V ACa 89/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Spółka Akcyjna w T. domagała się od pozwanego R. S. zapłaty kwoty 134.285,40 zł z odsetkami, tytułem ceny za dostarczone towary, nabywając wierzytelności od spółki (...) Sp. z o.o. w C. . Pozwany zaskarżył nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, kwestionując część należności i powołując się na podwójną zapłatę faktur oraz potrącenie z własnych wierzytelności wobec pierwotnego wierzyciela. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 listopada 2012r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 102.623,87 zł z odsetkami, oddalając powództwo co do kwoty 14.177,05 zł. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie m.in. na zawartym w trakcie procesu porozumieniu z dnia 5 października 2012r., które uznał za ugodę w rozumieniu art. 917 kc, a zarzuty pozwanego dotyczące błędu lub złej wiary uznał za nieskuteczne. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym art. 217 § 2 kpc, art. 231 kpc i art. 918 kc. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego dotyczące związania stron ugodą pozasądową. Jednakże, stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni dokonanej przez pozwanego zapłaty w kwocie 19.177,05 zł. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, obniżając zasądzoną kwotę należności głównej do 97.848,50 zł, a także skorygował rozstrzygnięcie o kosztach procesu, stosunkowo je rozdzielając. Apelacja została oddalona w pozostałej części, a pozwanego obciążono kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ugody sądowej (art. 917-918 kc), w szczególności wymogów formalnych i materialnych dla uchylenia się od skutków ugody, a także rozliczenia zapłaty po zawarciu ugody.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zapłatą ceny za towar i zawarciem ugody w trakcie procesu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zawarcie ugody pozasądowej w trakcie procesu, która uchyla niepewność co do roszczeń, wiąże strony i wyłącza potrzebę oceny dowodów zebranych przed jej zawarciem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ugoda zawarta w celu uchylenia niepewności co do roszczeń wiąże strony, a jej skutki prawne są regulowane przepisami art. 917-918 kc, co wyłącza potrzebę oceny dowodów dotyczących okoliczności, które były przedmiotem ugody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ugoda zawarta między stronami w trakcie procesu skutecznie uchyliła spór co do wysokości zadłużenia, a pozwany nie wykazał podstaw do uchylenia się od jej skutków prawnych zgodnie z art. 918 kc, w szczególności nie złożył pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków ugody.
Czy pozwany skutecznie uchylił się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu lub działania powódki w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie wykazał skutecznego uchylenia się od skutków prawnych ugody. Nie wykazał błędu co do stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, ani nie wykazał działania powódki w złej wierze. Ponadto, nie złożył pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków ugody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że uchylenie się od skutków ugody pod wpływem błędu wymaga spełnienia przesłanek z art. 918 kc, a nie art. 84 kc. Pozwany nie wykazał tych przesłanek, a także nie dopełnił formalnego wymogu złożenia pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków ugody.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozliczył kwotę zapłaconą przez pozwanego po zawarciu ugody, a przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji błędnie pomniejszył zasądzoną kwotę o mniejszą sumę niż faktycznie zapłacona przez pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił w całości zapłaconej przez pozwanego kwoty 19.177,05 zł, co skutkowało koniecznością korekty zasądzonej należności głównej.
Czy pozwany skutecznie dokonał potrącenia wierzytelności z tytułu premii obrotowych lub innych bonusów?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie uznał skuteczności zarzutów potrącenia, gdyż nie dowiedziono istnienia umowy dystrybucyjnej między stronami, która mogłaby stanowić podstawę do takich potrąceń.
Uzasadnienie
Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, które zostały podzielone przez sąd apelacyjny, nie potwierdziły istnienia umowy dystrybucyjnej, co uniemożliwiło skuteczne podniesienie zarzutów potrącenia z tytułu premii obrotowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w T. | spółka | powódka |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku albo by uchylić spór istniejący.
k.c. art. 918
Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy. Nie można uchylić się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba że została zawarta w złej wierze.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się odebrać rzecz i zapłacić sprzedawcy cenę.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Nie stosuje się w przypadku uchylenia się od skutków prawnych ugody, gdyż art. 918 kc w całości reguluje tę kwestię.
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie pod wpływem błędu następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe zasądza się od strony przegrywającej zwrot kosztów procesu poniesionych przez stronę wygrywającą.
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku orzekania w przedmiocie, który już został osądzony prawomocnie (res iudicata).
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić, a oświadczenie dłużnika jest wiążące dla wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił w pełni zapłaty dokonanej przez pozwanego po zawarciu ugody, co skutkowało koniecznością obniżenia zasądzonej kwoty. • Pozwany nie wykazał skutecznego uchylenia się od skutków prawnych ugody zawartej z powódką.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące błędu co do stanu faktycznego lub działania powódki w złej wierze przy zawieraniu ugody. • Zarzuty potrącenia z tytułu premii obrotowych lub innych bonusów. • Zarzut nieważności postępowania w zakresie kwoty 15.503,05 zł z art. 379 pkt 3 kpc.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji jako, że ustalenia te znajdują oparcie w treści zebranych w sprawie dowodów ocenionych przez ten Sąd w granicach zakreślonych przepisem art. 233 § 1 kpc. • Pozwany takie oświadczenie złożył, gdy wyraźnie oznaczył spełniany dług w obu poleceniach przelewu z 5 listopada 2012r. i nie był to dług objęty prawomocnym nakazem zapłaty. • Przepis art. 918 kc ogranicza możliwość uchylenia się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jedynie do tych okoliczności, o których mowa w tym przepisie, co oznacza, iż nie ma zastosowania art. 84 kc w zakresie regulującym uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. • Pozwany odwołując się do wady oświadczenia woli ugody z art. 918 kc winien był, by osiągnąć skutek prawny, złożyć powódce oświadczenie o uchyleniu się na piśmie.
Skład orzekający
Iwona Wilk
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Stojek
sędzia
Wiesława Namirska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ugody sądowej (art. 917-918 kc), w szczególności wymogów formalnych i materialnych dla uchylenia się od skutków ugody, a także rozliczenia zapłaty po zawarciu ugody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zapłatą ceny za towar i zawarciem ugody w trakcie procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozliczenie zapłat po zawarciu ugody i jakie są konsekwencje niedochowania formalnych wymogów przy próbie uchylenia się od skutków ugody. Jest to praktyczny przykład z zakresu prawa zobowiązań.
“Ugoda zawarta w sądzie to nie koniec gry – jak nie stracić pieniędzy przez niedopilnowanie formalności.”
Dane finansowe
WPS: 134 285,4 PLN
należność główna: 97 848,5 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.