V ACA 67/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę ponad 107 tys. zł z tytułu niespłaconej pożyczki, dochodzonego przez S. im. F. S. przeciwko J. C. Sąd Okręgowy w Warszawie, po wcześniejszym uchyleniu wyroku przez Sąd Apelacyjny z powodu nierozpoznania istoty sprawy, wydał wyrok zasądzający całą kwotę wraz z odsetkami. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia oraz kwestionował autentyczność swojego podpisu na umowie pożyczki. Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione, oddalając zarzut przedawnienia i uznając umowę za ważną, opierając się na dowodach z dokumentów. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego grafologa i nieuwzględnienie usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, a wątpliwości pozwanego co do autentyczności podpisu nie były uzasadnione, zwłaszcza w świetle innych dowodów, takich jak aneks do umowy czy dyspozycja wypłaty, a także porównania podpisów na różnych dokumentach. Sąd Apelacyjny uznał również, że nieobecność pozwanego na rozprawie była nieusprawiedliwiona w sposób wymagany przez prawo, a jego pełnomocnik był obecny. Zarzut przedawnienia został uznany za niezasadny, gdyż termin przedawnienia został przerwany przez uznanie roszczenia i wytoczenie powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z umów pożyczki w działalności gospodarczej, ocena dowodów w przypadku kwestionowania podpisu na umowie, zasady usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i dowodowych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki udzielonej w ramach działalności gospodarczej jest zasadny, jeśli termin zwrotu został powiązany z wypowiedzeniem umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Termin przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki, związanego z działalnością gospodarczą, wynosi 3 lata. Termin zwrotu został ustalony opisowo, wiążąc go z wypowiedzeniem umowy. Po wypowiedzeniu umowy i upływie terminu wypowiedzenia rozpoczął bieg 3-letni termin przedawnienia, który został przerwany przez uznanie roszczenia przez dłużnika oraz wytoczenie powództwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin zwrotu pożyczki został ustalony opisowo, wiążąc go z wypowiedzeniem umowy. Po wypowiedzeniu i upływie terminu wypowiedzenia rozpoczął bieg 3-letni termin przedawnienia. Termin ten został przerwany przez uznanie roszczenia przez dłużnika (aneks do umowy) oraz wytoczenie powództwa. W związku z tym roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, gdy pozwany kwestionował autentyczność swojego podpisu na umowie pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek o dowód z opinii biegłego grafologa. Sąd Apelacyjny dokonał własnego porównania podpisów i stwierdził brak różnic między podpisem na umowie a podpisami na innych dokumentach, co czyniło dowód z opinii biegłego zbędnym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że fakt nieparafowania pozostałych stron umowy czy brak podpisu na harmonogramie spłat nie stanowi uzasadnionej podstawy do kwestionowania autentyczności podpisu na umowie, zwłaszcza gdy inne dowody potwierdzają zawarcie umowy. Sąd dokonał porównania podpisów na umowie, aneksie, dyspozycji wypłaty i innych dokumentach, stwierdzając ich zgodność, co czyniło dowód z opinii biegłego zbędnym.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając wniosek o przesłuchanie pozwanego i nie uwzględniając usprawiedliwienia jego nieobecności na rozprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania. Nieobecność pozwanego na rozprawie, spowodowana opieką nad chorą matką, nie została uznana za nadzwyczajne wydarzenie lub inną nieprzezwyciężalną przeszkodę, zwłaszcza że pozwany wiedział o stanie zdrowia matki od dłuższego czasu i był reprezentowany przez pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choroba matki i konieczność opieki nad nią nie stanowiły nadzwyczajnego wydarzenia, które uniemożliwiało stawiennictwo na rozprawie, szczególnie że pozwany miał czas na zorganizowanie opieki. Ponadto, pozwany był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a sąd dopuścił dowody z dokumentów, które były już znane stronom.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. im. F. S. | instytucja | powód |
| J. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 720 § 2
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawnia się z upływem 3 lat.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Pomocnicze
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Termin zwrotu pożyczki może być oznaczony przez strony, a jego upływ od chwili wypowiedzenia powoduje wymagalność zwrotu.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez czynność przed sądem lub przed innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, a także przez wniesienie mediacji.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody na okoliczność, która wynika z ich udziału w sprawie lub która wynika z twierdzeń strony przeciwnej.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli stwierdzenie faktów wymaga wiadomości specjalnych, sąd wzywa biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 214 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd uzna to za potrzebne albo jeżeli nieobecność strony albo stron albo ich przedstawiciela jest spowodowana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd wysłucha strony.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może z urzędu uchylić postanowienie dowodowe sądu pierwszej instancji, nawet gdy nie zostało ono zaskarżone.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia lub wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji powinien wskazać, jakie czynności należy przeprowadzić w celu usunięcia naruszenia prawa materialnego lub istotnych uchybień proceduralnych.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą wnieść zastrzeżenie do protokołu o naruszenie przepisów postępowania.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi między innymi, gdy strona była pozbawiona możności obrony swoich praw lub sąd był nieniewłaściwy.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki została skutecznie zawarta, a pozwany potwierdził jej zawarcie poprzez późniejsze działania (wpłaty, aneks). • Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ termin został przerwany przez uznanie roszczenia i wytoczenie powództwa. • Oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego grafologa było uzasadnione, ponieważ sąd mógł samodzielnie porównać podpisy. • Nieobecność pozwanego na rozprawie była nieusprawiedliwiona w sposób wymagany przez prawo, a jego prawa nie zostały naruszone z uwagi na obecność pełnomocnika.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. • Nieważność umowy pożyczki z powodu kwestionowania autentyczności podpisu pozwanego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku dowodowego i nieuwzględnienie usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie.
Godne uwagi sformułowania
Wątpliwość tą opierał na okoliczności, że pozostałe strony umowy nie zostały parafowane, a harmonogram spłat w ogóle nie został podpisany. • W tej sytuacji jego „wątpliwości” co do autentyczności podpisu na umowie pożyczki nie można uznać za uzasadnione. • Badanie prawdziwości dokumentu może nastąpić nie tylko za pomocą środka dowodowego - opinii biegłego grafologa, ale również poza tym środkiem dowodowy, tj. poprzez porównanie przez sąd charakteru pisma na zakwestionowanym dokumencie z pismem tej samej osoby na innych dokumentach. • Wskazana w treści wiadomości okoliczność nie powinna w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zostać zakwalifikowana jako nadzwyczajne wydarzenie lub inna znana sądowi przeszkoda, której nie można przezwyciężyć.
Skład orzekający
Edyta Jefimko
przewodniczący-sprawozdawca
Robert Obrębski
członek
Bernard Chazan
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z umów pożyczki w działalności gospodarczej, ocena dowodów w przypadku kwestionowania podpisu na umowie, zasady usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i dowodowych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ocenić dowody w przypadku kwestionowania podpisu i jak ważne jest prawidłowe usprawiedliwianie nieobecności na rozprawie. Zarzut przedawnienia również jest często podnoszony w sporach finansowych.
“Kwestionował podpis na umowie pożyczki, ale sąd nie dał wiary. Kluczowe dowody i zasady procesowe.”
Dane finansowe
WPS: 107 952,71 PLN
kwota główna: 107 952,71 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.