V ACa 947/17

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2017-12-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
spółdzielnie mieszkaniowezarządzanie nieruchomościamipożytkirozliczenia finansoweprzedawnienieciężar dowoduapelacjanierozpoznanie istoty sprawy

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, wskazując na błędy w ocenie dowodów i przedawnienia roszczenia.

Powódka dochodziła zapłaty kwoty ponad 457 tys. zł z tytułu pobierania pożytków z nieruchomości zarządzanych przez pozwaną spółdzielnię. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za nieudowodnione i przedawnione. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, błędnie ocenił ciężar dowodu i kwestię przedawnienia, a także pominął istotne dowody.

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty ponad 457 tys. zł przez jedną spółdzielnię mieszkaniową od drugiej z tytułu pobierania pożytków z nieruchomości zarządzanych przez pozwaną w okresie od stycznia 2007 r. do listopada 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za nieudowodnione i przedawnione, opierając się na 3-letnim terminie przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd odwoławczy wskazał, że pozwana spółdzielnia jako zarządca miała obowiązek przedstawić sprawozdanie z zarządu, a ciężar udowodnienia prawidłowości rozliczenia pożytków spoczywał na niej, a nie na powodzie. Ponadto, Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu został przerwany przez wcześniejsze wytoczenie powództwa w innej sprawie, w której dochodzono podobnych należności. Sąd Apelacyjny nakazał Sądowi Okręgowemu ponowne rozpoznanie sprawy, w tym dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny wskazał, że sąd I instancji nie uwzględnił treści prawomocnego wyroku SO w Warszawie z dn. 15.12.2008 r. sygn. akt IV C 104/07, na mocy którego została wydzielona ze Spółdzielni (...) Spółdzielnia (...) i zostały przyznane nowopowstałej Spółdzielni określone składniki majątkowe i określone zasady wzajemnego rozliczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zarzucił Sądowi Okręgowemu obrazę art. 365 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie treści prawomocnego wyroku dotyczącego podziału spółdzielni i zasad rozliczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W.spółkapowód
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których dane skutki wywodzą.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

k.c. art. 740

Kodeks cywilny

Przyjmujący zlecenie powinien udzielać dającemu zlecenie potrzebnych wiadomości o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu umowy złożyć mu sprawozdanie.

k.c. art. 124 § 1

Kodeks cywilny

Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

k.c. art. 124 § 2

Kodeks cywilny

W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu sądowym lub inną czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów sądowych lub organem egzekucyjnym, przedawnienie biegnie na nowo po zakończeniu postępowania.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd drugiej instancji dopatrzy się naruszenia prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, albo naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, sąd drugiej instancji uchyli zaskarżony wyrok i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawi temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocny wyrok sądu wiąże strony oraz sąd, który go wydał, jak również inne sądy oraz inne organy Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa - Prawo spółdzielcze art. 111

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Okręgowy błędnie rozłożył ciężar dowodu, obciążając nim powódkę zamiast pozwanej jako zarządcy. Roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na przerwę biegu terminu. Sąd Okręgowy pominął istotne dowody, w tym dowód z opinii biegłego. Wyrok Sądu Okręgowego nie uwzględniał mocy wiążącej prawomocnego wyroku dotyczącego podziału spółdzielni.

Odrzucone argumenty

Roszczenie jest nieudowodnione i nieudokumentowane. Roszczenie uległo przedawnieniu z uwagi na 3-letni termin dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy całkowicie uszło uwadze sądu, że bezsporna jest okoliczność, iż pozwana w związku z zarządzaniem nieruchomościami przyznanymi powódce w okresie od 1.01.2007r. do 30.11.2010r. pobrała pożytki w kwocie 457.417,27 zł. To na pozwanej jako na zarządcy ciąży obowiązek udzielenia powódce stosownych informacji i przedłożenia stosownych dokumentów w ramach sprawozdania jakie zobowiązana jest złożyć jej ze sprawowanego zarządu. W ocenie Sądu Apelacyjnego zmiana powództwa w sprawie IV C 1462/11 stanowiła w istocie częściowe ograniczenie dotychczasowego żądania. Wobec wyłączenia roszczenia o zapłatę pożytków do rozpoznania w sprawie IV C 852/15 termin przedawnienia uległ przerwaniu w dniu 9.11.2011r. ( wniesienie pozwu o zapłatę w sprawie IV C 1462/11) i nie biegnie na nowo do chwili prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania – art. 124 par. 2 k.c.

Skład orzekający

Marta Szerel

przewodniczący

Ewa Kaniok

sędzia sprawozdawca

Aleksandra Kempczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o rozliczenie pożytków z nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnię, przerwania biegu przedawnienia roszczeń oraz związania sądu prawomocnymi wyrokami dotyczącymi podziału spółdzielni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z podziałem spółdzielni i zarządzaniem nieruchomościami w okresie przejściowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozliczeń między spółdzielniami mieszkaniowymi, co jest tematem istotnym dla wielu osób związanych z rynkiem nieruchomości i spółdzielczości. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące ciężaru dowodu i przedawnienia roszczeń.

Spółdzielnia musi udowodnić prawidłowość rozliczeń pożytków – Sąd Apelacyjny uchyla wyrok.

Dane finansowe

WPS: 457 417,27 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V ACa 947/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Marta Szerel Sędziowie: SA Ewa Kaniok (spr.) SA Aleksandra Kempczyńska Protokolant: sekretarz sądowy Izabela Katryńska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt IV C 852/15 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. Aleksandra Kempczyńska Marta Szerel Ewa Kaniok Sygn. akt V ACa 947/17 UZASADNIENIE W dniu 11 września 2014 roku powód (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. wniosła o zasądzenie kwoty 457.417,27 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 14 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty z tytułu pobierania pożytków w związku z zarządzaniem przez pozwaną (...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. nieruchomościami należącymi do powódki za okres od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 30 listopada 2010 roku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Powyższe żądanie zostało wyłączone do oddzielnego rozpoznania ze sprawy IV C 1462/11 (protokół rozprawy – k. 229 akt IV C 1462/11). Powód w sprawie IV C 1462/11 dochodził zasądzenia od (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w W. kwoty 3.839.446,40 złotych z tytułu należnych stronie powodowej funduszy oraz udziału w nadwyżce przychodu nad kosztami - przyznanej stronie powodowej w związku z dokonanym podziałem pozwanej spółdzielni na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2008 roku o sygnaturze akt IV C 104/07 wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 14 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty. Powód w sprawie IV C 1462/11 cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia, w związku z czym Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 11 września 2014 roku umorzył postępowanie. W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w W. wniosła o odrzucenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, ewentualnie o oddalenie powództwa. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 roku Sąd odrzucił pozew w zakresie kwoty 195.778,29 złotych. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w punkcie pierwszym oddalił powództwo, w punkcie drugim zasądził od (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. kwotę 7.217 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 roku Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł, iż z dniem 31 grudnia 2006 roku dokonuje podziału (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. poprzez wydzielenie z jej zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. obejmującej członków i osoby zamieszkałe oraz dysponujące prawami do lokali mieszkalnych i użytkowych znajdujących się w budynku po numerze (...) przy ulicy (...) w W. ; przyjął, że podstawą podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań pomiędzy obiema spółdzielniami jest sprawozdanie finansowe dzielonej spółdzielni sporządzone na dzień 31 grudnia 2006 roku oraz dokonał podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań (...) Spółdzielni (...) w W. , a także w punkcie VI orzekł, iż (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. zarządzać będzie nieruchomości przejmowanymi przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. w okresie od 1 stycznia 2007 roku do końca miesiąca, w którym to nastąpi rejestracja nowej spółdzielni, a za prace związane z zarządzaniem w tym okresie (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. pobierze opłaty w wymiarze równym wnoszonej opłacie eksploatacyjnej (sygn. akt IV C 1462/11). Uchwałą numer (...) z dnia 17 grudnia 2008 roku Walnego Zgromadzenia Członków (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. przeznaczono dochód z najmu lokali użytkowych na finansowanie remontów w zasobach Spółdzielni (sygn. akt IV C 1462/11). Uchwałami o numerach (...) z dnia 10 lipca 2008 roku, (...) z dnia 2 lipca 2009 roku, (...) z dnia 2 lipca 2010 roku oraz (...) z dnia 27 czerwca 2011 roku Walnego Zgromadzenia Członków (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) dokonano podziału nadwyżki bilansowej uzyskanej za lata 2007, 2008, 2009, 2010 (sygn. akt IV C 1462/11). (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. została prawomocnie wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 2 listopada 2010 roku (sygn. akt IV C 1462/11). Porozumieniem z dnia 4 listopada 2010 roku zawartym pomiędzy (...) Spółdzielnią Mieszkaniową (...) z siedzibą w W. a (...) Spółdzielnią Mieszkaniową (...) z siedzibą w W. ustalono, iż datą rozliczenia pomiędzy stronami będzie dzień 30 listopada 2010 roku (sygn. akt IV C 1462/11). Pismem z dnia 13 października 2011 roku (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. wezwała do zapłaty (...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. , w wezwaniu tym wskazano, że rozliczenie wynikające z punktu VI wyroku z dnia 15 grudnia 2008 roku związane z zarządzaniem nieruchomościami stanowi odrębne rozliczenia pomiędzy stronami (sygn. akt IV C 1462/11). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy oraz aktach dołączonych. Sąd dał wiarę załączonym do akt sprawy dokumentom. Sąd oddalił wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z uwagi na fakt, że opinia ta pozostawałaby bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy na wstępie podniósł, iż przedmiotem rozstrzygnięcia było żądanie zapłaty kwoty 261.638,98 złotych, albowiem w pozostałym zakresie Sąd postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 roku odrzucił pozew. Powód dochodził należności za okres od 1 lipca 2007 roku do 30 listopada 2010 roku. Bezsporna pomiędzy stronami jest okoliczność, iż na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 grudnia 2008 roku, zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni o jej podziale, doszło podziału (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. poprzez wydzielenie (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. , oraz że na mocy tego wyroku ta pierwsza spółdzielnia miała zarządzać nieruchomościami przejmowanymi przez tę drugą spółdzielnię w okresie od 1 lipca 2007 roku do końca miesiąca, w którym nastąpi rejestracja nowej spółdzielni. Sporne natomiast pozostawały pozostałe okoliczności, pozwana zarzucała bowiem, że żądanie jest nieudowodnione i nieudokumentowane. Nadto pozwana podniosła zarzut przedawnienia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie powód nie udowodnił swojego roszczenia. Zgodnie z art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, co więcej strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których dane skutki wywodzą. Przepis art. 6 k.c. wyraża dwie ogólne reguły: pierwszą - generalnie wymagającą udowodnienia powołanego przez stronę faktu, powodującego powstanie określonych skutków prawnych, oraz drugą regułę, która sytuuje ciężar dowodu danego faktu po stronie osoby, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że w niniejszym postępowaniu ciężar dowodu istnienia i wysokości dochodzonej należności obciążał powódkę. Winna ona zatem złożyć dokumenty potwierdzające, że w okresie od 1 lipca 2007 roku do 30 listopada 2010 roku określone lokale użytkowe były wynajmowane (umowy najmu), z których to umów wynikałby przedmiot najmu oraz wysokość czynszu. Powódka nie dość, że takich dokumentów nie przedłożyła, to w pozwie nie przedstawiła żadnych okoliczności w tym zakresie, poza stwierdzeniem, że pozwana winna była się rozliczyć z zarządu i że tego nie zrobiła. Przedłożone uchwały dotyczące podziału nadwyżki bilansowej w poszczególnych latach, nie stanowiły wystarczającego dowodu, bo brak wyszczególnienia w nich pomiędzy jaki przedmiotami doszło do zawarcia umów najmu lokali użytkowych, jaka była wysokość czynszu oraz czas jego trwania, a także co stanowiło przedmiot umowy. Sąd zwrócił uwagę, że powódka celem uzasadnienia swojego roszczenia powoływała się na opinię biegłego sądowego S. P. , jak również podtrzymała wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zgłoszony w sprawie IV C 1462/11. Jednakże opinia biegłej S. P. nie może być podstawą do czynienia ustaleń faktycznych w zakresie przedmiotu umów najmu i wysokości czynszu umówionego pomiędzy stronami. Rolą biegłego nie jest gromadzenie dowodów w postępowaniu sądowym, ani też dokonywanie ustaleń faktycznych, a służenie sądowi wiedzą specjalną, jeżeli taka jest potrzeba, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1970 r., II PR 18/69). Opinia biegłego nie może być sama w sobie źródłem materiału faktycznego sprawy, ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłego. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z reguły powinno nastąpić w chwili, gdy został już zgromadzony materiał dowodowy umożliwiający biegłemu wydanie opinii. Nie jest zatem możliwe dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w sytuacji braku w aktach materiału źródłowego, który miałby podlegać jego badaniu, co w takim razie nakładałoby na tego biegłego obowiązek poszukiwania materiału dowodowego za stronę i prowadziłoby do substytucji jej obowiązku zgłaszania twierdzeń w zakresie podniesionego żądania. Nadto powódka wnosiła o dopuszczenie dowodu z ze znajdujących się w aktach IV C 104/07 dokumentów, jednakże nie sprecyzowała, o jakie dokumenty chodzi. Możliwe jest jedynie dopuszczenie w charakterze dowodu określonych dokumentów zawartych w aktach innej sprawy, bowiem art. 244 i następne k.p.c. przewidują tylko dowody z dokumentów, a nie dowód z akt innej sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2008 r., III CSK 344/07). Powódka również nie wskazała, na jakie okoliczności dokumenty te miały być przeprowadzone. Stąd wniosek ten należało pominąć. W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia i dowody przytoczone przez stronę powodową wskazują jedynie na istnienie stosunku prawnego między stronami. W ocenie Sądu, strona powodowa nie wskazywała odpowiednich dowodów dla stwierdzenia faktów, z których dane skutki wywodzi. Zdaniem Sądu niezależnie od powyższego powództwo i tak podlegałoby oddaleniu, gdyż w świetle zgłoszonego przez pozwaną zarzutu nastąpiło przedawnienie roszczenia. Zgodnie z art. 118 k.c. termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Zdaniem sądu przedmiotowe roszczenie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej związanej ze stosunkiem prawnym powstałym między stronami na skutek wyroku podziałowego. Jednym ze źródeł stosunku prawnego są orzeczenia sądowe. Orzeczenia te mają charakter konstytutywny, a więc taki, który statuuje nowy stan prawny. Z mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 grudnia 2008 roku, którego podstawą był art. 111 prawa spółdzielczego , powstał miedzy stronami stosunek prawny, polegający na zarządzaniu przez (...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. nieruchomościami przejmowanymi przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. . W ramach tego stosunku pozwana była obowiązana do zarządzania nieruchomościami przejmowanymi do czasu rejestracji nowej spółdzielni, w zamian za wynagrodzenie, tj. pobieranie opłaty w wymiarze równej wnoszonej opłacie eksploatacyjnej. Zdaniem Sądu ten stosunek prawny łączący strony ma charakter stosunku gospodarczego. Mając na uwadze, okres za który powódka dochodzi zapłaty w niniejszym postępowaniu, tj. od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 30 listopada 2010 roku, fakt, że ostateczne rozliczenie nastąpiło w dniu 30 listopada 2010 roku, to tym samym dochodzone roszczenie stało się wymagalne w dniu 1 grudnia 2010 roku, w związku z tym wierzytelności te uległy przedawnieniu w dniu 1 grudnia 2013 roku, a zatem przed wytoczeniem przedmiotowego powództwa. Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zaskarżając go w całości i zarzuciła: 1. obrazę art. 125 k.c. w zw. z art. 108 § 2 i art. 111 ustawy prawo spółdzielcze poprzez pominięcie tych przepisów i nie w stanie sprawy w sytuacji, gdy roszczenie strony powodowej wynika z prawomocnego wyroku sądowego dotyczącego podziału Spółdzielni z dnia 15.12.2008 r. sygn. akt IV C 104/07, a sąd jest związany tym orzeczeniem; 2. obrazę: a) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 229 k.p.c. polegającą na dowolnym ustaleniu, że strona powodowa nie udowodniła swojego roszczenia, podczas gdy strona pozwana przyznała fakt pobrania pożytków z tytułu najmu lokali i dachu budynku (...) (kwestionując jedynie ich zasadność z uwagi na ich zużycie), a wysokość tychże wynika z opinii biegłej wydanej na podstawie dokumentów finansowych i umów najmu przedstawionych przez strony w tym i pozwaną, który to dowód Sąd bezzasadnie pominął przy rozstrzyganiu sprawy; b) art. 217 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego księgowego znajdującej się w aktach sprawy sygn. akt IV C 1462/11, który został zgłoszony przez stronę powodową już w piśmie procesowym z dnia 03.10.2014 r. sygn. akt IV C 883/14 i oddalenie wniosku dowodowego o wyliczenie przez biegłego pożytków za okres od dnia 01.01.2010 r. - 30.11.2010 r.; c) art. 217 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 316 § k.p.c. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodów wymienionych w pkt IV pisma procesowego z dnia 03.10.2014 roku, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a znajdujących się w aktach sprawy sygn. akt IV C 1462/11; d) art. 212 k.p.c. poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji ustalenia okoliczności bezspornych oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności, które pomiędzy stronami są sporne, co między innymi skutkowało nie rozpoznaniem istoty sprawy; e) art. 365 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie treści prawomocnego wyroku SO w Warszawie z dn. 15.12.2008 r. sygn. akt IV C 104/07 na mocy którego została wydzielona ze Spółdzielni (...) Spółdzielnia (...) i zostały przyznane nowopowstałej Spółdzielni określone składniki majątkowe i określone zasady wzajemnego rozliczenia; f) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie, iż przedmiotowe roszczenie dochodzone przez stronę powodową jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy na podstawie przedmiotowego wyroku powstał nowy podmiot o charakterze korporacyjnym na podstawie odpowiednich przepisów prawa spółdzielczego i jednocześnie wyrok określił wzajemne prawa i obowiązki stron związane z podziałem spółdzielni, a nie z prowadzoną przez te podmioty działalnością gospodarczą, co przesądza o przedawnieniu roszczeń nabytych na podstawie wyroku podziałowego w terminie 10-cio letnim, a nie 3 letnim jak dowolnie przyjął to Sąd I instancji. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz strony powodowej dochodzonej kwoty wraz z kosztami postępowania według norm przepisanych. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: apelacja jest uzasadniona. Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu za II instancję w oparciu o art. 386 par. 4 k.p.c. i art. 108 par. 2 k.p.c. Rację ma apelująca, że sąd I instancji nie ustalił, które okoliczności są miedzy stronami sporne, a które bezsporne przez co wadliwie rozłożył obowiązki dowodowe określone w art. 6 k.c. Całkowicie uszło uwadze sądu, że bezsporna jest okoliczność, iż pozwana w związku z zarządzaniem nieruchomościami przyznanymi powódce w okresie od 1.01.2007r. do 30.11.2010r. pobrała pożytki w kwocie 457.417,27 zł. W odpowiedzi na pozew pozwana prezentowała stanowisko, iż dokonała prawidłowego rozliczenia pożytków oraz wniosła o dopuszczenie dowodów na okoliczność prawidłowości rozliczenia. Zarzut pozwanej, iż kwota do zapłaty podana została w sposób nieprawidłowy opiera się m. innymi na twierdzeniu, że biegła w sprawie IV C 1462/11 pominęła uchwały Walnego Zgromadzenia Członków o podziale pożytków i kwoty przypadające w tym podziale na rzecz powódki, oraz fakt, że wynagrodzenie z tytułu zawartych przez pozwaną umów najmu zostało przeznaczone na sfinansowanie remontów, zwiększenie funduszu remontowego i zmniejszenie niepokrytych kosztów gospodarki zasobami mieszkaniowymi ( k.43-44). W żadnej części odpowiedzi na pozew pozwana nie wskazuje wysokości pobranych pożytków operując jedynie kwotą „nadwyżki bilansowej do podziału między wszystkich członków powodowej i pozwanej spółdzielni”. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 15.12.2008r. w sprawie IV C 104/07 pozwana spółdzielnia zarządzała nieruchomościami przejmowanymi przez powodową spółdzielnię w okresie od 1.01.2007r. do 30.11.2010r. ( k.10 akt IV C 1462//11 wyrok). Stosunek łączący strony jest umową, do której należy odpowiednio stosować przepisy o zleceniu ( art. 750 k.c. ). Zgodnie z art. 740 k.c. przyjmujący zlecenie powinien udzielać dającemu zlecenie potrzebnych wiadomości o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu umowy złożyć mu sprawozdanie . Powinien mu wydać wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym. Sprawozdanie powinno zawierać zestawienie dokonanych w toku wykonywania zlecenia czynności, ich wyników, a także poniesionych wydatków (w tym nakładów) oraz osiągniętych korzyści. Ponadto sprawozdanie powinno zostać udokumentowane w szczególności dowodami dokonanych czynności - umowami, rachunkami czy fakturami. Wreszcie w sprawozdaniu powinno być zawarte rozliczenie z udzielonych zaliczek, z pieniędzy, ewentualnie rzeczy powierzonych przyjmującemu zlecenie przez dającego zlecenie, a także nabytych przez przyjmującego zlecenie w wykonaniu umowy. Oczywistym jest, że powódka nie dysponuje umowami najmu lokali użytkowych znajdujących się w budynku (...) ani dowodami na okoliczność wysokości pożytków pobranych przez pozwaną z tytułu w/w umów w trakcie sprawowania zarządu przez pozwaną. To na pozwanej jako na zarządcy ciąży obowiązek udzielenia powódce stosownych informacji i przedłożenia stosownych dokumentów w ramach sprawozdania jakie zobowiązana jest złożyć jej ze sprawowanego zarządu. Powódka swoje twierdzenia na temat wysokości pożytków osiągniętych przez (...) w okresie sprawowania przez nią zarządu opiera na ustaleniach biegłej S. P. poczynionych w ramach opinii sporządzonej w sprawie IV C 1462/11, w tym na załączonym do tej opinii zestawieniu ( k.157-158 akt załączonych). Do zestawienia tego pozwana nie odniosła się. W tej sytuacji, w ocenie Sądu Apelacyjnego, to na pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia, że pobrała pożytki w innej wysokości niż to wynika z zestawienia S. P. opartego na udostępnionych jej przez pozwaną dokumentach księgowych, oraz wykazania że pożytki te zużyła lub rozliczyła i że rozlicznie to nie jest obarczone błędem. Dowód na tę okoliczność został przez pozwaną zgłoszony w odpowiedzi na pozew, jednak Sąd I instancji w/w wniosek dowodowy pominął, bezzasadnie przyjmując, że to powódka nie sprostała ciężarowi dowodzenia wynikającemu z art. 6 k.c. Dlatego istota sprawy nie została rozpoznana. W niniejszej sprawie nie można zapominać o tym, że między stronami toczyła się sprawa IV C 1462/11, że sprawa niniejsza jest wynikiem wyłączenia roszczenia o zapłatę kwoty 457.417,27 zł. do odrębnego rozpoznania, oraz że obie strony odwołały się do stanowisk prezentowanych w sprawie IV C 1462/11. Dla obu stron sporu oczywistym było, że ewentualny dowód z opinii biegłego przeprowadzony zostanie w oparciu o dokumenty znajdujące się w posiadaniu pozwanej, które biegła uzna za niezbędne do sporządzenia opinii ( tak jak miało to miejsce w sprawie IVC 1462/11 ( k.74 pkt III akt załączonych ). Jeśli chodzi o kwestię przedawnienia dochodzonego roszczenia, Sąd Apelacyjny podziela stanowisko sądu I instancji, że zastosowanie znajduje art. 118 k.c. w części określającej 3 letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Błędne jest jednak stanowisko sądu I instancji, że dochodzone roszczenie uległo przedawnieniu. Jak wynika z akt IV C 1462/11 powódka dochodziła w tej sprawie zasądzenia od (...) określonej kwoty pieniężnej między innymi z tytułu „udziału w nadwyżce przychodu nad kosztami” ( k.4). W piśmie procesowym z 20.09.2012r. powódka wyraźnie sprecyzowała, iż domaga się ustalenia wysokości należności przysługujących jej od (...) z tytułu zarządzania nieruchomościami przejmowanymi przez (...) , ustalenia pożytków pobranych przez pozwaną w okresie od 1.01.2007r. do 30.11.2010r. ( k. 84 akt załączonych). Sąd Okręgowy w sprawie IV C 1462/11 dopuszczając dowód z opinii biegłego zlecił biegłemu między innymi ustalenie wysokości należności przysługujących powódce od pozwanej z tytułu zarządzania w tym ustalenie wysokości pożytków pobranych przez pozwaną ( k.90) i opinia na tę okoliczność została sporządzona. W tej sytuacji należy przyjąć, że termin przedawnienia roszczenia dochodzonego w niniejszym postępowaniu, który rozpoczął bieg od 1.12.2010r. uległ przerwaniu w dniu wytoczenia powództwa w sprawie IV C 1462/11, albowiem z pisma powódki z 20.09.2012r. wyraźnie wynika, że w ramach rozliczenia „udziału w nadwyżce przychodów nad kosztami” domagała się rozliczenia pożytków pobranych przez pozwaną w ramach sprawowanego zarządu nieruchomościami przejmowanymi przez (...) . W ocenie Sądu Apelacyjnego zmiana powództwa w sprawie IV C 1462/11 stanowiła w istocie częściowe ograniczenie dotychczasowego żądania. Wyłączenie tego powództwa do odrębnego rozpoznania było nieprawidłowe. Ostatecznie postępowanie w sprawie IV C 1462/11 uległo prawomocnemu umorzeniu, nie oznacza to jednak, że roszczenie o zapłatę kwoty dochodzonej w niniejszym postępowaniu z tytułu rozliczenia pożytków uległo przedawnieniu, albowiem zgodnie z art. 124 par. 1 k.c. po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Wobec wyłączenia roszczenia o zapłatę pożytków do rozpoznania w sprawie IV C 852/15 termin przedawnienia uległ przerwaniu w dniu 9.11.2011r. ( wniesienie pozwu o zapłatę w sprawie IV C 1462/11) i nie biegnie na nowo do chwili prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania – art. 124 par. 2 k.c. Oparcie rozstrzygnięcia przez sąd I instancji na wadliwej ocenie, iż doszło do przedawnienia roszczenia dodatkowo świadczy o nierozpoznaniu przez sąd I instancji istoty sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Okręgowy winien dopuścić dowód z opinii biegłego sądowego zgłoszony przez pozwaną i ustalić, czy pożytki uzyskane przez pozwaną zostały prawidłowo rozliczone. Powinien także ustalić, które pożytki objęte zostały postepowaniem w sprawie XVI GC 598/15 albowiem z treści postanowienia o odrzuceniu pozwu ( k.73) i z uzasadnienia zaskarżonego wyroku to nie wynika. Należy dodać, iż wadliwe jest postanowienie sądu I instancji o odmowie połączenia sprawy niniejszej ze sprawą XVI GC 598/15 jako rażąco naruszające zasady ekonomii procesowej. Z uwagi na powyższe Sąd apelacyjny przyjął, że istota sprawy nie została rozpoznana, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 396 par. 4 k.p.c. Ewa Kaniok Marta Szerel Aleksandra Kempczyńska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI