V ACz 1352/15

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2016-01-08
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaapelacyjny
klauzula wykonalnościnastępstwo prawneart. 788 k.p.c.hipotekanieruchomośćpostępowanie zażaleniowedłużnik rzeczowywierzyciel

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, ponieważ przejście obowiązku na nabywcę nieruchomości obciążonej hipoteką nastąpiło przed wszczęciem postępowania rozpoznawczego.

Sąd Apelacyjny rozpatrzył zażalenie dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy nadał klauzulę na rzecz spółki z o.o. jako następcy prawnego dłużnika z tytułu nabycia nieruchomości obciążonej hipotekami. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek, ponieważ umowa zbycia nieruchomości miała miejsce przed wytoczeniem powództwa, co wyklucza zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które nadało klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty. Nakaz ten został wydany przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jako następcy prawnemu dłużnika z tytułu nabycia nieruchomości obciążonej hipotekami. Sąd Okręgowy uznał, że przejście obowiązku zostało skutecznie wykazane na podstawie dokumentów, w tym umowy przeniesienia własności nieruchomości, powołując się na art. 788 § 1 k.p.c. Skarżący dłużnik zarzucił, że sąd nie miał podstaw do uznania automatycznego przejścia obowiązku, zwłaszcza gdy z tytułu nie wynikało obciążenie hipoteczne, a nabycie nieruchomości nastąpiło przed wytoczeniem powództwa. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że art. 788 § 1 k.p.c. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy zmiana wierzyciela lub dłużnika nastąpiła najwcześniej po wszczęciu postępowania rozpoznawczego. Ponieważ umowa zbycia nieruchomości miała miejsce przed wniesieniem pozwu, przepis ten nie mógł być zastosowany. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności i zasądzając koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 788 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania, jeśli zmiana dłużnika nastąpiła przed wytoczeniem sprawy.

Uzasadnienie

Przepis art. 788 § 1 k.p.c. dopuszcza nadanie klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko następcy prawnemu, gdy przejście obowiązku nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu. Jeśli zmiana nastąpiła przed wytoczeniem sprawy, odpowiedzialność następców prawnych opiera się na innych regulacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnej w M.spółkawierzyciel
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W.spółkadłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten daje możliwość uwzględnienia następstwa prawnego w postępowaniu klauzulowym poprzez uwidocznienie nowego dłużnika albo nowego wierzyciela w nadawanej klauzuli. Istotne jest, aby zmiana wierzyciela lub dłużnika nastąpiła najwcześniej po wszczęciu postępowania rozpoznawczego, nie ma natomiast zastosowania jeżeli zmiana nastąpi przed wytoczeniem sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienia zaskarżone postanowienie w razie naruszenia prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie lub zaniechanie prawidłowego zastosowania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach nieuregulowanych w przepisach o postępowaniu apelacyjnym, w sprawach kasacji i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do postępowania przed sądem drugiej instancji i Sądem Najwyższym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie i nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 11 pkt.13

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie i nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. §13.1 pkt.2 ust. 2

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przejście obowiązku na nabywcę nieruchomości obciążonej hipoteką nastąpiło przed wszczęciem postępowania rozpoznawczego, co wyklucza zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 788 § 1 k.p.c., uznając przejście obowiązku na nabywcę nieruchomości obciążonej hipoteką.

Godne uwagi sformułowania

zmiana wierzyciela lub dłużnika nastąpiła najwcześniej po wszczęciu postępowania rozpoznawczego, nie ma natomiast zastosowania jeżeli zmiana nastąpi przed wytoczeniem sprawy

Skład orzekający

Grzegorz Stojek

przewodniczący

Katarzyna Sznajder

sprawozdawca

Aleksandra Janas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 788 § 1 k.p.c. w kontekście następstwa prawnego dłużnika rzeczowego, gdy zmiana nastąpiła przed wszczęciem postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przejście obowiązku nastąpiło przed wytoczeniem powództwa. Nie dotyczy sytuacji, gdy przejście nastąpiło po wszczęciu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z nadawaniem klauzuli wykonalności w przypadku następstwa prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Następstwo prawne a klauzula wykonalności: Kiedy sąd oddali wniosek?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACz 1352/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2016 rok. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSA Grzegorz Stojek Sędziowie SA Aleksandra Janas SO del. Katarzyna Sznajder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w M. przeciwko (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. o nadanie klauzuli wykonalności o na skutek zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt XIII GCo 101/15 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek oddalić; 2. zasądzić od wierzyciela (...) Spółki Akcyjnej w M. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt ) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. SSO del. Katarzyna Sznajder SSA Grzegorz Stojek SSA Aleksandra Janas Sygn. akt V ACz1352/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym w dniu 2 stycznia 2015 roku przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością we W. jako następcy pranemu dotychczasowego dłużnika z tytułu nabycia nieruchomości obciążonej hipotekami umownymi z zastrzeżeniem prawa powoływania się w toku egzekucji na ograniczenie jej odpowiedzialności do lokalu mieszkalnego nr. (...) położonego w C. przy ulicy (...) , dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...) do wysokości kwoty 600.000 zł w odniesieniu do opisanego lokalu oraz do lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w C. przy ulicy (...) , dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...) do wysokości kwoty 600.000 zł w odniesieniu do opisanego lokalu. Uzasadniając swoje stanowisko sąd wskazał na treść art. 788 § 1 k.p.c. i uznał, że przedstawione dokumenty w postaci odpisów z ksiąg wieczystych , umowa przeniesienia własność nieruchomości z dnia 6 października 2015 roku a także pozostałe dokumentu w postaci umów pozwalają stwierdzić, że przejście obowiązku zostało skutecznie wykazane. Sąd powołał się również na poglądy doktryny i orzecznictwa dopuszczające zastosowanie regulacji art. 788 k.p.c. w razie zmiany własności rzeczy lub prawa obciążonego hipoteką. W zażaleniu na postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności oraz zasądzenia kosztów postępowania podnosząc, że sąd nie miał żadnych podstaw aby uznać, że nabycie nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz wierzyciela powoduje automatycznie przejście obowiązku na rzecz nabywcy z trybie art. 788 k.p.c. wynikającego z tytułu egzekucyjnego w chwili gdy z treści tytułu nie wynika , aby wierzytelność obciążona była hipoteką . Zdaniem skarżącego sąd w postępowaniu klauzulowym nie jest władny badać czy zasądzona wierzytelność jest zabezpieczona rzeczowo jeżeli nie zostało to uwidocznione w orzeczeniu. Skarżący ponadto wskazał, że do nabycia nieruchomości doszło w dniu 6 października 2014 roku a nakaz wydany był w dniu 2 stycznia 2015 roku na skutek pozwu wniesionego w dniu 1 grudnia 2015 roku. Wnioskodawca w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego . Sąd Apelacyjny zważył co następuje: zażalenie jest uzasadnione. Przepis art. 788 k.p.c. stanowi, że jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę sąd nada klauzulę na rzecz lub przeciwko tej osobie gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Przepis ten daje możliwość uwzględnienia następstwa prawnego w postępowaniu klauzulowym poprzez uwidocznienie nowego dłużnika albo nowego wierzyciela w nadawanej klauzuli. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że dla możliwość zastosowania opisanej regulacji istotne jest aby zmiana wierzyciela lub dłużnika nastąpiła najwcześniej po wszczęciu postępowania rozpoznawczego , nie ma natomiast zastosowania jeżeli zmiana nastąpi przed wytoczeniem sprawy albowiem odpowiedzialność następców prawnych oparta jest wówczas o inne regulacje prawne i niejednokrotnie prowadzić może do braku legitymacji po stronie zbywcy. Umowa zbycia obciążonej hipoteką nieruchomości , na którą powołuje się wierzyciel wskazując na następstwo prawne, miała miejsce w dniu 6 października 2014 roku na co zwrócił uwagę zarówno sąd jak i strony postępowania, natomiast pozew o wydanie nakazu zapłaty skierowany został do sądu w dniu1 grudnia 2014 roku a zatem już po zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości. Zmiana dłużnika rzeczowego , która nastąpiła na podstawie umowy z dnia 6 października 2014 roku miała miejsce zatem przed wszczęciem postępowania rozpoznawczego w sprawie i tym samym przed wydaniem tytułu egzekucyjnego. Słusznie podnosi skarżący , że wyklucza to możliwość zastosowania przepisu art. 788 k.p.c. Wobec powyższego uznając zażalenie za uzasadnione Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie oddalając wniosek o zabezpieczenie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 11 pkt.13 w zw. z §13.1 pkt.2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie i nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . SSO del. Katarzyna Sznajder SSA Grzegorz Stojek SSA Aleksandra Janas

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI