto ma ostatnie słowo w sprawie uchwał?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACz 690/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, Wydział V Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Zofia Kołaczyk Sędziowie: SA Urszula Bożałkińska (spr.) SO del. Zofia Wolna po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) w R. przeciwko (...) w R. o uchylenie uchwały na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 maja 2013 r., sygn. II C 102/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt V ACz 690/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew powódki o uchylenie uchwał (...) w R. z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Wskazane zostało, iż zasady funkcjonowania, a w szczególności tryb kontroli uchwał spółek wodnych regulują przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity – Dz. U. 2012, poz. 145), które przewidują w tym zakresie wyłączność drogi administracyjnej. Stąd też sąd powszechny nie jest uprawniony do oceny ważności zaskarżonych uchwał. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wnosił o jego uchylenie wskazując, iż zgodnie z art. 17 pkt 4 2 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo o ustalenie nieistnienia uchwał organów osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie będących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, pozwana jest zaś osobą prawną, a powyższy przepis stanowił podstawę przekazania sprawy, pierwotnie wniesionej do Sądu Rejonowego, Sądowi Okręgowemu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wyjaśnienia wymagało, iż powołany przez skarżącą art. 17 pkt 4 2 k.p.c. nie statuuje kompetencji dla sądów okręgowych do orzekania w sprawach w nim wymienionych, a jedynie wskazuje, które ze spraw podlegających rozpoznaniu przez sądy powszechne należą do właściwości sądów okręgowych. O tym natomiast, czy dana sprawa może być rozpoznawana przez sąd powszechny decyduje jej charakter ( art. 1 k.p.c. ) oraz wzgląd na to czy z mocy przepisów szczególnych nie należy ona do właściwości innych organów ( art. 2 § 3 k.p.c. ). Badając sprawę pod kątem czy z mocy przepisów szczególnych nie należy ona do właściwości innych organów należało mieć na uwadze następujące okoliczności. W niniejszej sprawie, stosownie do żądania pozwu, przedmiotem kontroli ze strony sądu miała być ważność uchwał podjętych przez walne zgromadzenie pozwanej spółki wodnej. Jak słusznie wskazał jednak Sąd Okręgowy, zasady funkcjonowania takich spółek regulują przepisy ustawy Prawo wodne . Zgodnie z postanowieniami tej ustawy kontrola oraz nadzór nad działalnością spółek wodnych, jako podmiotów szczególnego rodzaju, powierzone zostały właściwemu staroście (art. 178 ustawy). Kontrola ta wyraża się między w obowiązku spółek wodnych przedkładania wszelkich podejmowanych przez ich organy uchwał staroście, który z kolei uprawniony jest w terminie 30 dni od otrzymania uchwały do stwierdzenia w drodze decyzji jej nieważności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wskazane wyżej okoliczności przemawiają przeciwko przyjęciu dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem kontrola całości podejmowanych przez spółki wodne uchwał z mocy ustawy, z urzędu dokonywana jest przez właściwy organ administracyjny (starostę), którego decyzje co do zasady podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnym i sądowoadministracyjnym, to nie sposób uznać, zakładając racjonalność ustawodawcy, aby jednocześnie, niejako dwutorowo, dopuszczalnym była weryfikacja ważności tych uchwał na drodze postępowania cywilnego (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. I ACz 319/13). Zważyć należy również, iż pogląd o wyłącznej kompetencji starosty do kontroli uchwał spółek wodnych znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie konsekwentnie prezentowane jest stanowisko o braku możliwości wymuszenia przez inne podmioty skorzystania przez starostę z przysługujących mu uprawnień nadzorczych, w trybie skargi na bezczynność organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2012 r. II OSK 489/12). Jednocześnie w doktrynie akcentuje się to, że uprawnienia starosty w stosunku do spółki wodnej w większości polegają na rozstrzyganiu o zgodności z prawem uchwał organów spółki wodnej. Decyzja starosty, o której mowa w art. 179 ust. 2 Prawa wodnego , jest jednocześnie, jak stanowi ustęp 4 tegoż artykułu ostateczna, co w sposób jednoznaczny wyłącza sąd powszechny, jako właściwy do orzekania w tym przedmiocie z racji zapisu art. 1 k.p.c. Z przedstawionych względów zażalenie powoda, jako bezzasadne, podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. (...) 1. (...) 2. (...) -. - (...) ; - (...) ; 2. (...) .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI