V ACz 1018/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że polskie sądy nie miały jurysdykcji do rozpoznania sprawy o zapłatę z uwagi na datę wszczęcia postępowania i miejsce wykonania umowy o świadczenie usług.
Powód K. B. złożył pozew o zapłatę przeciwko spółce z Niemiec, wskazując jako podstawę jurysdykcji art. 5 Rozporządzenia WE nr 44/2001. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, powołując się na niewłaściwe rozporządzenie i brak jurysdykcji. Sąd Apelacyjny, oddalając zażalenie powoda, wyjaśnił, że postępowanie wszczęto przed wejściem w życie Rozporządzenia nr 1215/2012, a zgodnie z wcześniejszym Rozporządzeniem nr 44/2001, jurysdykcja w sprawach o świadczenie usług nie wynika z miejsca zapłaty, lecz z miejsca wykonania usługi, które nie znajdowało się w Polsce.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie powoda K. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach o odrzuceniu pozwu w sprawie o zapłatę przeciwko spółce z siedzibą w Niemczech. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, opierając się na przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 dotyczących jurysdykcji. Powód w zażaleniu argumentował, że wskazał jako podstawę jurysdykcji art. 5 Rozporządzenia Rady WE nr 44/2001, a miejsce wykonania zobowiązania (zapłata wynagrodzenia) znajdowało się w Polsce. Sąd Apelacyjny uznał, że choć Sąd Okręgowy błędnie przytoczył podstawę prawną, jego rozstrzygnięcie było prawidłowe. Kluczowe znaczenie miało to, że pozew wpłynął w lipcu 2014 r., a zatem nie obowiązywało jeszcze Rozporządzenie nr 1215/2012, lecz wcześniejsze Rozporządzenie nr 44/2001. Zgodnie z tym ostatnim, w sprawach o świadczenie usług, jurysdykcja sądu nie wynika z miejsca, gdzie miała nastąpić zapłata, lecz z miejsca, gdzie usługa została faktycznie wykonana lub miała być wykonana. Ponieważ miejsce wykonania usługi nie znajdowało się w Polsce, polskie sądy nie posiadały jurysdykcji. Sąd podkreślił również, że pozwany w sprzeciwie od europejskiego nakazu zapłaty podniósł zarzut braku jurysdykcji, co skutkowało koniecznością odrzucenia pozwu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, polskie sądy nie posiadają jurysdykcji, jeśli pozwany ma siedzibę w innym państwie członkowskim, a sprawa dotyczy umowy o świadczenie usług, której miejsce wykonania (zgodnie z art. 5 pkt 1 lit. b Rozporządzenia 44/2001) nie znajduje się w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w przypadku umów o świadczenie usług, jurysdykcja sądu w innym państwie członkowskim UE (zgodnie z art. 5 pkt 1 lit. a Rozporządzenia 44/2001) jest możliwa tylko wtedy, gdy miejsce wykonania umowy znajduje się w tym państwie. Definicja miejsca wykonania umowy dla usług zawarta w art. 5 pkt 1 lit. b tego rozporządzenia odnosi się do miejsca, gdzie usługa była świadczona lub miała być świadczona, a nie do miejsca zapłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w U. (Niemcy) | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie 44/2001 art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Zasadą jest, że osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego Państwa.
Rozporządzenie 44/2001 art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Wyjątek od zasady ogólnej; osoba może być pozwana w innym Państwie Członkowskim, jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia z niej wynikające, przed sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało wykonane lub miało być wykonane. Lit. b) definiuje miejsce wykonania umowy dla sprzedaży rzeczy ruchomych i świadczenia usług jako miejsce dostarczenia rzeczy lub świadczenia usług. Lit. c) stosuje się, jeśli lit. b) nie ma zastosowania.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 66 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona)
Przepisy rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie do postępowań sądowych wszczętych w dniu 10 stycznia 2015 r. lub po tej dacie.
Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 6
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1896/2006 z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty
Odsyła w zakresie jurysdykcji do obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001.
Rozporządzenie 44/2001 art. 60
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Definiuje miejsce zamieszkania dla osób prawnych jako siedzibę, główny organ zarządzający lub główne przedsiębiorstwo.
Rozporządzenie 44/2001 art. 24
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Wskazuje, że sąd polski uzyskałby jurysdykcję, gdyby pozwany po wniesieniu sprzeciwu wdał się w spór co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 1099 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty skutkuje skierowaniem sprawy do postępowania zwykłego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozew został wniesiony przed wejściem w życie Rozporządzenia nr 1215/2012, co wyklucza jego stosowanie. Miejsce wykonania umowy o świadczenie usług, decydujące o jurysdykcji zgodnie z art. 5 pkt 1 lit. b Rozporządzenia 44/2001, nie znajdowało się w Polsce. Pozwany w sprzeciwie podniósł zarzut braku jurysdykcji, co skutkowało koniecznością odrzucenia pozwu.
Odrzucone argumenty
Powód błędnie wskazał miejsce wykonania zobowiązania (zapłaty) jako podstawę jurysdykcji w sprawie o świadczenie usług. Powód błędnie powołał się na Rozporządzenie nr 1215/2012, które nie miało zastosowania do jego sprawy.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie objęte zaskarżonym postanowieniem, pomimo błędnie przytoczonej podstawy prawnej, jest prawidłowe przywołane rozporządzenie nie miało zastosowania w niniejszej sprawie miejsce wykonania umowy jest miejsce wykonania tzw. zobowiązania charakterystycznego strona dochodząca zapłaty za towar lub usługę, nie może wiązać jurysdykcji z miejscem, w którym miała nastąpić zapłata jako miejscem wykonania zobowiązania przez pozwanego
Skład orzekający
Jadwiga Galas
przewodniczący
Irena Piotrowska
sędzia
Aleksandra Janas
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów o jurysdykcji w sprawach transgranicznych dotyczących umów o świadczenie usług, w szczególności w kontekście stosowania Rozporządzenia nr 44/2001 i daty wszczęcia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed 10 stycznia 2015 r. i specyficznego typu umowy (świadczenie usług).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i handlowego. Wyjaśnia niuanse interpretacyjne rozporządzeń unijnych.
“Kiedy polskie sądy nie mają jurysdykcji w sprawach o zapłatę? Kluczowa interpretacja przepisów UE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V ACz 1018/17 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSA Jadwiga Galas Sędziowie: SA Irena Piotrowska SA Aleksandra Janas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. B. ( B. ) przeciwko (...) w U. (Niemcy) o zapłatę na skutek zażalenia powoda K. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia12 stycznia 2017r. w sprawie XIV GC 615/16 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSA Aleksandra Janas SSA Jadwiga Galas SSA Irena Piotrowska UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew, powołując się na art. 4, 7 i 25 ust. 1 w związku z art. 63 ust 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012r. w sprawie jurysdykcji, uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona). Powód w zażaleniu podniósł, iż w formularzu pozwu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty wskazał jako podstawę prawną jurysdykcji art. 5 lit. C Rozporządzenia Rady WE 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Argumentował przy tym, że zobowiązanie pozwanego polegało na konieczności zapłaty na jego rzecz wynagrodzenia, a siedziba i rachunki powoda mieszczą się na terytorium RP, a zatem wykonanie zobowiązania pozwanego miało nastąpić na terytorium RP. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione, a rozstrzygnięcie objęte zaskarżonym postanowieniem, pomimo błędnie przytoczonej podstawy prawnej, jest prawidłowe. Zgodnie z art. 66 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona) przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie do postępowań sądowych wszczętych w dniu 10 stycznia 2015 r. lub po tej dacie. Jako, że pozew w niniejszej sprawie wpłynął w dniu 2 lipca 2014r. (data stempla pocztowego na kopercie k.108), przywołane rozporządzenie nie miało zastosowania w niniejszej sprawie. Jurysdykcję sądu w sprawach o wydanie europejskiego nakazu zapłaty określa art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, odsyłając w tym zakresie do obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Zasadą przewidzianą w art. 2 ust 1 rozporządzenia 44/2001 jest, iż osoby mające miejsce zamieszkania (w przypadku osób prawnych siedzibę, główny organ zarządzający lub główne przedsiębiorstwo – art. 60 rozporządzenia) na terytorium Państwa Członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego Państwa Członkowskiego. Art. 5 Rozporządzenia 44/2001, na który powód się powołuje stwarza jeden z wyjątków od tej zasady, a mianowicie zgodnie z pkt 1) art. 5 osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego może być pozwana w innym Państwie Członkowskim: a) jeżeli przedmiotem postępowania jest umowa lub roszczenia wynikające z umowy – przed sąd miejsca gdzie zobowiązanie zostało wykonane lub miało być wykonane; b) w rozumieniu tego przepisu – o ile co innego nie zostało uzgodnione- miejscem wykonania umowy jest: - w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce w Państwie Członkowskim, w którym rzeczy te zgodnie z umowa zostały dostarczone albo miały zostać dostarczone; - w przypadku świadczenia usług – miejsce w Państwie Czołnowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone c) jeśli lit. b) nie ma zastosowania, wówczas stosuje się lit. a). Przytoczoną regulację należy wykładać w ten sposób, że pkt b) zawiera definicję legalną przywołanego w pkt a) pojęcia miejsca wykonania umowy, przy czym definicja ta odnosi się tylko do wyraźnie wymienionych typów umów, a mianowicie umów sprzedaży rzeczy ruchomych i umów o świadczenie usług. W przypadku tych typów umów miejscem wykonania umowy jest miejsce wykonania tzw. zobowiązania charakterystycznego (dostarczenia towarów lub spełnienia usługi), bez względu na rodzaj roszczenia dochodzonego w sprawie. Innymi słowy w przypadku umów o sprzedaż rzeczy ruchomych lub świadczenie usług, strona dochodząca zapłaty za towar lub usługę, nie może wiązać jurysdykcji z miejscem, w którym miała nastąpić zapłata jako miejscem wykonania zobowiązania przez pozwanego – dla tych rodzajów umów miejscem wykonania umowy jest zawsze miejsce określone w art. 5 pkt 1 b Rozporządzenia 44/2001 ( por. System prawa handlowego, Międzynarodowe prawo handlowe, red. W. Popiołek, C.H. Beck 2013, str. 824-826). Niewątpliwie umowa będąca przedmiotem sporu w niniejszej spawie jest umową o świadczenie usług, pozwany nie ma w rozumieniu art. 60 Rozporządzenia miejsca zamieszkania w Polsce, a miejsce wykonywania usługi, a zatem miejsce wykonania umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 b) Rozporządzenia 44/2001 również nie znajdowało się na terenie Polski. Na skutek sprzeciwu wniesionego przez pozwanego od europejskiego nakazu zapłaty sprawa została skierowana do postępowania zwykłego. Zgodnie z art. 24 Rozporządzenia 44/2001 gdyby pozwany po wniesieniu sprzeciwu wdał się w spór co do istoty sprawy sąd polski uzyskałby jurysdykcję do rozpoznania sprawy (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2013, C-144/12, (...) ). Niemniej pozwany już w sprzeciwie podniósł zarzut braku jurysdykcji, co skutkować musiało odrzuceniem pozwu ( art. 1099 § 1 k.p.c. ). W tych warunkach Sąd Apelacyjny w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie. SSA Aleksandra Janas SSA Jadwiga Galas SSA Irena Piotrowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI