V ACa 944/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę z powództwa Banku (...) przeciwko K. P., T. P., A. P., R. O., T. O., K. M. i P. P. o zapłatę. Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z dnia 15 września 2014 r. uchylił nakaz zapłaty i zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz banku kwotę 861 650,67 zł z ustawowymi odsetkami, z zastrzeżeniem dla K. M. i P. P. prawa powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku po zmarłym J. P. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana K. M., kwestionując zasądzenie od niej należności i kosztów procesu. Zarzuciła naruszenie art. 319 kpc, art. 321 § 1 kpc, art. 5 kc oraz art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka. Domagała się zmiany wyroku poprzez zastrzeżenie ograniczenia odpowiedzialności do konkretnych nieruchomości lub uchylenia wyroku. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, stwierdzając, że ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości spadku jest zgodne z art. 1031 § 2 kc i art. 319 kpc. Sąd uznał, że żądanie ograniczenia odpowiedzialności do konkretnych nieruchomości nie może być uwzględnione, gdyż naruszałoby to interes wierzyciela. Zarzuty naruszenia art. 5 kc i Konwencji o prawach dziecka również nie znalazły uzasadnienia, gdyż odpowiedzialność pozwanej jest cywilna, a nie karna, a wiek pozwanej sam w sobie nie wyłącza odpowiedzialności spadkowej. Sąd nie obciążył pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 kpc z uwagi na jej trudną sytuację finansową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe, w tym ograniczenia tej odpowiedzialności do wartości spadku, oraz zastosowanie art. 319 kpc i art. 1031 § 2 kc.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy małoletniego i odpowiedzialności wekslowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku może być zastrzeżone przez sąd w wyroku, a jeśli tak, to w jakiej formie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do wartości spadku, zgodnie z art. 319 kpc i art. 1031 § 2 kc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zastrzeżenie w wyroku ograniczenia odpowiedzialności pozwanej do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku jest zgodne z przepisami prawa (art. 319 kpc i art. 1031 § 2 kc) i chroni interesy wierzyciela, jednocześnie uwzględniając ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy.
Czy zasądzenie od małoletniego spadkobiercy kwoty przekraczającej wartość spadku, na podstawie weksla poręczonego przez zmarłego spadkodawcę, narusza zasady współżycia społecznego (art. 5 kc) lub prawa dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasądzenie takiej kwoty nie narusza wskazanych przepisów, jeśli odpowiedzialność jest ograniczona do wartości spadku, a sytuacja pozwanej nie nosi cech szczególnych (np. choroby, niepełnosprawności) uzasadniających zastosowanie art. 5 kc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że odpowiedzialność pozwanej jest cywilna, a nie karna, a sam wiek pozwanej nie stanowi podstawy do wyłączenia lub nadmiernego ograniczenia odpowiedzialności spadkowej. Brak było okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 kc, a zastrzeżenie dotyczące wartości spadku uwzględniało interes dziecka.
Czy sąd może zastrzec w wyroku ograniczenie odpowiedzialności pozwanego do konkretnych przedmiotów majątkowych, zamiast do wartości spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastrzec ograniczenia odpowiedzialności do konkretnych przedmiotów majątkowych, jeśli przepisy (art. 1031 § 2 kc) stanowią o ograniczeniu do wartości spadku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił żądanie pozwanej ograniczenia odpowiedzialności do trzech wskazanych nieruchomości, uznając, że takie zastrzeżenie naruszałoby treść art. 1031 § 2 kc i interes wierzyciela, a odpowiedzialność spadkobiercy jest ograniczona do wartości spadku, a nie do konkretnych jego składników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) | instytucja | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| T. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| R. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
| T. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
| K. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. M. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki jawnej |
| M. P. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki jawnej |
| J. P. | osoba_fizyczna | poręczyciel wekslowy (zmarły) |
| adwokat A. R. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
pr. weksl. art. 47
Prawo wekslowe
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę, albo nie zasądzać jej wcale.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości spadku jest zgodne z prawem i chroni interesy wierzyciela. • Odpowiedzialność pozwanej jest cywilna, a nie karna, a wiek pozwanej nie wyłącza odpowiedzialności spadkowej. • Brak podstaw do zastosowania art. 5 kc w sytuacji, gdy wierzyciel dochodzi uzasadnionych roszczeń.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 319 kpc poprzez błędne zastrzeżenie ograniczenia odpowiedzialności. • Naruszenie art. 321 § 1 kpc poprzez wydanie orzeczenia niezgodnie z żądaniem. • Naruszenie art. 5 kc przez zasądzenie kwoty, której pozwana nie będzie w stanie spłacić. • Naruszenie art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka poprzez zasądzenie kwoty od małoletniej. • Żądanie ograniczenia odpowiedzialności do konkretnych nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Spadek po nim z mocy ustawy nabyły jego żona K. P. oraz jego małoletnie wnuczki – K. M. i P. P., każda z nich po 1/3 części. • Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. • Nie można zapominać o tym, że pozwana odziedziczyła spadek o określonej w inwentarzu wartości i odpowiada za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. • Odpowiedzialność pozwanej jest bowiem odpowiedzialnością cywilną, a nie karną, o jakiej stanowił wspomniany kodeks.
Skład orzekający
Maryla Domel-Jasińska
przewodniczący-sprawozdawca
Włodzimierz Gawrylczyk
sędzia
Teresa Karczyńska - Szumilas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe, w tym ograniczenia tej odpowiedzialności do wartości spadku, oraz zastosowanie art. 319 kpc i art. 1031 § 2 kc."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy małoletniego i odpowiedzialności wekslowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat odpowiedzialności spadkowej, zwłaszcza w kontekście małoletnich spadkobierców i zabezpieczeń bankowych, co może być interesujące dla prawników i osób dziedziczących długi.
“Czy małoletni spadkobierca musi spłacić długi banku z własnej kieszeni? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 861 650,67 PLN
należność główna z weksla: 861 650,67 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.