V ACz 362/15

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2015-05-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zdolność sądowazdolność procesowabrak organukuratorsąd rejestrowyk.p.c.k.s.h.

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki, uznając, że brak organu spółki (jedyny członek zarządu prawomocnie skazany) uniemożliwia jej działanie, a sąd prowadzący sprawę nie może ustanowić kuratora.

Sąd Okręgowy odrzucił pozew spółki z powodu braku organu, gdyż jedyny członek zarządu został prawomocnie skazany za przestępstwo uniemożliwiające pełnienie funkcji. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że do końca 2015 roku zachowały moc dotychczasowe wpisy w rejestrze. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie może działać z powodu braku organu, a sąd prowadzący postępowanie nie jest właściwy do ustanowienia kuratora, którym powinien zająć się sąd rejestrowy.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie powódki, Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M., na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach o odrzuceniu pozwu. Sąd Okręgowy odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., uznając, że prawomocne skazanie jedynego członka zarządu powódki za przestępstwo uniemożliwia mu pełnienie funkcji zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h., a brak ten ma charakter nieusuwalny. Powódka w zażaleniu podniosła, że do końca 2015 roku zachowały moc dotychczasowe wpisy w rejestrze, co oznaczało, że miała zdolność sądową i procesową. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że zażalenie nie jest zasadne. Stwierdził, że utrata przez członka zarządu uprawnienia do pełnienia funkcji nie wpływa na zdolność sądową spółki, ale uzasadnia stwierdzenie, że spółka nie może działać z powodu braku organu. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.c., w takich przypadkach sąd ustanawia kuratora, jednak właściwy do tego jest sąd rejestrowy, a nie sąd prowadzący postępowanie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wyznaczenie terminu do uzupełnienia braków nie jest możliwe, ponieważ spółka nie może działać i nie można jej skutecznie wezwać, a spór jeszcze nie został zawisły.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak organu uniemożliwia spółce działanie, a sąd prowadzący postępowanie nie jest właściwy do ustanowienia kuratora.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że spółka nie może działać z powodu braku organu, a właściwym do ustanowienia kuratora jest sąd rejestrowy, a nie sąd prowadzący postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M.spółkapowódka
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkapozwana

Przepisy (17)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 18 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 70 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 42 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 603 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 603 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 9 § ust.2

Ustawa z dnia 22 listopada 2013r. o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne skazanie członka zarządu za przestępstwo uniemożliwia mu pełnienie funkcji. Brak organu spółki uniemożliwia jej działanie. Sąd rejestrowy jest właściwy do ustanowienia kuratora dla spółki. Sąd prowadzący postępowanie nie może ustanowić kuratora.

Odrzucone argumenty

Do końca 2015 roku zachowały moc dotychczasowe wpisy w rejestrze, co oznaczało zdolność sądową i procesową spółki. Należy wyznaczyć termin do uzupełnienia braków w składzie zarządu.

Godne uwagi sformułowania

brak ten ma charakter nieusuwalny w rozumieniu art.199 § 2 k.p.c. spółka ta nie może działać z powodu braku organu Właściwym do ustanowienia kuratora jest sąd rejestrowy

Skład orzekający

Iwona Wilk

przewodniczący

Grzegorz Stojek

sędzia

Aleksandra Janas

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do ustanowienia kuratora dla spółki w przypadku braku organów oraz konsekwencje braku organu dla zdolności procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organu spółki i właściwości sądu rejestrowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem spółek i ich zdolnością do działania przed sądem, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.

Brak zarządu w spółce? Kto ustanowi kuratora i czy sąd może odrzucić pozew?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACz 362/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2015r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Wilk Sędziowie: SA Grzegorz Stojek SA Aleksandra Janas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt XIII GC 544/14 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt V ACz 362/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił pozew na podstawie art.199 § 1 pkt 3 k.p.c. uznając, że z uwagi na prawomocne skazanie członka jednoosobowego zarządu powódki na przestępstwo z art.284 § 1 k.k. w związku z art.69 § 1 k.k. i art.69 § 2 k.k. oraz art.70 § 1 pkt 1 k.k. i art.33 § 2 k.k. nie może on pełnić tej funkcji zgodnie z art.18 § 2 k.s.h. Sąd Okręgowy uznał też, że brak ten ma charakter nieusuwalny w rozumieniu art.199 § 2 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka podniosła, że choć nie została jeszcze wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, to na mocy ustawy z dnia 22 listopada 2013r. o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2013r., poz.1622) dotychczasowe wpisy w rejestrze sądowym zachowały swą moc do 31 grudnia 2015r. Tym samym w chwili wniesienia pozwu miała zdolność sądową i zdolność występowania przez sądami. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i wyznaczenie terminu w celu dokonania zmian w zarządzie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art.199 § 2 k.p.c. z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej powoda i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem, uniemożliwiającego jej działanie, sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu. Przepis ten koresponduje z art. 70 § 1 k.p.c. , który z kolei zobowiązuje sąd do wyznaczenia odpowiedniego terminu w celu uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów – o ile dadzą się uzupełnić – lub zwrócenia się do właściwego sądu w wypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu. Do wypadków tych niniejsza sprawa się nie zalicza. Niewątpliwie utrata przez członka jednoosobowego zarządu spółki kapitałowej uprawnienia do pełnienia tej funkcji nie ma wpływu na samą zdolność sądową spółki jako osoby prawnej (bez znaczenia jest też okoliczność, że powodowa spółka nie została jeszcze wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego skoro na mocy art.9 ust.2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w obecnym brzmieniu termin na dokonanie tej czynności wydłużono do 31 grudnia 2015r.), jednak uzasadnia stwierdzenie, że spółka ta nie może działać z powodu braku organu. Stosownie do art.42 § 1 k.p.c. w wypadkach, w których osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację ( § 2 powołanego przepisu). Właściwym do ustanowienia kuratora jest sąd rejestrowy ( art.603 § 1 i 2 k.p.c. ), a nie sąd prowadzący postępowanie w sprawie, który ma jedynie obowiązek wyznaczyć odpowiedni termin w celu usunięcia omawianego braku. W rozpoznawanej sprawie wyznaczenie terminu nie jest jednak możliwe. Po pierwsze, z uwagi na braki w składzie zarządu powodowa spółka nie może działać, wobec czego nie może też być adresatem żadnych wezwań. Po wtóre, ponieważ do chwili obecnej pozew nie został skutecznie wniesiony, nie doszło do zawiśnięcia sporu, a tym samym w sprawie nie działa jeszcze żaden inny podmiot, który mógłby ewentualnie zostać zobligowany do podjęcia stosownych czynności. Z podanych wyżej przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł po myśli art.385 k.p.c. w związku z art.397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI