V ACA 620/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Banku (...) S.A. przeciwko kredytobiorcom L. G. i B. G. oraz dłużnikom rzeczowym o zapłatę kwoty 174 375,62 zł. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wydając wyrok z dnia 26 kwietnia 2013 r., utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 4 października 2012 r., ale jednocześnie, na mocy art. 320 k.p.c., rozłożył zasądzone świadczenie na raty, uwzględniając trudną sytuację materialną pozwanych, którzy popadli w zadłużenie z powodu choroby pozwanej i ograniczeń dochodów pozwanego. Sąd Okręgowy uznał, że rozłożenie długu na raty jest uzasadnione, aby uniknąć pozbawienia pozwanych dachu nad głową i umożliwić dobrowolną spłatę. Powódka bank wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię art. 320 k.p.c. oraz naruszenie przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i hipotek, a także Konstytucji RP. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 320 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wyrok zasądzający całe świadczenie stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację. W ocenie Sądu Apelacyjnego, okoliczności przedstawione przez pozwanych nie były na tyle wyjątkowe, aby uzasadnić rozłożenie długu na raty, zwłaszcza że wierzytelność była zabezpieczona hipotecznie. Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja o ewentualnym rozłożeniu długu na raty powinna należeć do wierzyciela. W związku z tym, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w stosunku do pozwanych L. G. i B. G. w całości, a także zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 8.719 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. w kontekście zabezpieczonych wierzytelności oraz priorytetu interesu wierzyciela nad sytuacją materialną dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie. Konieczność oceny 'szczególnie uzasadnionych wypadków' jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć na raty zasądzone świadczenie na podstawie art. 320 k.p.c. w sytuacji, gdy wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jednakże ochrona dłużnika nie może być stawiana ponad uzasadniony interes wierzyciela, a okoliczności muszą być wyjątkowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć art. 320 k.p.c. pozwala na rozłożenie świadczenia na raty, przepis ten ma charakter wyjątkowy. Okoliczności sprawy, w tym zabezpieczenie wierzytelności hipoteką, nie były na tyle szczególne, aby uzasadnić rozłożenie długu na raty wbrew woli wierzyciela. Decyzja o ratalnej spłacie powinna należeć do banku.
Jaki jest skutek rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. w zakresie odsetek od ratalnych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. powoduje, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wyrok rozkładający świadczenie na raty odracza termin spełnienia świadczenia, co uchyla stan opóźnienia dłużnika i skutkuje brakiem prawa wierzyciela do odsetek za okres od daty wyroku do terminu płatności rat.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | powódka |
| L. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany (dłużnik rzeczowy) |
| P. G. | osoba_fizyczna | pozwany (dłużnik rzeczowy) |
| H. G. | osoba_fizyczna | pozwany (dłużnik rzeczowy) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga uwzględnienia interesu wierzyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
u.k.h. art. 65
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Sąd Okręgowy nie stosował tego przepisu w ocenie prawnej.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady równego traktowania stron.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dopuszczalność ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa do własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności sprawy nie były na tyle wyjątkowe, aby uzasadniać rozłożenie długu na raty na podstawie art. 320 k.p.c. • Interes wierzyciela (banku) powinien być priorytetem, zwłaszcza gdy wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie. • Decyzja o ratalnej spłacie powinna należeć do wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie uznał, że dochód pozwanego gwarantuje spłatę rat i brak jest możliwości jednorazowej spłaty. • Naruszenie art. 320 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię. • Naruszenie art. 65 u.k.h. poprzez pozbawienie powoda możliwości zaspokojenia się z nieruchomości obciążonych hipoteką. • Naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne potraktowanie stron.
Godne uwagi sformułowania
w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • przepis [...] ma charakter materialnoprawny, gdyż wydany na jego podstawie wyrok rozkładający na raty świadczenie [...] modyfikuje treść łączącego strony stosunku cywilnoprawnego • wyrok [...] przesuwając termin spełnienia świadczenia [...] jednocześnie uchyla stan opóźnienia dłużnika • Ustanowiona w art. 320 k.p.c. norma ma jednakże charakter wyjątkowy, gdyż może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach • ochrona jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. , nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu podmiotu inicjującego proces
Skład orzekający
Barbara Kurzeja
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Wilk
sędzia
Janusz Kiercz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. w kontekście zabezpieczonych wierzytelności oraz priorytetu interesu wierzyciela nad sytuacją materialną dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie. Konieczność oceny 'szczególnie uzasadnionych wypadków' jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą ochrony dłużnika w trudnej sytuacji życiowej a prawem wierzyciela do zaspokojenia, zwłaszcza gdy dług jest zabezpieczony. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy o wyjątkowym charakterze.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze pozwala na rozłożenie długu na raty? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 174 375,62 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8719 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.